Japon gazeteci Yuki Imai, Rusya’nın Uzak Doğu bölgesindeki Sahalin Adası’nda gözaltına alınmasının ardından casusluk suçlamasıyla tutuklandı. Moskova’daki Lefortovo Cezaevi’ne gönderilen Imai, suçlu bulunması halinde 20 yıla kadar hapis cezası alabilir.
Gözaltı işlemi, Sahalin’in en büyük kenti Yujno-Sahalinsk’teki bir otel odasında gerçekleşti. Maskeli bir grup odaya girerek Imai’yi yere yatırdı; grubun Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB) görevlilerinden oluştuğu belirtildi.
Sahalin’de Kuzey Koreli işçiler üzerine haberler
Imai’nin Rusya’dan yayımladığı son haberde, ülkedeki Kuzey Koreli işçilerin sayısındaki artış işlendi. Gazeteci, Sahalin’de Kuzey Koreli bir işçinin kendisinden sigara istediğini, bazı işçilerin bir restoranda Sovyet döneminden şarkılar söylediğini ve bir alışveriş merkezinde mücevher satın aldığını yazdı.
Japonya’nın Kuzey Kore ile diplomatik ilişkisi bulunmadığına işaret eden Imai, Sahalin’de ülkesinde doğrudan tanıma fırsatı bulamadığı bir toplumu gözlemlediğini ifade etti. Haberde, Kuzey Koreli işçilerin Rusya’daki çalışma koşulları bakımından mağdur edilen gruplar arasında yer aldığı ve Kuzey Kore’nin Ukrayna savaşıyla bağlantısının da tartışıldığı aktarıldı.
34 yaşındaki gazeteci, haberlerinde Rusya’nın Uzak Doğu siyasetine, Kuzey Kore ile ilişkilerine, savunma alanındaki gelişmelere ve Sahalin’deki askeri insansız hava aracı üretimine yer verdi. Imai’nin bu çalışmalarından hangisinin tutuklanmasına neden olduğu bilinmiyor.
Kuril Adaları anlaşmazlığı ve gazetecinin çalıştığı gazete
Imai, Japonya’nın Hokkaido Adası’nda yayımlanan Hokkaido Shimbun gazetesinde görev yapıyordu. Rusya’ya ve iki ülke arasındaki ilişkilere geniş yer ayıran gazete, Hokkaido’nun Rusya ana karası ile statüsü tartışmalı Kuril Adaları’na yakınlığı nedeniyle bölgeyi izliyor.
Rusya ve Japonya, 19. ve 20. yüzyıllarda Uzak Doğu’daki bazı topraklar üzerinde hak iddia etti. Güney Kuril Adaları’nın en güneyindeki dört adanın kontrolü üzerindeki anlaşmazlık, iki ülkesinin İkinci Dünya Savaşı’nı resmen sona erdirecek bir barış anlaşması imzalamasını engelledi.
Imai’nin haberleri arasında Kuril Adaları’ndaki tartışmalı bir savaş anıtının inşası ile Japon hükümetinin finansmanıyla kurulan ve daha sonra kullanılmayan bir sağlık merkezinin yıkılması da yer aldı.

Imai’nin Sahalin’le aile bağı
Gazeteci, Rusya’nın Uzak Doğu’suna ilgisini ailesinin geçmişiyle ilişkilendirdi. Imai, dedesinin İkinci Dünya Savaşı’ndan önce Sahalin’deki Kholmsk kentinde yaşadığını ve bu nedenle kenti yaklaşık on yıl önce ziyaret ettiğini yazdı.
Kentin savaş öncesindeki adının Maoka olduğunu belirten Imai, eski bir Japon kâğıt fabrikasının kalıntılarını gördüğünü anlattı. Fabrikanın yıkılmasının ardından bölgeye yaptığı ziyarette, kentin tarihinin bir bölümünün ortadan kaybolduğu duygusuna kapıldığını ifade etti.
Tokyo’dan serbest bırakma çağrısı
Hokkaido Shimbun, gazetecisi hakkındaki suçlamalara ilişkin bilgi toplamayı sürdürdüğünü açıkladı ancak ayrıntı vermedi. Genel Yayın Yönetmeni Takeshi Yamamoto’nun imzasını taşıyan açık mektupta, gazetenin önceliğinin Imai’nin güvenliğini sağlamak olduğu belirtildi.
Japonya Dışişleri Bakanlığı, Imai’nin adını açıklamadan Rusya’ya gazeteciyi serbest bırakması ve kendisine insani, adil ve tarafsız muamele göstermesi çağrısında bulundu. Japonya’nın Moskova Büyükelçiliği yetkilileri de yaklaşık iki haftalık temas kesintisinin ardından Imai ile görüştü.
Japonya’daki yetkililerin, vatandaşlarının yurt dışında gözaltına alınması halinde kamuoyu önünde sert açıklamalar yapmak yerine süreci perde arkasından yürütmeyi tercih ettiği değerlendirildi. Uluslararası ilişkiler profesörü James D. J. Brown, bu yöntemin Imai’nin durumunu daha az görünür hale getirebileceğini ve benzer riskleri artırabileceğini savundu.
Tutuklamanın siyasi bağlantısı tartışılıyor
Brown, Imai’nin ileride çok uluslu bir tutuklu takasının parçası olabileceğini öne sürdü. Rusya’nın gazeteciyi Japonya üzerindeki baskıyı artırmak amacıyla kullanabileceğini belirten Brown, Tokyo’nun güvenlik politikaları ve Ukrayna’ya verdiği destek nedeniyle Moskova ile ilişkilerin gerildiğini söyledi.
Bu gerilimin başlıkları arasında Japonya’nın ABD’ye ait Typhon orta menzilli füzelerine ev sahipliği yapması, Ukrayna’ya NATO girişimi üzerinden silah finansmanına katkıda bulunması ve Japon şirketlerinin Ukrayna ordusuyla iş yapmaya başlaması gösterildi. Imai hakkındaki suçlamaların hukuki sonucu ile tutuklamanın bu gelişmelerle bağlantısı henüz netleşmedi.