Belarus Dışişleri Bakanı Maksim Rıjenkov, Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 81. Oturumu kapsamında düzenlenen üst düzey toplantıda, dünya ekonomisi için BRICS ve ŞİÖ örneğinde yeni bir işbirliği mimarisi kurulmasını önerdi.
24 Eylül Perşembe günü yapılan toplantı, BM’nin kalkınma hakkına ilişkin deklarasyonunun kabulünün 40. yıl dönümüne ayrıldı. Rıjenkov burada, uluslararası kalkınma paktının kabul edilmesini zorlaştıran sistemik engelleri değerlendirdi.
Belaruslu bakan, Batılı ülkelerin küresel çoğunluk ülkelerinin gelişimini tek taraflı zorlayıcı önlemler, ticaret ve teknoloji alışverişine getirilen yapay engeller ile demokratik model ve reformların dayatılması üzerinden sınırlamaya çalıştığını savundu. Rıjenkov, "güçlünün hakkı" anlayışını reddederek uluslararası ekonomik işbirliğinin Batılı elitlerin değil, insanların çıkarlarına dayanması gerektiğini söyledi.
KGAÖ’de Avrasya güvenliği gündemi
Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü üyesi ülkelerin dışişleri bakanları toplantısında, 11 Kasım 2026’da yapılması planlanan KGAÖ Kolektif Güvenlik Konseyi toplantısına hazırlık görüşüldü. Toplantıda ayrıca Avrasya’da eşit ve bölünmez bir güvenlik mimarisi oluşturulması ele alındı.
Rıjenkov, 21. Yüzyılda çeşitlilik ve çok kutupluluğa ilişkin Avrasya Şartı’na işaret etti. Konuya ilişkin görüşmelerin, orta gelirli ülkeleri destekleyen ortaklar grubunun 25 Eylül’deki toplantısında yapılacağı bildirildi. Görüşmelerin ardından KGAÖ üyesi ülkelerin BM Genel Kurulunun mevcut oturumundaki eylemlerini koordine etmesi konusunda anlaşmaya varıldı.
Temiz enerjiye erişim ve hava sahası tartışması
İklim değişikliğiyle mücadele ve temiz enerjiye adil geçiş konulu üst düzey toplantıda da konuşan Rıjenkov, iklim sorunlarına etkili çözüm bulunmasının önündeki engelleri sıraladı. Tek taraflı zorlayıcı önlemlerin birçok ülkenin temiz teknolojilere ve yenilenebilir enerji kaynaklarına erişimini zorlaştırdığını söyledi.
Belaruslu bakan, Belarus ve Rusya hava sahalarının boykot edilmesinin rotaları kasıtlı olarak uzattığını ve karbon ayak izini birkaç kat artırdığını savundu. Rıjenkov, Batı’nın yeşil gündeme ilişkin "manipülasyonlarından" vazgeçmesi, çifte standartların sona erdirilmesi ve çevre konularının siyasallaştırılmaması çağrısı yaptı. İklim krizinin aşılması için ortak çalışma önerdi.
Gana ve Maldivler’le ekonomik işbirliği
Rıjenkov, Gana Dışişleri Bakanı Samuel Okudzeto Ablakwa ile yaptığı görüşmede, Gana Cumhurbaşkanı John Dramani Mahama’nın Belarus’a resmi ziyareti sırasında liderlerin belirlediği ticari ve ekonomik projelerin uygulanmasını ele aldı. Tarımın mekanizasyonundaki işbirliğinin başarılı olduğu değerlendirilirken, ilgili projelerin geliştirilmesine yönelik ilgi ifade edildi.
Taraflar ayrıca gıda güvenliğini, Belarus gıdası ve gübrelerinin tedarikini ve Gana ürünlerinin, özellikle kakao çekirdeklerinin Belarus’a karşılıklı sevkiyatının genişletilmesini görüştü. Eğitim işbirliğinin yanı sıra uluslararası platformlarda karşılıklı desteğin sürdürülmesi konusunda mutabık kalındı.
Maldivler Dışişleri Bakanı İruşam Adam ile görüşmede, turizm alanındaki işbirliğini genişletmeye yönelik karşılıklı ilgi teyit edildi. Taraflar, ortak çıkar taşıyan konularda uluslararası kuruluşlardaki işbirliğini artırma ve hava ulaşımı da dahil olmak üzere anlaşma ve hukuk altyapısını geliştirme konusunda anlaştı.
Ukrayna’daki çatışmanın insani boyutu
Uluslararası Kızılhaç Komitesi Başkanı Mirjana Spoljaric-Egger ile görüşen Rıjenkov, doğrudan ve yapıcı diyaloğun gerekliliğini vurguladı. Görüşmede, insani kuruluşların Ukrayna’daki çatışmanın çözümüne ve bağlantılı insani sorunların giderilmesine yapabileceği katkı değerlendirildi.
Azerbaycan’la 2027-2028 planı imzalandı
Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov ile yapılan görüşmede iki ülke arasındaki işbirliğinin temel başlıkları ele alındı. Rıjenkov ve Bayramov, siyasi temaslar ile dışişleri bakanlıkları arasındaki koordinasyonun, uluslararası kuruluşlar nezdindeki çalışmalar da dahil olmak üzere yüksek dinamizm taşıdığını belirtti.
Ortak ticari ve ekonomik projelerin uygulanma imkanları da görüşüldü. Belarus ve Azerbaycan dışişleri bakanlıkları arasında 2027-2028 dönemine ilişkin işbirliği planı ile konsolosluk konularında karşılıklı anlayış ve işbirliği mutabakatı imzalandı.