ABD’nin Uluslararası Ceza Mahkemesi yetkililerine yönelik yaptırımları, UCM ile Hollanda’nın tepkisine yol açtı. Mahkeme, başkan Tomoko Akane ile üst düzey hukukçu Abdoulaye Seye’nin yaptırım listesine alınmasını uluslararası adaletin ve tarafsız yargı organının bağımsızlığına yönelik doğrudan saldırı olarak değerlendirdi.
Japonya vatandaşı Akane ve Senegal vatandaşı Seye’ye uygulanan kısıtlamaların, üye devletlerin verdiği görevi yerine getiren UCM’nin bağımsızlığını hedef aldığını bildiren mahkeme, Roma Statüsü’ne tam uyum içinde tarafsız ve bağımsız biçimde çalışmayı sürdüreceğini açıkladı.
UCM’de yaptırım kapsamı genişledi
Yeni yaptırımlarla birlikte Uluslararası Ceza Mahkemesinin 18 yargıcından 9’u, iki başsavcı yardımcısı, eski başsavcı ve bir çalışan ABD’nin kısıtlayıcı tedbirleriyle karşı karşıya kaldı.
UCM, yargıçlara, savcılara ve mahkeme çalışanlarına görevlerini yaptıkları için yöneltilen tehdit ve baskıların hukukun üstünlüğünü zayıflattığını belirtti. Mahkeme, adaleti uygulayan yargı görevlilerinin tehdit edilmesinin uluslararası hukuk düzenini tehlikeye attığını vurguladı.
Açıklamada, başka tüm yollar tükendikten sonra adalet arayışıyla UCM’ye başvuran mağdurların da bu baskılardan etkilendiği ifade edildi. Mahkeme, çalışanlarının ve uluslararası suçların mağdurlarının yanında durma kararlılığını koruduğunu bildirdi.
UCM ayrıca üye devletlerin, sivil toplumun ve hukukun üstünlüğüyle suç mağdurları için adaleti destekleyen ortakların dayanışmasının önemine dikkat çekti.
Hollanda yaptırımları onaylamadı
Hollanda Dışişleri Bakanı Tom Berendsen, UCM yetkilileri ve çalışanlarına karşı uygulanan son yaptırımları onaylamadıklarını açıkladı. Berendsen, uluslararası mahkemeler ile yargı organlarının görevlerini özgürce yerine getirmesi gerektiğini söyledi.
Hollanda Dışişleri Bakanı, ülkesinin UCM’ye yönelik değişmeyen desteğini görüşmek üzere mahkeme başkanı Akane ile bir araya geleceğini bildirdi.
Washington’un yaptırım gerekçesi
ABD Dışişleri Bakanlığı, Akane ve Seye’nin, mahkemenin yargı yetkisini kabul etmeyen ülkelerin yetkililerini soruşturma ve gözaltına alma girişimlerine doğrudan katıldıkları gerekçesiyle yaptırım listesine alındığını açıkladı. Bakanlık, UCM’yi yetkilerini kötüye kullanan, yolsuz ve siyasallaşmış bir mahkeme olarak nitelendirdi.
UCM, 21 Kasım 2024’te Gazze’de işlendiği belirtilen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar nedeniyle İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkarmıştı. ABD Başkanı Donald Trump, bu gelişmenin ardından UCM’yi birçok kez eleştirmiş ve müttefiklerini mahkemeden ayrılmaya çağırmıştı.
Roma Statüsü’nün 3. Maddesi uyarınca Hollanda, Uluslararası Ceza Mahkemesinin resmi ev sahibi ülkesi ve mahkeme merkezinin bulunduğu ülke olarak belirlenmiş durumda.
