İran kaynaklı jeopolitik gerilimlerin yeniden tırmanması, enerji arzının geleceğine ilişkin kaygıları artırdı. Petrol fiyatlarındaki hızlı yükseliş, yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşmasına ve küresel piyasalarda satış baskısının güçlenmesine yol açtı.
Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 3,6 artarak 91,5 dolar seviyesinde işlem gördü. ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik yeni saldırı tehdidi ve Hürmüz Boğazı üzerinden enerji akışının uzun süre aksayabileceği endişesi, fiyat hareketinde belirleyici oldu.
İran'ın Ürdün'deki ABD hava üslerini balistik füzelerle hedef almasının ardından Trump, saldırılara karşılık vereceklerini açıkladı. Rusya'nın dizel ihracat yasağını 30 Eylül'e kadar uzatması da rafine yakıt arzına yönelik endişeleri artırdı.
Petrol artışı Fed beklentilerini etkiledi
Enerji maliyetlerindeki yükselişin enflasyonist baskıyı artırabileceği beklentisi, ABD Merkez Bankasının ekim ayında faiz artıracağı öngörüsünü güçlendirdi. Para piyasalarında bu artış büyük ölçüde fiyatlanırken, ABD'de açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin güçlü gelmesi halinde faiz artışı beklentisinin daha da kuvvetlenebileceği değerlendirildi.
G20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanları Toplantısında konuşan ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, G20 kapsamındaki ilk önceliklerinin ekonomik büyüme olduğunu söyledi.
Fed Başkanı Kevin Warsh ise büyüme oturumunda enflasyon ile büyümenin bir tercih meselesi olduğunu belirtti ve ABD ekonomisindeki büyümenin güçlenmiş göründüğünü ifade etti. Warsh, sermaye harcamaları ile verimlilik başlıklarındaki sorulara odaklanacaklarını söyledi.
Bankacılık oturumunda da söz alan Warsh, ABD'deki kredi veren kuruluşların çeşitliliğine ve finansal piyasaların derinliğine dikkati çekti. Güvenli, sağlam ve rekabetçi bir bankacılık sisteminin önemini vurgulayan Warsh, reform odaklı yaklaşımı sürdüreceklerini belirtti.
Tahvil faizleri ve altın geriledi
Petrol fiyatlarındaki yükseliş ve faiz artışı beklentileri, ABD tahvil piyasasında da etkisini gösterdi. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,79'a çıkarak Ocak 2025'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Dolar endeksi yüzde 0,1 yükselerek 99,5 seviyesinde işlem gördü. Altının ons fiyatı ise yüzde 0,5 düşüşle 4 bin 430 dolara geriledi.
ABD borsaları haftaya kayıpla başladı
Jeopolitik gerilimlerin risk iştahını azaltmasıyla New York borsasında haftanın ilk işlem günü düşüşle tamamlandı. Dow Jones endeksi yüzde 0,7, S&P 500 endeksi yüzde 0,33 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,12 değer kaybetti.
ABD'de endeks vadeli kontratlar yeni güne karışık bir görünümle başladı.
Avrupa'da tahvil satışları öne çıktı
Avrupa piyasalarında İran kaynaklı jeopolitik gerilimlerin enflasyon kaygılarını artırması ve tahvil piyasalarındaki satış baskısı etkili oldu. Almanya'nın 10 yıllık tahvil faizi, aşırı sağın yükselişine ilişkin endişelerle yüzde 3,32'ye yükselerek 15 yılın en yüksek seviyesini gördü.
Londra borsasında resmi tatil nedeniyle işlem gerçekleşmedi. Avrupa genelinde finansman maliyetlerinin yükselmesi, özellikle gayrimenkul ve teknoloji hisselerinde satış baskısı oluşturdu.
Almanya'da ağustos ayı tüketici fiyat endeksi aylık yüzde 0,2, yıllık yüzde 2,9 arttı. Açıklanan veri beklentilerin hafif üzerinde kaldı.
Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,79, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,17 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,01 geriledi. Avrupa'daki endeks vadeli kontratlar da güne negatif başladı.
Asya piyasalarında jeopolitik baskı
Asya borsalarında yükselen petrol fiyatları, jeopolitik riskler ve tahvil getirilerindeki artışın etkisiyle satış ağırlıklı seyir izlendi.
Scott Bessent'in Japonya Merkez Bankasının faiz oranlarını daha agresif artırmasını istediğine ilişkin haberlerin ardından Japonya'nın 10 yıllık tahvil faizi, 1996'dan bu yana ilk kez yüzde 3 seviyesine çıktı.
Çin'de RatingDog imalat sanayi PMI endeksi ağustosta 50,9'dan 51,5'e yükseldi. Bu sonuç imalat sanayisinde talebin sürdüğüne işaret ederken iç talebe ilişkin sorunlar ile jeopolitik risklerin oluşturduğu maliyet baskısının devam ettiği değerlendirildi.
Güney Kore'nin ihracatı ağustosta yıllık bazda yüzde 68,7 arttı ve beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Veriler, özellikle teknoloji ürünlerine yönelik küresel talebin sürdüğünü gösterdi.
Kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,1, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1 geriledi. Çin'de Şanghay bileşik endeksi yatay seyretti.
Borsa İstanbul da geriledi
BIST 100 endeksi önceki işlem gününü satış ağırlıklı tamamladı ve yüzde 2,10 düşüşle 14. 334,06 puana indi. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasasında BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat da yüzde 1,2 değer kaybetti.
Dolar/TL önceki günü yatay seyirle 48,2560 seviyesinde tamamladı. Bankalararası piyasanın açılışında kur 48,2770 seviyesinden işlem gördü.
Yurt içinde imalat sanayi Satın Alma Yöneticileri Endeksi verisi izlenecek. Yurt dışında ise ABD'de JOLTS açık iş sayısı, küresel imalat sanayi PMI verileri ve Avro Bölgesi enflasyonu takip edilecek.
Teknik değerlendirmelerde BIST 100 endeksi için 14. 200 ve 14. 100 puan destek, 14. 400 ve 14. 500 puan ise direnç seviyeleri olarak öne çıktı.
Ekonomi takvimi
- 10. 00'da Türkiye'nin ağustos ayı imalat sanayi PMI verisi
- 10. 55'te Almanya'nın ağustos ayı imalat sanayi PMI verisi
- 11. 00'de Avro Bölgesi'nin ağustos ayı imalat sanayi PMI verisi
- 11. 30'da İngiltere'nin ağustos ayı imalat sanayi PMI verisi
- 12. 00'de Avro Bölgesi'nin ağustos ayı tüketici fiyat endeksi ve temmuz ayı işsizlik oranı
- 16. 45'te ABD'nin ağustos ayı imalat sanayi PMI verisi
- 17. 00'de ABD'nin ağustos ayı ISM imalat sanayi PMI ve temmuz ayı JOLTS açık iş sayısı
