Rusya'nın Suriye'nin Tartus limanında kiraladığı askeri üs bünyesinde ticari bir lojistik merkez kurmayı planladığı bildirildi. Suriyeli yetkililer, merkezin temmuz ayının ortasına kadar faaliyete geçirilmesinin hedeflendiğini açıkladı.
Proje, Suriyeli lojistik şirketi Rus Line ile Rusya-Suriye İş Konseyi çatısındaki Rus şirketlerin işbirliğiyle yürütülüyor. Rus Line Genel Müdürü ve Konsey Danışmanı Ossama Ajaj, merkezin limanın 4 numaralı rıhtımında, deniz üssünün 'kısıtlı bölgesinde' çalışacağını belirtti. Diğer rıhtım ise Rus deniz operasyonları için ayrılmış durumda kalacak.
Ajaj, planın Ocak ayında Moskova'da Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasındaki görüşmede şekillendiğini ifade etti. Merkezin, Rusya'nın Karadeniz'deki Novorossiysk limanı ile Tartus arasında düzenli bir deniz hattı oluşturması ve malların Suriye ile komşu ülkelere dağıtılması öngörülüyor. Irak ve Ürdün birincil hedef pazarlar olarak belirlenirken, Suudi Arabistan, Kuveyt, Katar ve Bahreyn de hedefleniyor.
Merkezin başlangıçta aylık 250 bin ton kargo elleçlemesi planlanıyor. İşlenecek ürünler arasında buğday, tahıl, hayvan yemi, bitkisel yağ, kereste, çelik, klinker, kömür, pirinç, şeker ve mineral yağlar yer alıyor.
Liman İdaresinden Yalanlama
Tartus Liman İdaresi Sözcüsü Mazen Alloush, Rusya'nın limanda ticari lojistik merkez işleteceği yönündeki haberleri 'tamamen asılsız' olarak nitelendirdi. Alloush, Suriye'nin limanları ve sınır kapılarıyla ilgili her türlü proje veya anlaşmanın yalnızca resmi hükümet kanalları aracılığıyla duyurulacağını vurguladı.
ABD'nin Tepkisi ve İzlemesi
ABD, Rusya'nın Suriye'deki ticari ve lojistik projelerini yakından takip ediyor. Temsilciler Meclisi Üyesi Joe Wilson, geçen ay Pentagon bütçesine Rusya'nın Suriye'deki etkisini azaltma seçeneklerini değerlendirmesi için bir değişiklik önergesi ekletti. ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, 'Rusya destekli ticari ve lojistik projeleri yakından izliyoruz ve bu tür girişimlerin ülkedeki istikrara katkıda bulunmayabileceğinden endişe duyuyoruz' dedi.
Yetkili, ABD'nin Suriye'yi yeniden inşa sürecinde 'güvenilir kurumsal ortaklarla – özellikle ABD firmalarıyla' çalışmaya teşvik ettiğini ve Şam'ı Rusya'ya yönelik yaptırımlara uymaya çağırdığını belirtti.
Rusya'nın Suriye'deki Ekonomik Nüfuzu
Rusya, Suriye'de askeri varlığının geleceği tartışılırken ekonomik kanallarla etkisini pekiştirmeye çalışıyor. Suriye'nin ithal buğdayının yüzde 85'i – 2025-26 sezonu için 2,9 milyon ton – Rusya ve Rusya'nın ilhak ettiği Kırım'dan geliyor. Ayrıca Suriye'nin Rus ham petrolüne bağımlılığı artıyor; 2025'te yaklaşık 16,8 milyon varil Rus petrolü ithal edildi.
Rusya'nın askeri istihbarat teşkilatı GRU'nun Aralık 2025'te başkanlık idaresine sunduğu gizli bir raporda, Suriye'de Rus nüfuzunu güçlendirebilecek ekonomik aktörlere desteğin artırılması tavsiye edildi. Raporda Rusya-Suriye İş Konseyi Başkanı Luay Yusuf'un bu stratejide kilit bir figür olarak gösterildiği belirtiliyor.
Uluslararası Kriz Grubu kıdemli Suriye danışmanı Nanar Havach, 'Rusya'nın Suriye üzerindeki hakimiyeti, tedarik ettiği ve sürdürdüğü şeylere ve asker çekilmesinden daha uzun süre etkili olan Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi oyuna dayanıyor' dedi. Havach, lojistik rolün Rusya'yı limanda fiziksel olarak tutarak üssün geleceği belirlenirken elini güçlendirdiğini sözlerine ekledi.
