Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'in Seul ziyareti, iki ülke arasındaki özel stratejik ortaklığın ekonomi, teknoloji ve güvenlik boyutlarıyla genişletilmesine sahne oldu. Mirziyoyev, Güney Kore Cumhurbaşkanı Lee Jae-myung ile dar kapsamlı ve heyetler arası görüşmeler gerçekleştirdi.
Lee Jae-myung, ziyareti Özbekistan-Güney Kore ilişkileri bakımından önemli bir gelişme olarak tanımladı. Mirziyoyev ise Güney Kore'yi Özbekistan'ın güvenilir dostlarından ve en önemli ekonomik ortaklarından biri olarak nitelendirdi.
Görüşmelerde iki ülke arasındaki ticaret hacmi ile yatırımlardaki yükselişten duyulan memnuniyet ifade edildi. Özbekistan'da Kore sermayeli 700'den fazla ortak işletmenin çalıştığı; sağlık, sanayi, bilgi ve iletişim teknolojileri, tarım, su yönetimi, enerji, altyapı ve eğitim alanlarında onlarca projenin yürütüldüğü aktarıldı.
Yatırım, kritik mineraller ve güvenlik gündemi
Mirziyoyev, ekonomik ortaklığın daha da güçlendirilmesi için beş öncelik ortaya koydu. Ticari bağların derinleştirilmesi, yatırımların çoğaltılması, kritik mineraller, ulaştırma ve altyapı iş birliğinin geliştirilmesi bu öncelikler arasında yer aldı.
Seul ziyareti kapsamında yaklaşık 12 milyar dolar değerinde gelecek vadeden projelerden oluşan bir portföy hazırlandı. Bunun yanı sıra Kore İhracat-İthalat Bankası ile stratejik ortaklık programı kabul edildi.
Taraflar, Kore teknolojileriyle Özbekistan'ın kaynaklarını ve sanayi potansiyelini birleştirecek yenilikçi, teknolojik bir ittifak kurulmasına odaklandı. Önerilen iş birliği; bilgi teknolojileri, siber güvenlik, tıp ve sağlıkta ileri ve dijital teknolojiler ile ilaç üretimini kapsıyor.
Askeri-teknik iş birliğinin ilerletilmesi konusunda da hazır olunduğu ifade edildi. Bu çerçevede kurumlar arasındaki temasların artırılması, ortak etkinlikler düzenlenmesi ve askeri uzmanların yetiştirilmesi gündeme alındı.
Ziyaret öncesinde gerçekleştirilen ilk Bölgelerarası Forum da görüşmelerde değerlendirildi. Bir sonraki forumun Semerkant'ta düzenlenmesi konusunda anlaşmaya varıldı.
Eğitim ve kültürel değişim planı
İki lider, eğitim ile insan kaynağı yetiştirme alanlarındaki ortaklığın derinleştirilmesine özel önem verdi. Özbekistan'da Güney Kore üniversitelerinin dört şubesinin faaliyet gösterdiği ve bu kurumlarda pedagoji, bilgi teknolojileri, mühendislik ve dijital teknolojiler alanlarında eğitim verildiği belirtildi.
Kore Uluslararası İşbirliği Ajansının desteğiyle kurulan beş mesleki eğitim merkezi de Özbekistan'da çalışmalarını sürdürüyor. Merkezler, gençlerin bilgi ve becerilerini geliştirmeleri için çeşitli eğitim imkanları sağlıyor.
İki ülkenin üniversite rektörleri forumunun, insan kaynağı yetiştirme alanında deneyim paylaşımı açısından önemli bir işlev gördüğü ifade edildi. Kültürel değişimin halklar arasındaki karşılıklı anlayışı artırdığı ve dostluk bağlarını güçlendirdiği kaydedildi.
Mirziyoyev, Özbekistan'daki geniş Kore diasporasının ülkenin çok uluslu ailesinin ayrılmaz bir parçası olduğunu ve iki ülke ile halkları arasında manevi köprü kurduğunu söyledi. Taraflar, insani bağları geliştirmek amacıyla 2027'nin ortak kültür ve değişim yılı ilan edilmesi ve bu kapsamda kültürel etkinlikler düzenlenmesi konusunda uzlaştı.
Ulaştırmadan yapay zekaya anlaşma paketi
Seul'deki üst düzey temasların ardından, iki ülke liderlerinin katıldığı törende imzalanan ikili belgeler karşılıklı olarak değiş tokuş edildi. Belgeler ticaret, ekonomi, yatırım, insani ilişkiler ve diğer ortaklık alanlarının geliştirilmesini içeriyor.
Anlaşma paketinde ulaştırma, havacılık, tarım, turizm, yapay zeka, teknik yardım, yükseköğretim, okul ve okul öncesi eğitim, tıbbi ürünlerin düzenlenmesi, çevre, iklim değişikliğiyle mücadele, fikri mülkiyet ve arşivcilik alanlarına ilişkin belgeler yer aldı.
Parlamento diplomasisi için yeni etkinlikler
Mirziyoyev, devlet ziyareti çerçevesinde 15 Eylül Salı günü Güney Kore Ulusal Meclisi Başkanı Cho Jung-sik ile de görüştü. Görüşmede iki ülke parlamentolarının özel stratejik ortaklığın ilerletilmesine katkısı ele alındı.
Parlamentoların dostluk grupları üzerinden iş birliği yaptığı, parlamento heyetlerinin düzenli ziyaretlerde bulunduğu ve ilgili komiteler arasında deneyim paylaşımının sürdüğü belirtildi. Güney Kore Ulusal Meclisi ile Kore Uluslararası İşbirliği Ajansının desteğiyle Özbekistan Yüksek Meclisinin iki kanadında Elektronik Parlamento projesinin uygulandığı aktarıldı.
Taraflar, üst düzey görüşmelerde varılan anlaşmaların ticari ve ekonomik bağlar, yatırımlar ile kültürel-insani ilişkilerin geliştirilmesi bakımından parlamentolarca izlenmesini sağlayacak bir mekanizma kurulmasının gerekliliğini vurguladı.
İki ülke ayrıca diplomatik ilişkilerin kuruluşunun 35. yılı dolayısıyla 2027'de parlamento diplomasisi kapsamında bir dizi etkinlik düzenlenmesi konusunda anlaşmaya vardı.