Kazakistan ile Azerbaycan, Asya ve Avrupa arasındaki dijital bağlantıyı güçlendirmesi planlanan Trans-Hazar fiber optik iletişim hattını devreye aldı. Çevrim içi açılış töreninde Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev yer aldı.
15 Ekim Perşembe günü duyurulan proje, Kazakistan'ın Aktau kentiyle Azerbaycan'ın Sumgayıt kentini birbirine bağlıyor. Uzunluğu 380 kilometre olan hat, Kazakistan merkezli Kazaktelekom ile Azerbaycan merkezli AzerTelecom tarafından Dijital İpek Yolu girişimi çerçevesinde gerçekleştirildi.
Hazar üzerinden Avrupa'ya dijital bağlantı
Trans-Hazar hattının kapasitesi 400 terabit/saniyeyi aşıyor. Projenin, Çin ve Orta Asya ülkelerinden Hazar Denizi, Azerbaycan ve diğer transit ülkeler üzerinden Avrupa'ya uzanan uluslararası veri aktarım güzergâhının bir parçası olması planlanıyor.
Hattın ilerleyen dönemde Karadeniz ve Akdeniz'deki deniz altı kablo sistemlerine bağlanabilmesi öngörülüyor. Tokayev, projeyi iki ülke arasındaki işbirliğinin yeni bir biçimi ve Orta Koridor'un dijital karşılığı olarak tanımladı.
Tokayev, bu girişimin yalnızca bir ulaşım koridoru oluşturmadığını, dijitalleşme çağının ihtiyaçlarına uygun yeni bir koridor türü ortaya çıkardığını söyledi. Projenin, Kazakistan ve Azerbaycan'ın Hazar geçişli uluslararası taşımacılık rotasını geliştirme çabalarını tamamlayacağını belirtti.
Aliyev de iletişim hattının Orta Asya, Güney Kafkasya ve çevre bölgelerdeki ülkeler tarafından kullanılacağını ifade etti. Azerbaycan Cumhurbaşkanı, hattı küresel nitelikteki bir girişimin başlangıcı olarak nitelendirdi.
Orta Koridor'un altyapısı için anlaşma
Tokayev ve Aliyev'in katıldığı törende iki ülke, Hazar geçişli uluslararası taşımacılık rotasının diğer adıyla Orta Koridor'un geliştirilmesine ilişkin hükümetler arası anlaşmaya da imza attı.
Anlaşma, Asya ile Avrupa arasındaki yük taşımacılığını daha verimli hale getirmeyi, ulaştırma altyapısını modernleştirmeyi ve güzergâh üzerindeki mevcut kısıtlamaları gidermeyi hedefliyor. Demir ve kara yollarının kapasitesinin yükseltilmesi, liman altyapısının geliştirilmesi, Hazar'daki deniz taşımacılığı ile tarama filosunun güçlendirilmesi de planlanan adımlar arasında bulunuyor.
Taraflar yük taşımacılığına ilişkin bilgi sistemlerini bütünleştirmeyi, tek durak uygulamasını hayata geçirmeyi, yükleri güzergâh boyunca izlemeyi ve elektronik imzaları karşılıklı olarak tanımayı planlıyor. Önceden bilgi paylaşılması ve denetimlerin azaltılması yoluyla idari, sınır ve gümrük işlemlerinin kolaylaştırılması da anlaşmada yer alıyor.
Ticaret hacminde 1 milyar dolarlık hedef
İki lider, Bakü'de düzenlenen Asya'da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı'nın 7. Zirvesi çerçevesinde ayrıca ikili görüşme gerçekleştirdi. Görüşmede Kazakistan ile Azerbaycan arasındaki ticari ve ekonomik ilişkilerin genişletilmesi konuşuldu.
Tokayev ve Aliyev, karşılıklı ticaret hacmini 1 milyar dolara çıkarma hedefini teyit etti. Kazakistan'ın enerji kaynaklarının Azerbaycan üzerinden sevkiyatının artırılması ile sanayi, enerji, ulaştırma, lojistik ve tarım alanlarındaki ortak projeler de görüşmede ele alındı.
Eğitim, turizm, kültür ve parlamentolar arası işbirliği başlıkları da gündeme geldi. Taraflar stratejik ortaklığı güçlendirme ve daha önce varılan anlaşmaları uygulama konusundaki ilgilerini yineledi.
Tokayev ve Katar Emiri enerji projelerini ele aldı
Tokayev, zirve programı kapsamında Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamad Al Sani ile de görüştü. İki lider, ikili işbirliğinin geliştirilmesi, yatırımların artırılması ve ortak enerji projelerinin uygulanmasını değerlendirdi.
Görüşmede uluslararası ve bölgesel gelişmelere ilişkin görüş alışverişinde bulunuldu. Orta Doğu'daki durum da toplantıda ele alınan konular arasında yer aldı.
