Ukrayna'daki savaşın toplumsal etkileri ve Moskova'nın olası askeri planlarına dair yeni veriler ortaya çıktı. Novaya Gazeta Europe gazetecilerinin yaptığı araştırmaya göre, Rusya'da en az 400 bin asker şu ana kadar cephe hattından ayrılarak sivil hayata döndü.
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ise Sky News'e verdiği mülakatta farklı bir iddiada bulundu. Zelenskiy, Rusya'nın eylül ayında yapılacak Devlet Duması seçimlerinin ardından yeni bir seferberlik dalgası başlatacağını öne sürdü. Ukrayna lideri, Moskova yönetiminin ekim başında 300 ila 500 bin kişiyi silah altına almayı hedeflediğini söyledi.
417 bin rakamı nasıl hesaplandı?
Novaya Gazeta Europe'un hesaplaması, Rusya Devlet Başkanlığı Toplumsal Projeler Dairesi Başkanı Sergey Novikov'un Aralık 2025'teki açıklamasına dayanıyor. Novikov, cepheden dönen askerlere yardım için kurulan "Anavatan Savunucuları" fonuna 167 bin kişinin başvurarak gazi statüsü aldığını belirtmişti.
Aynı açıklamada Novikov, cepheden dönen 250 bin kişinin ise "henüz istihdam edilmediğini" ifade etmiş, ancak Rus devlet medyası bu rakamı kısa süre içinde haber başlıklarından çıkarmıştı. Gazete, iki sayıyı toplayarak cepheden dönenlerin sayısının 417 bine ulaştığını hesapladı.
Bağımsız tahminler de benzer rakamları gösteriyor
Gazeteciler aynı sonuca farklı bir yöntemle de ulaştı. Dört yılı aşkın süredir devam eden savaşta şu ana kadar yaklaşık 1,5 ila 1,6 milyon sözleşmeli asker ve seferber edilen kişinin cepheye gönderildiği tahmin ediliyor. Ukrayna'da aktif olarak savaşan Rus askeri varlığının 700 bin civarında olduğu, bağımsız kaynaklara göre hayatını kaybedenlerin sayısının ise 350 bini aştığı belirtiliyor.
Conflict Intelligence Team (CIT) analistleri de 400 bin rakamının alt sınır olduğunu değerlendiriyor. CIT'ten bir analist, "Bana göre 500 ila 800 bin aralığı oldukça gerçekçi görünüyor. Bu, tüm nedenlerle resmi olarak geri dönenleri kapsıyor" ifadelerini kullandı.
Dönenlerin profili: Ağır yaralılar, eski mahkumlar ve gönüllüler
Novaya Gazeta Europe'un aktardığına göre cepheden dönenlerin önemli bir bölümünü ağır yaralanan askerler oluşturuyor. En ihtiyatlı tahminle dahi 2025 sonu itibarıyla en az 300 bin askerin yaralanma nedeniyle terhis edilmiş olması gerektiği hesaplanıyor.
Buna ek olarak, büyük ölçüde Wagner grubu bünyesinde af karşılığında cezaevlerinden cepheye gönderilen yaklaşık 31 bin eski hükümlünün de geri döndüğü tahmin ediliyor. Gazete, bu kişilerin bir kısmının daha sonra yeniden cezaevine girip tekrar savaşa gönderilmiş olabileceğine de dikkat çekiyor. Ayrıca Wagner ve diğer oluşumlarla sözleşme imzalayan yaklaşık 50 bin gönüllünün de cepheden döndüğü değerlendiriliyor.
Araştırmada, savaşın mevcut seyrinde radikal bir değişiklik olmaması halinde, çatışmalar sona erdiğinde muharebe deneyimine sahip 700 bin kişinin daha sivil hayata dönebileceği uyarısı yapılıyor. Gazete ayrıca, açık kaynak verilerine göre cepheden dönen eski askerlerin sıradan erkeklere kıyasla "anormal derecede yüksek" sayıda cinayet ve ağır sonuçlu dayak olayına karıştığını yazdı.
Zelenskiy: Putin seçimlerden sonra harekete geçecek
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, Washington ziyareti öncesinde Sky News'e verdiği mülakatta, Ukrayna istihbaratının Rusya'da yeni bir seferberlik hazırlığı tespit ettiğini söyledi. Zelenskiy, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in toplumsal tepkiden çekindiği için bu adımı eylüldeki Duma seçimleri sonrasına ertelediğini iddia etti.
Zelenskiy, "Açıktan yapmıyor çünkü kendi toplumundan korkuyor, ancak biz lojistik, silah, benzin ve mazot konusunda sorun yaratmazsak ve ortaklarımız onun saldırganlığına karşı topyekun yaptırımlar uygulamazsa ekim başında bunu yapacak" dedi. Ukrayna lideri, Putin'in 300 ila 500 bin kişiyi silah altına almayı planladığını ve bu sayıda insanı seferber etmenin Moskova için "o kadar da zor olmadığını" savundu.
Zelenskiy, Rus toplumunda seferberliğe karşı bir muhalefet olduğunu gördüğünü, ancak savaş karşıtlarının dahi Putin'i desteklemeye devam ettiğini belirtti. Yeni seferber edilecek askerlerin yeterince eğitilemeyeceğini ve bunun da Rusya açısından büyük kayıplar anlamına geleceğini öne sürdü.
Zelenskiy'nin ABD yolculuğu öncesinde 27 Temmuz'da İngiltere'ye uğraması ve yeni Başbakan Andy Burnham ile görüşmesi bekleniyor. Görüşmede, Kiev'in muharebe deneyimini Londra ile paylaşmayı ve İngiltere'de yeni teknolojilere dayalı büyük bir fabrika kurmayı öngören İHA Anlaşması'nın (Drone Deal) ele alınacağı bildirildi.
