Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, uluslararası tütün şirketi Japan Tobacco International’ın (JTI) Rusya’daki üretim işletmelerindeki hisselerinin geçici yönetime devredilmesine ilişkin kararnameyi imzaladı. 5 Kasım tarihli belge, resmi hukuki bilgi portalında yayımlandı. Geçici yönetici olarak Promışlennıye Aktivı Anonim Şirketi atandı.
TASS’ın haberine göre kararname, Don Tobacco, Pereslavl-Tabak, JTI Yelets ve Kres Neva şirketlerindeki hisseleri kapsıyor. JTI’nin Rusya’daki üretim tesisleri, aralarında St. Petersburg, Rostov-na-Donu ve Lipetsk bölgesindeki Yelets’in de bulunduğu kentlerde yer alıyor. Bu mekanizmada mülkiyet sahibi, varlıklar üzerindeki haklarını resmen korurken şirketlerin yönetimi üzerindeki kontrolünü kaybediyor.

Şirket durumu değerlendiriyor
JTI, imzalanan kararname hakkında bilgi sahibi olduğunu doğruladı. Şirketin medyada yayımlanan açıklamasında, “Durumu ve mevcut seçeneklerimizi değerlendiriyor, paydaşlarımıza ve her şeyden önce çalışanlarımıza öncelik veriyoruz” ifadeleri kullanıldı.
JTI, 1999’dan beri Rusya’da faaliyet gösteriyor ve ülkedeki en büyük tütün ürünleri üreticisi konumuna geldi; şirketin pazar payının yüzde 40’a ulaştığı tahmin ediliyor. Şirketin portföyünde Winston, Camel, Sobranie, LD, Mevius ve Glamour gibi uluslararası markaların yanı sıra Russki Stil, Pyotr I ve Troyka adlı Rus markaları da bulunuyor. Japan Tobacco’nun ana şirketi olan Japan Tobacco, dünyanın üçüncü büyük tütün üreticisi; hisselerinin yaklaşık üçte biri Japonya hükümetine ait.
Geçici yönetim mekanizması
Karar, Nisan 2023’te çıkarılan “Bazı Varlıkların Geçici Yönetimi Hakkında” kararnameye dayanıyor. Bu kararname, Moskova’nın dost olmayan ülkeler arasında değerlendirdiği ülkelerdeki şirket ve kişilerin varlıklarının dış yönetime devredilmesine izin veriyor. Mekanizma, yurt dışında Rus varlıklarına el konulmasına ve Rus mülk sahiplerinin haklarının kısıtlanmasına karşılık olarak yürürlüğe konuldu. Daha önce Uniper ve Fortum enerji şirketleri ile Danone ve Carlsberg şirketlerinin Rusya’daki varlıkları da bu kapsamda geçici yönetime devredilmişti.
Bu sonbaharda geçici yönetime devredilen diğer yabancı şirket varlıkları arasında Alman toptan satış zinciri Metro, Fransız perakendeci Auchan, İsviçreli Nestlé ve lojistik operatörü FM Logistic’in varlıkları da yer aldı. Vladimir Putin daha önce bu tür önlemleri Batı yaptırımları ve Rus varlıklarının dondurulmasına karşı simetrik bir yanıt olarak nitelendirmiş, bu şirketler üzerindeki kontrolün uygun koşullarla geri verilebileceğini belirtmişti.
Japonya ile ilişkilerin gerildiği dönemde
JTI’ye ilişkin karar, Rusya ile Japonya arasındaki ilişkilerin kötüleştiği bir dönemde alındı. Japonya, 2022’de özel askeri operasyonun başlamasının ardından Rusya’ya karşı Batı yaptırımlarına katıldı. Ekim ayında Japonya’da Hokkaido Shimbun gazetesinin muhabiri Yuki Imai casusluk suçlamasıyla gözaltına alındı; gazetenin editörleri ve Japonya hükümeti suçlamaları reddediyor.
Fotoğraf: sosyal medya, Wikimedia Commons