Fotoğraf ve video çekme yasakları

Bu sayfa, sıkıyönetim döneminde Ukrayna'da bulunan ve telefonla fotoğraf, video çeken ya da sosyal medyada paylaşım yapan Türk vatandaşları için. Ukrayna'da askerî birliklerin ve silahların konumunu ya da hareketini yaymak ağır cezası olan bir suçtur. Polis, saldırı noktalarının ve hava savunmasının görüntülenmesini de açıkça yasaklıyor. Aşağıda yalnız resmî metinlerdeki kuralları bulacaksınız.

• Ukrayna Ceza Kanunu'na 24 Mart 2022 tarihli 2160-IX sayılı kanunla 114-2. madde eklendi. Madde, sıkıyönetimde ya da olağanüstü hâlde işlenen eylemleri cezalandırır.
• 1. fıkra: Ukrayna'ya gönderilen silah, silah sistemi ve mühimmatın yönü ve hareketi hakkında bilgi yaymak, Ukrayna içindeki hareketleri de dahil. Bilgi Genelkurmay, Savunma Bakanlığı, Askerî İstihbarat, Güvenlik Servisi ya da ortak ülkelerin resmî kaynaklarınca açıklanmamışsa ceza 3–5 yıl hapistir.
• 2. fıkra: Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'nin ya da diğer askerî oluşumların hareketi, yer değiştirmesi ya da konumu hakkında, arazide tespit edilebilecek biçimde bilgi yaymak. Bilgi Genelkurmay, Savunma Bakanlığı ya da diğer yetkili makamlarca açıklanmamışsa ceza 5–8 yıl hapistir.
• 3. fıkra: bu eylemler önceden anlaşmış bir grupla, çıkar amacıyla, saldırgan devlete bilgi vermek amacıyla işlenirse ya da ağır sonuç doğurursa ceza 8–12 yıl hapistir.
• Ceza Kanunu'na göre Ukrayna topraklarında suç işleyen herkes bu kanuna göre sorumludur (md. 6). Yabancılar da buna dahildir.

• Ukrayna Ulusal Polisi, 6 Ekim 2025'te şu davranışların kesinlikle yasak olduğunu hatırlattı:
  • isabet noktalarının, yıkımın ya da patlama anlarının fotoğrafını veya videosunu çekmek ve yayımlamak
  • hava savunmasının çalışmasını ya da hava hedeflerinin düşürülme anlarını kaydetmek
  • insansız hava araçlarının ve füzelerin kuyruk numaralarını, seri işaretlerini ya da parçalarının fotoğraflarını yayımlamak
  • hava saldırısı alarmında çekim yapmak için sığınaktan çıkmak ya da pencereden, balkondan ve diğer açık yerlerden çekim yapmak
• Polise göre bu görüntüler düşmanın saldırılarını düzeltmesine yardım eder ve yeni saldırılara yol açabilir.
• Füze ya da insansız hava aracı parçası bulursanız yaklaşmayın ve dokunmayın. Hemen bildirin: polis 102, Devlet Acil Durum Servisi 101.

• Madde 114-2, bilgiyi yaymayı (поширення) cezalandırır. Bir görüntüyü sosyal medyada yayımlamak, bir mesajlaşma grubuna göndermek ya da yeniden paylaşmak bu kapsama girebilir.
• Kanundaki istisna, yalnız Genelkurmay'ın ve madde metninde sayılan diğer resmî kaynakların açıkça yayımladığı bilgiler içindir.
• Konum etiketi, fotoğraftaki tabelalar, araç plakaları ve arka plandaki binalar, bir birliğin yerini belirlemeye yarayabilir.
• Hukuki sınırları belirsiz bir durumda görüntüyü hiç paylaşmayın. Somut bir sorunla karşılaşırsanız Ukrayna'da yetkili bir avukata danışın.

• Sınır şeridinde (sınırdan itibaren yaklaşık 5 km) video, film ve fotoğraf çekimi, Bakanlar Kurulu'nun sınır rejimi yönetmeliğine (1147 sayılı karar, md. 17) göre Sınır Muhafız Servisi'nin izniyle yapılır.
• Aynı izin kuralı bu bölgedeki inşaat, araştırma, turistik gezi ve paraşüt atlayışı gibi faaliyetler için de geçerlidir.
• Sınır şeridine girmek ve orada kalmak için de ayrıca izin gerekir (bkz. U9.1).
• Yerleşim yerleri ve halkın toplu dinlenme alanları sınır şeridine dahil değildir.

• Sıkıyönetim kanununa göre yetkililer, sıkıyönetim kurallarının ihlali hâlinde kişilerden iletişim cihazlarını, televizyon, video ve ses cihazlarını, bilgisayarları ve gerekirse diğer teknik iletişim araçlarını alıkoyabilir (md. 8, bent 12).
• Yetkililer belge kontrolü yapabilir; gerekirse eşyaları, araçları ve bagajları arayabilir (md. 8, bent 7).
• Kontrolde yetkililerin talimatlarına sakin biçimde uyun. Sorun yaşarsanız T.C. Büyükelçiliği'nin acil hattını arayın.

• Asker, askerî araç, kontrol noktası, askerî tesis ve hava savunma sistemi görüntülemeyin.
• Saldırıdan sonra yıkılan bina, enerji tesisi ya da isabet noktası çekmeyin ve paylaşmayın.
• Hava saldırısı alarmında telefonla çekim yapmak yerine hemen sığınağa gidin.
• Paylaşacağınız fotoğraflarda konum bilgisini kapatın.
• Bulunduğunuz yeri canlı yayınla ya da anlık hikâyeyle paylaşmayın.
• Sınır bölgesinde fotoğraf çekmeden önce izin gerekip gerekmediğini Sınır Muhafız Servisi'ne sorun (sıcak hat 1598).
• Turistik ve kişisel fotoğraflarınızda arka planı kontrol edin: askerî araç, birlik ya da tesis görünüyorsa paylaşmayın.

• Hava savunmasının çalışmasını balkondan ya da pencereden videoya almak.
• Saldırı sonrası yıkımı "haber vermek için" sosyal medyada paylaşmak.
• Askerî araç konvoyunu çekip bir mesajlaşma grubuna göndermek.
• Düşen bir insansız hava aracının parçasına yaklaşıp fotoğrafını çekmek.
• Fotoğraflarda konum bilgisini açık bırakmak.
• Sınır şeridinde izinsiz fotoğraf çekmek.

• Şehirde turistik fotoğraf çekebilir miyim? Kanun, askerî birliklerin ve silahların konumu ile hareketine ilişkin bilgilerin yayılmasını cezalandırır. Polis ayrıca isabet noktalarının, yıkımın ve hava savunmasının çekilmesini yasaklıyor. Bu konulardan uzak durun ve arka planı kontrol edin.
• Görüntüyü yalnız ailemle özel mesajla paylaşsam suç olur mu? Kanun "yaymayı" cezalandırır; somut bir olayda neyin yayma sayılacağına mahkeme karar verir. Bu tür görüntüleri hiç göndermeyin.
• Haber sitelerinde gördüğüm bir görüntüyü yeniden paylaşabilir miyim? Kanun, yalnız Genelkurmay, Savunma Bakanlığı ve maddede sayılan diğer resmî kaynakların açıkladığı bilgileri istisna tutar.
• Cezası nedir? Fıkraya göre 3–5 yıl, 5–8 yıl ya da 8–12 yıl hapis.
• Bir parça bulursam ne yapmalıyım? Yaklaşmayın, dokunmayın, fotoğraf çekmeyin. Polisi (102) ya da Acil Durum Servisi'ni (101) arayın.
• Sınır kapısında fotoğraf çekebilir miyim? Sınır şeridinde çekim izne bağlıdır. Sınır kapısında görevlilerin talimatlarına uyun.

• Ukrayna Ceza Kanunu – tam metin (resmî yasa portalı)
• Sıkıyönetimin hukuki rejimi kanunu
• Ulusal Polis – isabet noktalarının ve hava aracı numaralarının paylaşılmaması çağrısı
• Ukrayna Bakanlar Kurulu – 114-2. maddeye ilişkin açıklama (24.03.2022)
• Sınır Muhafız Servisi – Sınır şeridi izni ve çekim kuralı