Türkiye, şu anda Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı’na (AGİT) başkanlık eden eski Dışişleri Bakanı Feridun Sinirlioğlu’nu BM genel sekreterliğine aday göstermeye hazırlanıyor. Turkiye Today, adaylığın Türk kaynaklara dayandığını bildirdi.
Ankara, adaylığını perşembe günü BM Güvenlik Konseyi’nde yapılacak gayriresmî oylamanın ardından cuma akşamı açıklayacak. Türk bir yetkili, Ankara’nın Güvenlik Konseyi’nin diğer adaylara yaklaşımını görmek istediğini belirterek perşembe gününü “kritik” olarak nitelendirdi.
Altı oylamada da sonuç çıkmadı
Altı gayriresmî oylamada hiçbir aday, Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesinin tamamının desteğini alamadı. Kosta Rika’nın eski devlet başkan yardımcısı Rebeca Grynspan önde bulunurken, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Rafael Grossi güçlü adaylar arasında gösteriliyor. Sinirlioğlu sekizinci aday olabilir.
Türk bir yetkili, “Bir ya da birkaç adaya karşı konumlanmıyoruz” diyerek “dünya beş kişiden ibaret değil” ifadelerini kullandı. Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, süreç öncesinde Güvenlik Konseyi üyesi ülkelerin liderleriyle telefon görüşmeleri gerçekleştiriyor. Erdoğan’ın görüştüğü son lider Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron oldu.
Sinirlioğlu kimdir?
Feridun Sinirlioğlu, 1956 yılında Karadeniz kıyısındaki Giresun’da doğdu. Türkiye Dışişleri Bakan Yardımcılığı görevini iki kez üstlendi. Ağustos-kasım 2015 arasında geçici hükümette dışişleri bakanı olarak görev yaptı; 2016-2023 yıllarında Türkiye’nin BM Daimi Temsilcisi oldu. Aralık 2024’ten bu yana AGİT Genel Sekreteri olarak görev yapıyor.
Bir adayın gösterilebilmesi için Güvenlik Konseyi’nde en az dokuz oy alması ve Rusya, ABD, Çin, Birleşik Krallık ile Fransa’nın veto kullanmaması gerekiyor. Adaylık daha sonra BM Genel Kurulu tarafından onaylanıyor. António Guterres’in görev süresi 31 Aralık 2026’da sona eriyor.
Hiçbir aday henüz olası vetodan kaçınamadı
BM Güvenlik Konseyi'nde 16 Ekim'de yapılan altıncı gayri resmi oylamada, daimi üyelerin oylarını ayırt etmeye olanak tanıyan renkli oy pusulaları ilk kez kullanıldı. Yarışın lideri Kosta Rika'dan Rebeca Grynspan, dokuz "teşvik ediyorum" ve beşi daimi üyeler tarafından verilen iki "teşvik etmiyorum" oyu aldı. Rafael Grossi ve Guyana'nın BM Daimi Temsilcisi Carolyn Rodrigues-Birkett sekiz "teşvik ediyorum" ve altı "teşvik etmiyorum" oyu aldı.
ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz, yeni adayların gösterilmesinin devletlerin egemen hakkı olduğunu, ancak bunun Washington'ın Türk adayı da dahil olmak üzere hiçbirini desteklediği anlamına gelmediğini belirtti. Rusya, Güvenlik Konseyi'nin diğer daimi üyeleri gibi, genel sekreter adayının tavsiye edilmesi konusunda veto hakkına sahiptir. Yunan gazetesi Kathimerini, olası bir Türk adaylığının Atina'da endişe yarattığını yazdı.
