Rus basınında pazartesi günü öne çıkan değerlendirmelerde, Ukrayna krizinin çözümünde ABD’nin etkisini koruduğu, Washington ile Tahran’ın çatışmaları durdurmaya dönük bir çerçeve anlaşma arayışında olduğu ve Avrupa Birliği’nin Rusya’ya karşı 21. yaptırım paketi üzerinde uzlaştığı aktarıldı.
Ukrayna başlığında temaslar sürüyor
Rusya Dışişleri Bakanlığı’ndan Rodion Miroşnik, ABD’nin Ukrayna krizinin çözümüne katılma isteği gösterdiğini ve Washington’un hem Kiev hem de Avrupalı müttefikleri üzerinde hâlâ ciddi baskı araçlarına sahip olduğunu söyledi. Miroşnik’e göre bu araçlar henüz tam olarak kullanılmadı.
Uluslararası İlişkiler Konseyi’nde program yöneticisi Konstantin Sukhoverhov ise Vladimir Putin ile Donald Trump arasındaki son görüşmenin, Rus ve Amerikan tarafları arasındaki iletişimin sürdüğünü ve Ukrayna başlığındaki müzakerelerin durmadığını gösterdiğini belirtti.
Yüksek Ekonomi Okulu’ndan Amerikan çalışmaları uzmanı Yegor Toropov da Rusya-ABD-Ukrayna formatındaki görüşmelerin şu aşamada durakladığını, ancak Moskova ve Kiev’in Washington’la ikili temaslarını sürdürdüğünü aktardı.
ABD ile İran arasında çerçeve arayışı
Haberde, ABD ile İran’ın kısa süre önce yaşanan yoğun karşılıklı saldırıların ardından çatışmaları durduracak bir çerçeve anlaşmaya hazır oldukları da hatırlatıldı. İlk açıklamanın Donald Trump’tan geldiği, yeni anlaşmanın 19 Haziran’da imzalanabileceğinin söylendiği aktarıldı.
Orta Doğu uzmanlarının değerlendirmelerine göre hem Washington hem de Tahran yeni bir savaşa dönmek istemiyor. Ancak sürecin kırılgan olduğu, İsrail’in anlaşmaya karşı olduğu ve bunun yeni bir bölgesel gerilim döngüsünü tetikleyebileceği uyarısı yapıldı.
Primakov Ulusal Dünya Ekonomisi ve Uluslararası İlişkiler Araştırma Enstitüsü’nden Alexey Yurk, zaman zaman yaşanan çatışmalara rağmen Washington ile Tahran’ın yeniden savaşa çekilmek istemediğini belirtti. Yurk, görüşmeleri bozabilecek risklerden birinin İsrail’in hamleleri olduğunu ifade etti.
AB’nin yeni yaptırım paketi
Avrupa Birliği cephesinde ise Rusya’ya yönelik 21. yaptırım paketi üzerinde siyasi uzlaşmaya varıldığı bildirildi. AB Konseyi’nin yeni paketi 15 Haziran’da kabul edebileceği, üye ülkelerin de genel olarak Avrupa Komisyonu’nun teklifini desteklediği aktarıldı.
Komisyonun önerisinin enerji, ticaret ve finans alanlarını hedef aldığı, ayrıca ilk kez balıkçılık sektörünü de kapsadığı belirtildi. Hazırlıkta 31 Rus bankasını kapsayan işlemlere yasak, yaklaşık 90 finans kuruluşunun varlıklarının dondurulması ve üçüncü ülkelerdeki yaptırımları aşmaya yardımcı olan banka ve platformlara ek kısıtlamalar yer alıyor.
Uzmanlara göre paket, bazı şirketler ve bankalar için zorluk yaratabilir; ancak Rusya’nın makroekonomik istikrarı açısından belirleyici bir tehdit oluşturmayabilir. Avrupa tarafında ise Rus LNG’sinden uzaklaşmanın ek maliyet doğurabileceği değerlendirildi.
Altın piyasasında çıkış
Aynı değerlendirmelerde altın piyasasında da küresel yatırımcıların hızlı biçimde geri çekildiği bildirildi. EPFR verilerine göre geçen hafta altın ETF’lerinden 2,3 milyar dolarlık net çıkış yaşandı.
Altın fiyatının da yaklaşık altı ay sonra ilk kez ons başına 4 bin 100 doların altına indiği ve bir aydan kısa sürede yüzde 10,5 değer kaybettiği aktarıldı.
