Rusya'nın önde gelen gıda holdinglerinden Efko Grubu'nun kurucusu ve ana hissedarı milyarder Valeriy Kustov, Moskova'da gözaltına alınarak tutuklandı. Kustov'a, özel olarak ağırlaştırılmış dolandırıcılık suçlaması yöneltildi. Şirketin genel müdürü Evgeniy Lyaşenko da aynı operasyonda gözaltına alınırken, RBC'nin aktardığına göre Kustov için 29 Eylül'e kadar tutuklama kararı verildi.
Bu gelişmeden bir gün önce, 29 Temmuz'da, aynı soruşturma kapsamında Efko'nun geliştirmeden sorumlu müdür yardımcısı Yekaterina Kustova ile grubun stratejik geliştirme direktörü Vladislav Romantsev tutuklanmıştı. Rusya Sanayi ve Ticaret Bakanlığı İnsansız Sistemler ve Robotik Dairesi Başkan Yardımcısı Alla Polovçenya da 'özel olarak ağırlaştırılmış zimmet' şüphesiyle cezaevine konuldu.
Savunma sanayii projesiyle bağlantılı soruşturma
RBC'nin kaynaklarına göre, soruşturma 'Geleceğin Ulaşımı' adlı insansız hava aracı sistemleri projesiyle bağlantılı. Bu dava kapsamında Mayıs 2026 başında, 'Geleceğin Ulaşımı' şirketinin eski genel müdürü ve Samara Bölgesi valisinin eski danışmanı Yuriy Kozarenko tutuklanmıştı. Kommersant gazetesinin haberine göre, Kozarenko'nun verdiği ifadeler diğer şüphelilerin de tutuklanmasına yol açtı.
2021'de Efko Grubu yönetim kurulu üyelerinin projesi olarak kurulan 'Geleceğin Ulaşımı', tarım ve teslimat dronları geliştiriyor. Şirket 2023'te Efko Grubu'ndan ayrıldı ve Kozarenko'nun ifadesine göre o tarihten bu yana özel yatırımlar ve borçlanmayla faaliyetlerini sürdürdü.
Cephede kullanılan C-80 dronlarına yönelik eleştiriler
RIA Novosti'nin Haziran 2025'teki haberine ve NTV kanalının bir röportajına göre, şirketin ürettiği C-80 ('Ürün 80') adlı tarım dronu cephede aktif olarak kullanılıyor. Ancak Z-bloggerları, bu dronun savaş koşullarında çalışmadığı gerekçesiyle sık sık eleştiriyor. Telegram kanalı 'Romanov Light'ın yazarı Vladimir Romanov, 'Muharebe ortamında uçmaları için iç aksamlarının, kartlarının, kontrol sistemlerinin tamamen değiştirilmesi gerekiyor. Ayrıca batarya sorunları var. Bu yüzden çoğu birlikte depolarda bekletiliyor' dedi.
Aralık 2023'te Tolyatti'de ikinci fabrikasını açan şirket, Belgorod bölgesindeki ilk tesisle birlikte 7 milyar rublelik yatırımla ayda 100 dron üretebileceğini, zamanla bu sayıyı 250'ye çıkaracağını duyurmuştu. Haziran 2026'da ise Savunma Bakanı Andrey Belousov, Vladimir Putin'in huzurunda askerlerle yaptığı toplantıda C-80'i hedef aldı. Belousov, 'Geçen yıl neredeyse tek tip vardı: o meşhur 'Ürün 80'. Pek kaliteli değildi, şimdi iyileştiriliyor' diyerek memnuniyetsizliğini dile getirdi.
Kustov'un serveti ve Efko'nun büyümesi
Valeriy Kustov, Efko'yu 1994 yılında ortaklarıyla birlikte kurdu. Bugün 'Sloboda', Altero, DeOlio ve Fresh gibi markaları bünyesinde bulunduran şirket, Rusya'nın en büyük gıda üreticilerinden biri konumunda. 2025 yılında Efko, Amerikan tarım devi Bunge'a ait varlıkları satın alarak portföyüne 'Oleyna' ve Ideal markalarını kattı. Forbes'un 2026 yılı sıralamasına göre Kustov'un kişisel serveti 1,1 milyar dolar olarak tahmin ediliyor ve kendisi Rus milyarderler listesinde 144. sırada yer alıyor.
