Rusya’nın uydu haberleşmesi altyapısında dışa bağımlılığı azaltmaya yönelik projelerinden Rassvet için temmuzda ikinci toplu fırlatma gerçekleştirildi. Rus havacılık ve uzay şirketi Bureau 1440, son görevde yörüngeye gönderilen uydu sayısını açıklamazken uyduların taşıyıcı roketten ayrılarak uçuş kontrol merkezinin yönetimine geçtiğini bildirdi.
Rassvet filosu 2030’a kadar 292 uyduya ulaşacak
Bureau 1440, ilk seri üretim grubunda yer alan 16 uyduyu mart sonunda yörüngeye yerleştirmişti. Şirket, 2023 ve 2024’te düzenlenen deneysel görevlerde uydu haberleşmesi, uydular arası bağlantı ve yer sistemlerine ilişkin teknolojileri sınadı.
Rassvet üzerinden ticari internet hizmetinin 2027’de başlatılması öngörülüyor. Yedek uydular da dahil olmak üzere toplam 292 uydunun 2030’a kadar yörüngeye gönderilmesi planlanırken veri trafiğine yönelik talebin artması halinde sistem kapasitesinin 924 uyduya çıkarılabileceği açıklandı.
Projeye 432 milyar ruble finansman ayrılacak
Rassvet projesinin 2030’a kadar finansmanı için federal bütçeden yaklaşık 103 milyar ruble, Bureau 1440’ın öz kaynaklarından ise yaklaşık 329 milyar ruble sağlanması planlanıyor. Böylece toplam finansmanın yaklaşık 432 milyar rubleye, yaklaşık 5,2 milyar dolara ulaşması bekleniyor.
Rus hükümeti, ilk 16 seri üretim uydusunun oluşturulması amacıyla 2025’te rezerv fonundan yaklaşık 3,85 milyar ruble ayırdı.
Uydu internetinde saniyede 1 gigabite kadar hız hedefi
Alçak yörüngedeki uydularla düşük gecikmeli ve yüksek hızlı geniş bant internet sunmayı amaçlayan Rassvet’in bireysel kullanıcıların yanı sıra mobil operatörlere, ulaştırma şirketlerine, sanayi tesislerine ve karasal iletişim altyapısının sınırlı olduğu bölgelere hizmet vermesi planlanıyor.
Yaklaşık 800 kilometre irtifadaki yörüngelerde çalışması öngörülen sistemde kullanıcı terminalleri için saniyede 1 gigabite kadar internet hızı ve 70 milisaniyeye kadar gecikme süresi hedefleniyor.
Seri üretim uydularında, karasal mobil şebekelerle uydu sistemlerinin birlikte çalışmasını sağlayan 5G NTN iletişim mimarisi ile uydular arası lazer haberleşme terminalleri kullanılacak. Bureau 1440, önceki testlerde iki uydu arasında 1000 kilometreyi aşan mesafede saniyede 10 gigabit hızında lazer bağlantısı kurulduğunu açıkladı.
Bu teknoloji sayesinde verilerin her uydudan doğrudan yer istasyonuna aktarılması yerine yörüngedeki diğer uydular üzerinden taşınması amaçlanıyor. Uydularda ayrıca yörüngedeki konum değişiklikleri ve görev süresince kontrol için plazma itki sistemleri ile geliştirilmiş enerji sistemleri bulunuyor.
Sibirya’dan hızlı trenlere ve uçaklara kadar kullanım planı
Rassvet’in, fiber optik altyapının kurulmasının zor veya maliyetli olduğu Sibirya, Rusya’nın Uzak Doğu bölgeleri ve Kuzey Kutbu çevresinde kullanılması öngörülüyor.
Rus telekomünikasyon şirketleri de uydu bağlantılarının mobil haberleşme altyapısına dahil edilmesi için Bureau 1440 ile çalışıyor. MegaFon ile yapılan anlaşma kapsamında, karasal bağlantının yetersiz kaldığı bölgelerdeki baz istasyonlarının Rassvet üzerinden internete bağlanması planlanıyor. İlk aşamada 2027’de 500 baz istasyonunun sisteme dahil edilmesi hedefleniyor.
Ulaştırma alanında ise Rus Demiryolları ile yürütülen çalışmalar kapsamında Sapsan ve Lastoçka tipi hızlı trenlerde uydu interneti kullanılması planlanıyor; trenlere yönelik kullanıcı terminallerinin testleri sürüyor.
Bureau 1440, Aeroflot ile uçaklarda yüksek hızlı internet hizmeti sağlanması için de çalışmalar yürütüyor. Sistemin planlandığı şekilde devreye alınması halinde Rassvet’in, karasal iletişim altyapısının bulunmadığı bölgelerden hareket halindeki tren ve uçaklara kadar farklı alanlarda geniş bant internet hizmeti sağlaması hedefleniyor.
