Türkiye–Ukrayna çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması

Bu sayfa, Türkiye ile Ukrayna arasında geliri olan Türk vatandaşları için: Ukrayna'da çalışıp Türkiye'de evi kirada olanlar, Türk şirketinden temettü alanlar, Ukrayna'da yaşayan emekliler ve iki ülke arasında iş yapanlar. Anlaşma, aynı gelirin iki ülkede birden tam vergilenmesini önler ve hangi ülkenin hangi geliri ne oranda vergileyebileceğini belirler. Anlaşma 2017'de imzalanan bir protokolle değiştirildi; yeni oranlar 2021'den beri uygulanıyor.

• Asıl anlaşma: "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Ukrayna Hükümeti Arasında Gelir ve Servet Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması"
  • İmza: 27 Kasım 1996
  • Resmî Gazete: 22 Nisan 1998, sayı 23321
  • Yürürlük: 29 Nisan 1998
• Değişiklik protokolü:
  • İmza: 9 Ekim 2017, Kiev
  • Ukrayna onayı: 18 Eylül 2019 tarihli 106-IX sayılı kanun
  • Türkiye onayı: Cumhurbaşkanı Kararı (Karar Sayısı 3012), Resmî Gazete 25 Eylül 2020
  • Ukrayna için yürürlük: 30 Kasım 2020
• Protokol, kaynakta kesilen vergilerde 1 Ocak 2021'den sonra ödenen tutarlara, diğer vergilerde 1 Ocak 2021'de ve sonrasında başlayan vergi yıllarına uygulanır.
• Protokole göre anlaşmanın kapsadığı vergiler:
  • Ukrayna'da: kurumlar vergisi (податок на прибуток підприємств) ve kişisel gelir vergisi
  • Türkiye'de: gelir vergisi ve kurumlar vergisi

• Anlaşmadan yararlanmak için iki ülkeden birinin mukimi olmanız gerekir (md. 1 ve 4).
• İki ülkenin mevzuatına göre de mukim sayılıyorsanız sırayla şu ölçütlere bakılır (md. 4):
  1. Daimi mesken: yalnız birinde daimi meskeniniz varsa o ülkenin mukimisiniz.
  2. Hayati menfaatler merkezi: iki ülkede de meskeniniz varsa kişisel ve ekonomik ilişkilerinizin daha yakın olduğu ülke.
  3. Âdet edinilen ev: bu belirlenemezse âdet olarak kaldığınız evin bulunduğu ülke.
  4. Vatandaşlık: yine sonuç çıkmazsa vatandaşı olduğunuz ülke.
  5. Gerekirse iki ülkenin yetkili makamları karşılıklı anlaşmayla karar verir.
• Türkiye tarafı: GİB'e göre çalışma ya da oturma izni alarak altı aydan uzun süredir yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları, Türkiye'de elde ettikleri gelirler bakımından dar mükelleftir (210 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği). Kamu kurumları ya da merkezi Türkiye'de olan şirketler adına yurt dışında bulunanlar bu kuralın dışındadır.
• Ukrayna tarafı: mukimlik ölçütleri için bkz. U8.1.

• Maaşınız, işi yaptığınız ülkede vergilendirilebilir. Ukrayna'da çalışıyorsanız Ukrayna vergi alır.
• 183 gün istisnası: bir ülkenin mukimi diğer ülkede çalıştığında, şu üç şart birlikte varsa maaş yalnız mukim olduğu ülkede vergilenir:
  1. diğer ülkede, ilgili mali yıl içinde başlayan ya da biten herhangi bir 12 aylık dönemde toplam 183 günü aşmayan süre kalmak
  2. ücretin, o ülkenin mukimi olmayan bir işveren tarafından ya da onun adına ödenmesi
  3. ücretin, işverenin o ülkedeki işyerinden ödenmemesi
• İnşaat şantiyesi, yapım, montaj ve kurma projelerinde çalışanların ücreti ile uluslararası trafikte işletilen gemi, uçak ya da kara taşıtında çalışanların ücreti, diğer ülkede vergilendirilmez (protokol md. 8).
• İnşaat şantiyesi ve montaj projeleri 12 ayı aşarsa o ülkede işyeri oluşur (md. 5).

• Bu gelirler alıcının mukim olduğu ülkede vergilendirilebilir. Kaynak ülke de vergi alabilir; ama kaynak ülkenin vergisi şu oranları aşamaz:
• Temettü (protokol md. 5):
  • %10: gerçek lehdar, temettüyü ödeyen şirketin sermayesinin doğrudan ya da dolaylı olarak en az %25'ine sahip bir şirketse (ortaklıklar hariç)
  • %15: diğer bütün durumlarda
• Faiz (protokol md. 6): %10. Şu faizler yalnız alıcının ülkesinde vergilenir:
  • devlete, mahalli idarelere ya da merkez bankasına ödenen faiz
  • devletin ya da mahalli idarenin ödediği faiz
  • devletin verdiği, garanti ettiği ya da sigortaladığı kredilerin faizi
• Gayrimaddi hak bedelleri (royalti) (protokol md. 7): %10.
• Karşılaştırma için: Ukrayna, yerleşik olmayanlara yapılan ödemelerde iç mevzuatta genel olarak %15 vergi keser (Vergi Kanunu md. 141.4.2). Anlaşma oranını uygulatmak için mukimlik belgesi gerekir (aşağıya bakın).

• Gayrimenkulden elde edilen gelir (kira dahil), gayrimenkulün bulunduğu ülkede vergilendirilebilir (md. 6).
• Gayrimenkul satışından doğan kazanç da gayrimenkulün bulunduğu ülkede vergilendirilebilir (md. 13).
• Hisse senedi ve benzeri menkul kıymetlerin satış kazancı genel olarak satanın mukim olduğu ülkede vergilenir. Alış ile satış arasındaki süre bir yılı aşmıyorsa kaynak ülke de vergi alabilir (md. 13/4).
• Örnek: Ukrayna'da yaşıyorsunuz, Türkiye'deki evinizi kiraya verdiniz.
  • Türkiye bu kirayı vergileyebilir. Dar mükellef olarak kira gelirinizi Türkiye'de beyan edersiniz.
  • GİB rehberine göre 2025 yılı konut kira geliri istisnası 47.000 TL, 2026 yılı için 58.000 TL'dir. 2025 gelirinin beyannamesi 1–31 Mart 2026 tarihleri arasında verildi.
  • Ukrayna'da mukimseniz bu kirayı Ukrayna beyannamenize de yazarsınız. Türkiye'de ödediğiniz vergiyi Ukrayna'daki vergiden mahsup edersiniz (md. 23; bkz. U8.1).

• Emekli maaşları: geçmiş çalışmalar karşılığı ödenen emekli maaşları, yalnız alıcının mukim olduğu ülkede vergilenir (md. 18/1).
• Sosyal güvenlik ödemeleri: bir ülkenin sosyal güvenlik sistemine göre ödenen emekli maaşları ve düzenli ödemeler yalnız o ülkede vergilenir (md. 18/3). Örneğin Türkiye'deki sosyal güvenlik sisteminden aldığınız emekli maaşı yalnız Türkiye'de vergilenir.
• Öğrenciler ve stajyerler: yalnız öğrenim için diğer ülkede bulunan öğrenciye, geçimi ve öğrenimi için o ülke dışındaki kaynaklardan yapılan ödemeler o ülkede vergilenmez (md. 20/1).
• Öğretmenler: iki yılı aşmayan süreyle öğretim ya da kamu yararına araştırma için gelenlerin, ülke dışından ödenen ücretleri istisnadır (md. 20/2).

• Mahsup yöntemi: diğer ülkede vergilendirilebilen bir gelir elde ettiğinizde, mukim olduğunuz ülke, diğer ülkede ödediğiniz vergiyi kendi vergisinden düşer.
• Mahsup edilecek tutar, o gelire düşen kendi vergisini aşamaz.
• Gelir yalnız diğer ülkede vergilenebiliyorsa, mukim olduğunuz ülke bu geliri matraha katabilir; ama o gelire düşen vergiyi indirir.
• Ukrayna'da mahsup için gerekli belge ve süreç için bkz. U8.1.

• Ukrayna'dan size ödeme yapılıyorsa: ödeme yapan, anlaşmadaki düşük oranı ancak sizin Türkiye mukimi olduğunuzu gösteren belgeyi alırsa uygular. Belgeyi Türk yetkili makamı verir; belge onaylı ve Ukraynacaya çevrilmiş olmalıdır (Vergi Kanunu md. 103.4–103.5).
• Türkiye'de mukim olanlar için mukimlik belgesi: GİB'in ÇVÖA/2013-1 sayılı sirkülerine göre belgeyi Vergi Dairesi Başkanlıkları (Ankara, Antalya, Bursa, İstanbul, İzmir, Kocaeli, Trabzon), Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı ve GİB verir.
  • Tam mükellef T.C. vatandaşları sirkülerin ekindeki örnek dilekçeyle (EK-1) başvurur.
  • Başvuru usulü değişmiş olabilir; başvurmadan önce GİB'den son durumu kontrol edin.
• Ukrayna'da mukim olanlar için mukimlik belgesi (Diia hizmeti No. 00401):
  • Başvuru, Vergi Servisi'nin kayıtlı olduğunuz il ya da Kiev müdürlüğüne yapılır. Geçici olarak başka yerdeyseniz ya da sürekli adresiniz yoksa herhangi bir müdürlüğe başvurabilirsiniz.
  • Başvuru şahsen, iadeli taahhütlü postayla ya da Vergi Servisi'nin elektronik kabinesinden yapılır.
  • Ücretsiz; süre 10 takvim günü. Belge kâğıt ya da elektronik olarak verilir.
  • Yabancı bir ülkenin özel formunu (ör. GİB formu) Ukraynaca çevirisiyle verirseniz Vergi Servisi bu formu imza ve mühürle onaylar.
• Türkiye'ye Ukrayna mukimliği belgesi verirken: belgenin aslı ile noter ya da Türk konsolosluğunca onaylanmış Türkçe tercümesi, vergi dairesine ya da vergi kesintisi yapan kişiye verilir. Belge verilmezse anlaşma yerine Türk iç mevzuatı uygulanır.

• Protokolle anlaşmanın bilgi değişimi maddesi (md. 26) yenilendi. İki ülkenin vergi idareleri, vergilerin uygulanması için önemli olabilecek bilgileri birbirine verir.
• Bir ülke, bilgi bir bankaya ait diye bilgi vermeyi reddedemez.
• Protokolle 26A maddesi eklendi: iki ülke birbirinin vergi borçlarının tahsilinde yardımlaşır. Bir ülkede biriken vergi borcunuz, o ülkenin talebiyle öbür ülkede de tahsil edilebilir.

• Bir ülkenin işleminin anlaşmaya aykırı vergileme doğurduğunu düşünüyorsanız, iç hukuktaki itiraz yollarından bağımsız olarak durumu mukim olduğunuz ülkenin yetkili makamına iletebilirsiniz.
• Başvuru, ülkelerin iç mevzuatındaki süreler içinde yapılmalıdır.
• Yetkili makam itirazı haklı bulur ama tek başına çözemezse, diğer ülkenin yetkili makamıyla anlaşmaya çalışır. Somut durumunuz için bir vergi uzmanına ya da avukata danışın.

• 1998 metnindeki eski oranlara bakmak. Temettü, faiz ve royalti hükümleri 2021'den beri protokoldeki metne göre uygulanıyor.
• Ukrayna'daki ödeyiciye Türk mukimlik belgesi vermeden düşük oran beklemek.
• 183 gün istisnasını yanlış anlamak: Ukrayna'daki bir işverenden maaş alıyorsanız istisna uygulanmaz.
• Türkiye'deki kira gelirini, Ukrayna'da vergilendiği için Türkiye'de beyan etmemek ya da tam tersi.
• Vergi borcunu "öbür ülkede takip edilmez" sanmak. Protokol tahsilde yardımlaşma getirdi.

• Anlaşma hangi tarihten beri bu oranlarla uygulanıyor? Protokol Ukrayna için 30 Kasım 2020'de yürürlüğe girdi. Yeni hükümler 1 Ocak 2021'den itibaren uygulanıyor.
• Ukrayna'daki şirketimden Türkiye'ye temettü alırsam ne kadar vergi kesilir? Anlaşma üst sınırı, şirketin en az %25'ine sahip bir şirketseniz %10, diğer durumlarda %15'tir. Bunun için mukimlik belgesi verilmelidir.
• Türkiye'den aldığım emekli maaşı Ukrayna'da vergilenir mi? Türkiye'nin sosyal güvenlik sistemine göre ödenen emekli maaşı yalnız Türkiye'de vergilenir (md. 18/3).
• Ukrayna'da çalışıyorum, Türkiye'de de vergi öder miyim? Çalışma ya da oturma izniyle altı aydan uzun süredir yurt dışında yaşıyorsanız Türkiye'de yalnız Türkiye'deki gelirleriniz için dar mükellefsiniz.
• Ukrayna mukimlik belgesi ücretli mi? Hayır. Vergi Servisi 10 takvim günü içinde ücretsiz verir.

• GİB – Türkiye–Ukrayna anlaşmasının Türkçe metni (PDF)
• Ukrayna Yüksek Radası – Değişiklik protokolü (Ukraynaca tam metin)
• GİB – Yürürlükteki çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları listesi (PDF)
• GİB – Mukimlik belgesi sirküleri ve örnek dilekçeler (ÇVÖA/2013-1)
• GİB – Dar mükellefler için kira geliri rehberi (2026, PDF)
• Diia rehberi – Ukrayna vergi mukimliği belgesi (No. 00401)