İngiliz kuvvetleri, İngiliz Kanalı üzerinden geçen Rusya bağlantılı Smyrtos adlı petrol tankerine el koydu. Yetkililer, geminin yaptırımları ihlal etmekle suçlandığını ve müdahalenin Rusya’nın Ukrayna savaşını finanse etme kapasitesine darbe olarak görüldüğünü aktardı.
Operasyonun ayrıntıları
İngiliz makamlarının verdiği bilgiye göre operasyonda Kraliyet Deniz Piyadeleri ile Ulusal Suç Ajansı görevlileri görev aldı. Sabah karanlığında düzenlenen baskında askerlerin helikopterlerden halatlarla gemiye indiği, operasyona başka askeri hava araçları ile bir Kraliyet Donanması firkateyni ve bir mayın avlama gemisinin de destek verdiği belirtildi.
İngiliz Savunma Bakanlığı, operasyonun altı saat sürdüğünü ve geminin şu anda Dorset açıklarında demirli bulunduğunu bildirdi. Gemide 24 Gürcü ve Hintli mürettebatın kaldığı, tanker İngiltere’nin güney kıyısına götürülerek çevresel ve güvenlik riskleri açısından izleneceği ifade edildi.
Gölge filo ve yaptırımlar
Verilen bilgilere göre Smyrtos, Rusya’nın yaptırımları aşmak için kullandığı ve yüzlerce gemiden oluşan "gölge filo" içinde yer alıyordu. Tankerin 700 bin varil Rus petrolü taşıdığı, Kamerun bayrağı altında seyrettiği sırada Rusya’nın Baltık’taki Ust-Luga limanından ayrıldığı ve Mısır’daki Port Said’e gittiği aktarıldı.
Geminin Hong Kong’da kayıtlı Zhao Yao Shipping Ltd adlı şirkete ait olduğu, yönetiminin ise Hindistan’ın Tamil Nadu eyaletinde bulunduğu belirtildi.
Ulusal Suç Ajansı, baskın sonrasında bir Hint vatandaşını yaptırım suçlaması şüphesiyle gözaltına aldı. İngiliz makamları, bunun İngiltere’nin bir Rus gölge filosu gemisine yönelik ilk doğrudan müdahalesi olduğunu vurguladı.
Bölgesel etki ve diplomatik gerilim
Operasyonun ardından en az altı başka tanker de İngiliz Kanalı’ndan uzaklaşacak şekilde rotasını değiştirdi. Bu durum, bölgede kısa sürede etkisini gösteren bir caydırıcılık işareti olarak yorumlandı.
Başbakan Keir Starmer, operasyonu Rusya’nın savaşını besleyen ağlara yönelik önemli bir darbe olarak tanımladı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de İngiltere’ye teşekkür ederek bu adımı Rusya’nın petrol filosuna karşı önemli bir hamle olarak değerlendirdi.
İngiltere, 2022’de başlayan geniş çaplı işgalin ardından Rusya’nın yaptırımları aşmak için kullandığı gölge filoya yönelik baskıyı artırmış durumda. Resmî açıklamalara göre Londra, bu filoyla bağlantılı 500’den fazla gemiye yaptırım uyguladı ve bu önlemlerin Rusya’nın 2025 yılındaki petrol ve gaz gelirlerinde geçen yıla kıyasla yüzde 24 düşüşe katkı sağladığı belirtildi.
Deniz hukukuna ilişkin tartışmanın ise süreceği anlaşılıyor. Rusya, Fransa ve İngiltere’nin bu tür müdahaleler için ileri sürdüğü hukuki zemine itiraz ederken, Batılı ülkeler kendi mevzuatlarındaki yetkilerin yaptırım altındaki gemileri durdurmaya imkân verdiğini savunuyor.
