Batı yaptırımlarına hedef olan ülkeler, finansal baskıdan kaçınmak için kripto para kullanımını büyük ölçüde artırdı. Wall Street Journal'ın (WSJ) kripto para akışını izleyen şirketlerin verilerine dayandırdığı habere göre, İran, Rusya ve Kuzey Kore başta olmak üzere yaptırım altındaki ülkeler, yalnızca 2025 yılında yaklaşık 100 milyar dolar değerinde sanal para işlemi gerçekleştirdi.
Bu rakam, 2024'te kaydedilen işlem hacminin tam 8 katına denk geliyor. Gazetenin haberinde, sektörün büyük bölümünün düzenleme dışı kalması ve işlemlerin anonim yapılması nedeniyle bu piyasa üzerinde sıkı kontrol kurmanın neredeyse imkansız olduğuna dikkat çekildi.
Silah alımlarında kripto para kullanımı iddiası
WSJ'ye konuşan Batılı yetkililer ve dijital para analiz şirketleri, İran ve Rusya'nın kripto paraları insansız hava aracı ve silah parçaları satın almakta kullandığını öne sürdü. Rusya'nın ayrıca, yaptırıma tabi ham petrolünü dünya genelinde kaçıran denizcilerin maaşlarını da bu yöntemle ödediği belirtildi.
Kuzey Kore'nin ise dijital varlıkları yakıt ve askeri teçhizat temin etmek için kullandığı ifade edildi. Haberde, Batılı yetkililerin Pyongyang'ı "siber suçlar" yoluyla kripto para çalmakla suçladığı, Kuzey Kore'nin ise bu iddiaları "saçma iftiralar" olarak nitelendirip Washington'ın düşmanca politikasının uzantısı saydığı aktarıldı.
Kremlin: Yaptırımlar hukuka aykırı, alternatif mekanizmalar geliştirdik
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, WSJ'ye yaptığı değerlendirmede Rusya'nın kendisine yönelik uluslararası yaptırımları uluslararası hukuka aykırı kabul ettiğini söyledi. Peskov, Moskova'nın "ekonominin normal şekilde işlemesine imkan tanıyan alternatif mekanizmalar geliştirip yaygınlaştırdığını" kaydetti. Haberde Tahran'ın ise konuya ilişkin yorum talebine yanıt vermediği belirtildi.
ABD ve İngiltere'den kripto platformlarına yaptırım hamleleri
Washington, İran'la olası bir barış anlaşması müzakereleri sürerken İran petrolüne yönelik yaptırımları geçici olarak askıya alsa da, yaptırımları küresel rakiplere karşı temel baskı aracı olarak görmeye devam ediyor. ABD Hazinesi, geçen Haziran ayında İran'ın en büyük kripto para borsası Nobitex'in de aralarında bulunduğu dört platforma yaptırım uyguladı.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran'a ait 1 milyar dolarlık kripto paraya el konulduğunu açıkladı. Nobitex ve yaptırım uygulanan bir diğer platform Bit Bin, yasa dışı faaliyetlere aracılık ettikleri iddiasını reddederek müşterilerinin sıradan kişiler olduğunu savundu.
İngiltere'de yetkililer ise Mayıs ayında, Rus hükümetine destek verdiği şüphesiyle dünyanın en büyük kripto para platformlarından HTX'i kara listeye aldı. HTX ise endişeleri gidermek için yetkililerle birlikte çalışacağını duyurdu.