Brent petrolün varil fiyatı, Orta Doğu'daki çatışmaların şiddetlenmesiyle eylülde 100 doların üzerine çıktı. Petrol piyasasındaki hareketlilik Avrupa Birliği'nde akaryakıt fiyatlarına yansıdı.
Vergiler dahil ortalama benzin fiyatı, 23 Şubat-7 Eylül döneminde yaklaşık yüzde 24 artarak litre başına 1,64 avrodan 2,04 avroya yükseldi. Dizel fiyatı da aynı dönemde yaklaşık yüzde 33 artışla 1,59 avrodan 2,11 avroya çıktı.
Çatışmaların şiddetlenmesi, petrol üretim tesisleri ve enerji altyapısına yönelik saldırı risklerinin yanı sıra Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ve petrol ürünleri taşımacılığına ilişkin belirsizlikleri artırdı. Bu gelişmeler küresel petrol piyasalarında arz güvenliğine dair endişeleri güçlendirdi.
Avrupa'da özellikle dizel piyasasındaki arz koşullarının sıkılaşması, bu yakıtın fiyatının benzinden daha hızlı yükselmesinde etkili oldu.
Benzinde en sert artış Danimarka ve Finlandiya'da
Üye ülkeler içinde benzin fiyatındaki en yüksek artış Danimarka ve Finlandiya'da kaydedildi. Danimarka'da litre fiyatı yaklaşık yüzde 36 yükselerek 1,94 avrodan 2,63 avroya çıkarken, Finlandiya'da 1,71 avrodan 2,32 avroya ulaştı.
Çekya ve Polonya'da artış yüzde 32, Litvanya'da ise yüzde 29 oldu.
Dizelde en yüksek artış Bulgaristan'da
Bulgaristan'da litre başına dizel fiyatı yaklaşık yüzde 47 artarak 1,23 avrodan 1,81 avroya çıktı. Böylece dizelde en yüksek artış bu ülkede görüldü.
Bulgaristan'ı yaklaşık yüzde 44 artışla Çekya, yüzde 42 ile Finlandiya, yüzde 39 ile Polonya ve yüzde 38 ile Belçika izledi. Çekya, Finlandiya ve Polonya hem benzin hem de dizelde en sert fiyat artışı yaşayan ilk beş ülke arasında yer aldı.
Ülkeler arasındaki fiyat farklılıklarında vergi oranları, ulusal para birimlerindeki dalgalanmalar, rafineri ve akaryakıt tedarik yapıları ile yerel piyasa koşulları etkili oluyor.
Avrupa Komisyonu 8 Eylül'de yaptığı açıklamada, Orta Doğu'daki durumun istikrarsızlığını koruduğunu ve bölgedeki jeopolitik belirsizliğin başta dizel ve jet yakıtı olmak üzere petrol ve petrol ürünleri piyasalarında fiyat oynaklığını artırdığını bildirdi.
Komisyon, mevcut durumda Avrupa Birliği'nde petrol arz güvenliği bakımından acil bir sorun bulunmadığını açıkladı. Bununla birlikte çatışmaların seyrinin gelecek haftalarda ve aylarda piyasaları daha da sıkılaştırabileceğini belirtti.
