Hokkaido Shimbun gazetesinin Yujno-Sahalinsk bürosunda çalışan Japon gazeteci, Rusya’dan ayrılmaya hazırlanırken Sahalin bölgesinde gözaltına alındı ve daha sonra Moskova’ya nakledildi. Moskova’daki Lefortovo Bölge Mahkemesi, gazeteci hakkında yaklaşık iki aylık tutukluluk kararı verdi.
Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB), gazetecinin Rusya’nın savunma kapasitesine ilişkin bilgileri istihbarat amacıyla toplayıp sakladığından şüphelenildiğini açıkladı. Rusya Dışişleri Bakanlığı gazetecinin adını Yuki Imai olarak açıkladı. Hokkaido Shimbun ise kimlik bilgisini doğrulamadı ve muhabirinin güvenliğinin önceliği olduğunu bildirdi.
Gözaltı görüntüleri yayımlandı
Rus devlet televizyonunda yayımlanan görüntülerde, siyah üniformalı ve maskeli üç kişinin kelepçelediği bir adamın yerde yattığı görüldü. Arka plandaki bir sesin, adama casusluk şüphesiyle işlem yapıldığını söylediği duyuldu.
Görüntülerde gazetecinin iki FSB görevlisinin eşliğinde uçağa bindirildiği ve Moskova’daki duruşma sırasında kafes içinde bulunduğu da görüldü.
Moskova-Tokyo hattında gerilim
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, Japonya’nın Rusya’da yabancı gazeteci statüsüyle çalışan muhabirleri ülkenin güvenliğini zayıflatmaya yönelik bilgi toplamak için kullanmaya çalışmasının üzüntü verici olduğunu ve bunun ilk örnek olmadığını söyledi. Olayın iki ülke arasındaki gerilimi daha da artıracağını savunan Zaharova, Tokyo’dan yaklaşımını değiştirmesini ve Rusya’ya yönelik düşmanca adımları bırakmasını istedi.
Japonya Baş Kabine Sekreteri Minoru Kihara ise Rus makamlarından bilgi istediklerini belirterek gazeteciye adil davranılması ve insani değerlendirme yapılması çağrısında bulundu.
Japonya Dışişleri Bakanlığı da Rusya’nın Tokyo Büyükelçisi Nikolay Nozdrev’i bakanlığa çağırarak gözaltı kararını ve Tokyo’ya bilgi verilmeden tek taraflı duyuru yapılmasını protesto etti. Bakanlığın Avrupa İşleri Bürosu Genel Müdürü Kimitake Nakamura, gazeteciye kısa süre içinde ziyaret imkânı tanınmasını istedi.
Rusya’nın Tokyo Büyükelçisi Nikolay Nozdrev, 15 Ekim’de Japonya Dışişleri Bakanlığında yapılan görüşmede Tokyo’nun gazetecinin gözaltına alınmasına yönelik itirazını kabul etmedi. Rusya’nın Tokyo Büyükelçiliği, gazeteci hakkındaki soruşturmanın Rusya yasalarına göre sürdürüleceğini açıkladı.
Nozdrev, aynı görüşmede Çin heyetinin Rusya’nın Sahalin bölgesine bağlı ve Japonya’nın da hak iddia ettiği İturup Adası’nı ziyaret etmesine yönelik itirazı da reddetti. Büyükelçi, Rusya ile Çin arasındaki pratik iş birliğinin ve bölgeler arası temasların Rusya’nın Uzak Doğu’sundaki kalkınma programlarıyla bağlantılı olarak geliştirileceğini söyledi.
Rusya, Ukrayna savaşı nedeniyle Moskova’ya yönelik Batı yaptırımlarına katılan Japonya’yı "dost olmayan ülke" olarak nitelendiriyor. Tokyo ise Rusya’ya yönelik yaptırımları uygulamayı sürdüreceğini ve Ukrayna’ya desteğini devam ettireceğini açıkladı.
İki ülke, İkinci Dünya Savaşı’nın ardından resmi bir barış anlaşması imzalamadı. Rusya ile Japonya arasındaki başlıca anlaşmazlık, Japonya’da Kuzey Toprakları olarak adlandırılan Kuril Adaları üzerindeki çözülememiş egemenlik anlaşmazlığı olarak öne çıkıyor.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in ağustos ayında anlaşmazlık konusu adalardan birini ziyaret etmesi Japonya’da tepkiye neden olmuştu.
Rusya’da tutuklanan yabancı gazeteciler
Rusya’da tutuklanan yabancı gazeteciler arasındaki en bilinen vakalardan biri, Wall Street Journal muhabiri Evan Gershkovich’in 2023’te gözaltına alınmasıydı. Gershkovich, Rus mahkemesi tarafından casusluktan suçlu bulunarak 16 yıl hapse mahkum edildi ve Ağustos 2024’te Doğu ile Batı arasındaki mahkum takası kapsamında serbest bırakıldı.
