ABD’nin North Carolina eyaletindeki Asheville kentinde 31 Ağustos-1 Eylül tarihlerinde düzenlenen G20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanları Toplantısı, ortak bildiri üzerinde tam uzlaşma sağlanamadan sona erdi. Küresel büyüme, borç yükü ve ekonomik dengesizlikler toplantının temel gündemini oluşturdu.
Ortak metin yerine ABD tarafından G20 Başkanlık Açıklaması yayımlandı. Açıklamada, devam eden çatışmalara karşın küresel ekonominin dayanıklılığını koruduğu ifade edildi; bürokrasinin azaltılması, yapay zeka yatırımlarının teşvik edilmesi ve enerji ile gıda gibi kritik tedarik zincirlerinin güvence altına alınması gerektiği belirtildi.
Çin dört maddeye şerh düştü
Çin, enerji ticareti ile jeopolitik çatışmaların ele alındığı dördüncü maddeye itiraz etti. Pekin yönetimi, küresel dengesizliklere ilişkin 10’uncu maddede iç tüketimi sınırlayan piyasa dışı politikaların kaldırılmasına, 11’inci maddede Uluslararası Para Fonu denetimine ve 13’üncü maddede borç yapılandırma süreçlerine yönelik hükümlere de şerh koydu.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, ortak bildiri yayımlanmasını arzu ettiğini ancak tam fikir birliğine varılamadığını söyledi. Çin dışındaki üyelerin uzlaştığını belirten Bessent, G20 Başkanlık Açıklaması’nın 19 üyenin önem verdiği konuları yansıttığını ifade etti.
Bessent, Çin’i dünyanın en büyük ve sürdürülemez cari fazlasına sahip ülkesi olarak nitelendirdi ve Pekin’in bildiride karşı tutum aldığını söyledi. Rusya’dan temsilcilerin toplantılara davet edilmesiyle ilgili soruya ise bunun bazı Avrupalılarda hoş olmayan bir izlenim oluşturduğunu, ancak diyalog ve etkileşimin önemli olduğunu belirtti.
Başkanlık açıklamasında ekonomi ve tedarik zincirleri
Toplantılara özel sektör temsilcilerinin katılımıyla işletmelerin büyümesi ve yenilikçiliğin önündeki idari engellerin kaldırılmasına odaklanıldığı kaydedildi. Küresel dengesizliklerin ekonomik istikrar için tehdit oluşturduğu vurgulanarak, ihracata aşırı bağımlı ülkelere iç tüketimi artıracak reformlar yapmaları çağrısında bulunuldu.
Gelişmekte olan ülkelerin borç yükünün azaltılması için G20 Ortak Çerçevesi’nin daha hızlı ve şeffaf uygulanması gerektiği bildirildi. Dünya genelinde finansal okuryazarlığın geliştirilmesi de açıklamada öne çıkarılan başlıklar arasında yer aldı.
ABD’nin öncelikleri ve IMF’nin değerlendirmesi
Toplantıdan önce ABD Hazine Bakanlığından bir yetkili, küresel dengesizliklerin azaltılması ve devlet borçlarının yeniden yapılandırılması konularındaki görüş ayrılıklarının ortak bildiri hazırlanmasını güçleştirebileceğini söyledi. Metnin ABD’nin çıkarlarıyla "Önce Amerika" önceliklerini yansıtması gerektiğini belirten yetkili, uzlaşma sağlanamaması durumunda görüşmelere dair bir açıklama yayımlanabileceğini ifade etti.
IMF Başkanı Kristalina Georgieva ise toplantı sonrasında yaptığı yazılı açıklamada, ülkelerin ekonomik görünüm ve riskler bakımından önemli ölçüde ayrıştığını belirtti. Georgieva, enerji arz şokunun sona ermediğini, küresel kamu borcunun gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 100’üne ulaştığını ve birçok ülkede dezenflasyonun duraksadığını kaydetti.
Merkez bankalarının fiyat istikrarına odaklanması gerektiğini söyleyen Georgieva, mali otoritelerin güvenilir orta vadeli mali konsolidasyon planları hazırlaması ve yapısal reformlarla büyümenin önündeki engelleri kaldırması çağrısında bulundu.
Georgieva, gelişmekte olan ve düşük gelirli ülkelerde yüksek refinansman ihtiyacı ile artan borç servis maliyetlerinin altyapı, sağlık ve eğitim harcamalarını sınırladığını belirtti. IMF Başkanı, borç yapılandırma süreçlerinin iyileştirilmesi ve ülkelerin mali dayanıklılığının güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
IMF Başkanı ayrıca küresel aşırı dengesizliklerin 2025’te gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 0,7’si kadar artarak son 10 yılın en büyük yükselişini kaydettiğini söyledi. Kalıcı bir dengelenme için cari fazla veren ülkelerle cari açık veren ülkelerin eş zamanlı politika adımları atması gerektiğini vurguladı.
