Doğu Ekonomik Forumu’nda sunulan çalışmaya göre Rusya’nın Uzak Doğu Federal Bölgesi’ndeki master planlı kentlerde gerçek tüketim, 2026’nın ilk yarısında 2024’ün aynı dönemine göre yüzde 4,9 arttı.
Hesaplama yapılırken kentlerin yaş ve cinsiyet yapısı dikkate alındı; bölgesel enflasyon ile sabit tüketim mal ve hizmetleri sepetinin büyüklüğüne göre düzeltme uygulandı. Uzak Doğu’daki artış, Rusya genelindeki yüzde 7,2’lik yükselişin altında kaldı.
Komsomolsk-na-Amure ilk sırada
Tüketimdeki en yüksek artış yüzde 11,9 ile Komsomolsk-na-Amure’de görüldü. Onu yüzde 9 ile Krasnokamensk, yüzde 8,5 ile Belogorsk, yüzde 7,6 ile Birobidjan ve yüzde 7,1 ile Bolşoy Kamen izledi.
Petropavlovsk-Kamçatski’nde tüketim yüzde 4,3 azalırken, Magadan’da düşüş yüzde 0,9 oldu. Yujno-Sahalinsk’te artış yüzde 1,2, Nerüngri’de yüzde 1,4 ve Yakutsk’ta yüzde 1,5 seviyesinde kaldı.
Bölgenin büyük kentlerinden Vladivostok’ta tüketim yüzde 3,8, Habarovsk’ta ise yüzde 6,2 yükseldi.
Uzak Doğu’da aylık tüketim 38,7 bin rubleye ulaştı
Mutlak tüketim tutarında bölge kentleri Rusya ortalamasının gerisinde kalmadı. Ülke genelinde aylık ortalama tüketim 34 bin ruble olarak hesaplanırken bu tutar Tında’da 38,7 bin, Çita’da 37,2 bin, Severobaykalsk’ta 36,7 bin, Blagoveşçensk’te 36,6 bin ve Habarovsk’ta 36,3 bin ruble oldu.
Aylık tüketimin en düşük olduğu kentler arasında Petropavlovsk-Kamçatski 27,9 bin rubleyle ilk sırada yer aldı. Anadyr’de bu tutar 28,4 bin, Yakutsk’ta 30,3 bin, Nerüngri’de 31,3 bin ve Ussuriysk’te 32,6 bin ruble olarak kaydedildi.
Pazaryerlerinin harcamalardaki payı yüzde 12
Çevrim içi pazaryerleri, Uzak Doğu kentlerinde tüketici ihtiyaçlarının karşılanmasında önemli bir yer tuttu. Pazaryerlerinin tüketici harcamalarındaki payı bölgede yüzde 12, Rusya genelinde ise yüzde 15 oldu.
İki yıllık dönemde pazaryerlerinin harcamalardaki payı ülke genelinde 5 puan arttı. Birobidjan’da artış 8 puana çıkarken, Amur Bölgesi ile Primorski ve Habarovsk kraylarının diğer kentlerinde 6-7 puan olarak gerçekleşti.
Rusya ortalamasının 4 puan gerisinde kalan artış Anadyr, Magadan, Petropavlovsk-Kamçatski ve Yujno-Sahalinsk’te görüldü. Bu kentlerin ülkenin ana kesimiyle ulaşım bağlantısı zayıf kaldı.
Uzak Doğu’da restoran ve kafelerin harcamalardaki payı yüzde 5, dinlenme ve sporun payı yüzde 1,5, eğitimin payı ise yüzde 1 oldu. Rusya genelinde aynı oranlar sırasıyla yüzde 5,7, yüzde 3,6 ve yüzde 2,8 olarak hesaplandı.
2025’te yetişkin nüfusun yüzde 0,7’si bölgeden ayrıldı
İşlem verilerine dayalı analiz, 2025’te Uzak Doğu’dan yetişkin nüfusun yüzde 0,7’sinin ayrıldığını gösterdi. Bölgedeki güçlü üniversiteler gençlerin tutulmasına katkı sağladı; ayrıca bazı gençler eğitimlerini tamamladıktan sonra başka bölgelerden geldi.
Bununla birlikte genç kuşakların bölgeden ayrılma eğilimi devam etti. Bu eğilimin uygun kamu politikaları olmadan değişmesinin zor olduğu değerlendirildi.
Yatırım, lojistik ve konut inşaatı belirleyici oldu
Sberbank Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Finans Direktörü Taras Skvortsov, 2022-2024 döneminde Uzak Doğu bölgelerinin işletme ciroları ve hane gelirlerindeki artış bakımından Rusya’nın diğer bölgelerinin gerisinde kaldığını söyledi.
Skvortsov’a göre temel göstergeler 2025’ten itibaren daha hızlı yükselmeye başladı. Skvortsov, bölgesel gelişimde devlet siparişinden ziyade kamu yatırımları ile ülkenin hedefli politikalarının etkili olduğunu ifade etti.
Büyüme hızlarının bölgelere göre değiştiğini belirten Skvortsov, büyük projeler, lojistik, ulaşım ve konut inşaatının belirleyici olduğunu söyledi. Uzak Doğu’nun önde gelen kentlerinin yeni üretim tesisleri için iş gücü çekmesi gerektiğini de belirten Skvortsov, temel mal ve hizmetlere, dinlenme olanaklarına, eğitime ve sağlık hizmetlerine erişimin artırılmasıyla yaşam standardının yükseltilmesi çağrısında bulundu.
Doğu Ekonomik Forumu, 1-4 Eylül tarihleri arasında Vladivostok’ta düzenleniyor.
