Çocuk, vatandaşlık ve çifte vatandaşlık

Bu sayfa, Ukrayna'da çocuğu doğan Türk vatandaşları ve Ukraynalı eşi olan aileler için. Doğumun Ukrayna'da kaydını, çocuğun Türk nüfusuna tescilini, kimlik ve pasaport işlemlerini, Ukrayna vatandaşlığını ve iki ülkenin çifte vatandaşlık kurallarını anlatıyor. Çocukla Ukrayna'dan çıkış kuralları da sayfanın sonunda.

• Ebeveynler doğumu gecikmeden, en geç bir ay içinde nüfus dairesine (ДРАЦС) kaydettirmek zorundadır. Bu yükümlülüğe uymamanın kanuni yaptırımı vardır.
• Başvuru yeri: nüfus dairesi, yerel yönetimin yetkili birimi ya da idari hizmet merkezi (ЦНАП).
• İşlem ücretsizdir ve 1 günde yapılır. Sonunda doğum belgesi (свідоцтво про народження) verilir.
• Doğum belgesi kaydı yapan dairede, başvurunun yapıldığı sağlık kuruluşunda ya da ЦНАП'ta teslim alınabilir.
• İstenen belgeler:
  • doğum kaydı başvurusu
  • ebeveynlerin pasaportları (yabancı ebeveyn için pasaport)
  • doğumu gösteren sağlık kuruluşu belgesi
  • evlilik yabancı bir ülkede tescil edildiyse evlilik belgesi
  • yabancı dildeki belgelerin onaylı Ukraynaca tercümesi
• Başvuruyu ebeveynlerden biri yaparsa ve soyadları farklıysa, diğer ebeveynin çocuğun soyadına noter onaylı onayı gerekir.

• Türkiye içinde ya da dışında, Türk vatandaşı ana veya babadan evlilik birliği içinde doğan çocuk Türk vatandaşıdır.
• Türk vatandaşı ana ve yabancı babadan evlilik dışında doğan çocuk Türk vatandaşıdır.
• Türk vatandaşı baba ve yabancı anadan evlilik dışında doğan çocuk, soybağı kurulursa Türk vatandaşlığını kazanır.
• Evlilik içinde doğan çocuk babanın soyadını alır. Türk vatandaşı ana ve yabancı babadan evlilik içinde doğan çocuk, annenin kaydının bulunduğu haneye baba soyadıyla tescil edilir.

• Yurt dışında doğan çocuğun doğumu 60 gün içinde dış temsilciliğe bildirilmek zorundadır.
• Bildirimi veli, vasi ya da kayyım yapar; bunlar yoksa büyükanne, büyükbaba, ergin kardeşler ya da çocuğa bakan kişi.
• Evlilik içinde doğan çocuklar için başvuru posta ile yapılabilir. Evlilik dışında doğan çocuklar için randevuyla şahsen başvurulur.
• Doğum belgesi yerel nitelikteyse başvuru yalnız doğumun gerçekleştiği bölgeden sorumlu temsilciliğe yapılır (Kiev ve Odessa görev bölgeleri için bkz. U5.2).
• Evlilik yabancı makam önünde yapılıp henüz tescil edilmediyse, önce evlilik tescil edilir (bkz. U5.2).
• Çocuğun adı Türk harfleriyle, en fazla üç ad olarak, çizgi ya da nokta gibi işaretler kullanılmadan yazılır.
• Evlilik içi doğum için istenen belgeler:
  • yabancı makamın verdiği, anne ve baba adını içeren doğum belgesinin aslı ve fotokopisi
  • anne ve babanın T.C. kimlik kartları (varsa yabancı kimlikleri) ve fotokopileri
  • varsa uluslararası aile cüzdanı ya da yabancı makamın verdiği evlilik belgesi
  • çocuk Ukrayna vatandaşlığını da kazandıysa, bunu gösteren belgenin aslı ve fotokopisi (çok vatandaşlık tescili için)
• Evlilik dışı doğumda ayrıca annenin medeni durumunu gösteren belge ve babanın tanıma belgesi istenir. Tanıma yerel makamda yapılmadıysa temsilcilikte tanıma senedi düzenlenebilir; bunun için şahsen başvurulur.
• Kiev Büyükelçiliği'nin ücret listesi:
  • 60 günlük süre geçerse gecikme cezası 20 avro
  • babalık tanıma senedi tercümesinin onay harcı 16 avro
• Doğumu konsolosluğa bildiremezseniz, yerel doğum belgesinin aslı ve Türkçe tercümesiyle Türkiye'de nüfus müdürlüğüne de bildirebilirsiniz.

• Kimlik kartı (TCKK): doğum nedeniyle başvuru randevuyla şahsen yapılır.
  • Ücret: kart bedeli 5 avro, posta bedeli 3 avro
  • 50 × 60 mm, beyaz fonlu biyometrik fotoğraf
  • 15 yaşını doldurmamış çocukların kartında fotoğraf yer almaz. İsterseniz ya da kart seyahat belgesi olarak kullanılacaksa fotoğraflı düzenlenir.
  • Boşanmış ebeveyn başvuruyorsa velayeti gösteren mahkeme kararı istenir.
• Pasaport: başvuru randevuyla şahsen yapılır.
  • Yasal temsilci başvuruda bulunmuyorsa muvafakatname gerekir.
  • Bulunduğu ülkede okul öncesi dahil bir okula kayıtlı olduğunu gösteren güncel belge sunan öğrenci için pasaport harcı alınmaz (Harçlar Kanunu md. 85/h). Defter bedeli 27 avro, posta bedeli 11 avro yine ödenir.
  • Harçlı pasaport süreye göre 17 avrodan (6 aya kadar) 67 avroya (3 yıldan fazla) kadar, defter ve posta bedeli hariç.

• Doğduğu anda ebeveynlerinden en az biri Ukrayna vatandaşı olan çocuk, doğumdan itibaren Ukrayna vatandaşıdır (Ukrayna Vatandaşlık Kanunu md. 7, 1 Mart 2001'den sonra doğanlar için).
• İki ebeveyn de Türk vatandaşıysa çocuk doğumla Türk vatandaşı olur. Kanundaki diğer doğumla vatandaşlık halleri, çocuğun başka bir ülkenin vatandaşlığını kazanmadığı durumlarla ilgilidir. Yani yalnız Ukrayna'da doğmuş olmak, Türk vatandaşı çocuğa Ukrayna vatandaşlığı kazandırmaz.
• Doğumla vatandaşlığın resmîleştirilmesi Göç İdaresi'nin (ДМС) biriminde yapılır:
  • başvuruyu ebeveynlerden biri ya da yasal temsilci yapar
  • 14 yaşından büyük çocuğun başvuruda bulunması gerekir
  • yabancı makamların verdiği belgeler legalize (apostilli) ve noter onaylı Ukraynaca tercümeli olmalı
• Ücret: vatandaşlık kazanımı için ücret yok. "Ukrayna vatandaşı olarak kayıt belgesi" (довідка про реєстрацію особи громадянином України) 137,75 grivna.
• Süre: Göç İdaresi'nin sayfasına göre başvuru 20 iş günü içinde incelenir.
• Yabancı vatandaş olarak doğmuş çocuk, ebeveynlerinden biri Ukrayna vatandaşıysa ayrı bir başvuruyla Ukrayna vatandaşlığı kazanabilir. 14–18 yaş arasındaki çocuğun yazılı rızası gerekir.

• Türkiye çok vatandaşlığa izin verir. Yabancı bir vatandaşlık kazananın belgelerini sunması ve kayden aynı kişi olduğunun tespiti halinde nüfus kaydına "çok vatandaşlık" açıklaması düşülür.
• Çocuk doğumla Ukrayna vatandaşlığını da kazandıysa, çok vatandaşlık tescili doğum tescili başvurusuyla birlikte yapılabilir.
• Reşit olmayan çocuklar için bildirimi veli ya da vasi, yurt dışında temsilciliğe yapar.
• Başvuru bizzat ya da özel vekâletnameyle yapılır; posta ile başvuru kabul edilmez.
• İstenen belgeler (çocuk için):
  • anne ve babanın T.C. kimlik kartları; yabancı ebeveynin pasaportu
  • çocuğun Ukrayna vatandaşlığını gösteren belge (kimlik, pasaport ya da vatandaşlık belgesi). Belgede ana-baba adları yoksa doğum belgesi.
• Yabancı kimlikteki bilgiler nüfus kaydıyla farklıysa işlem yapılmaz; Türk mahkemesinden aynı kişi olduğuna dair tespit kararı gerekir.
• Kiev Büyükelçiliği'nin listesinde bu işlem için posta bedeli 4 avro görünüyor.

• Ukrayna Vatandaşlık Kanunu md. 10-1, belirli ülkelerin vatandaşlarına Ukrayna vatandaşlığını basitleştirilmiş usulle, önceki vatandaşlıklarını bırakmadan kazanma imkânı tanıyor. Bu kişiler yalnız "kendini Ukrayna vatandaşı olarak tanıma beyanı" verir.
• Liste Bakanlar Kurulu'nun 5 Kasım 2025 tarihli 1412 sayılı kararıyla belirlendi; 8 Mayıs 2026 (No. 589) ve 24 Haziran 2026 (No. 826) kararlarıyla değişti.
• Göç İdaresi'nin 24 Temmuz 2026'da yayımladığı listede AB ülkeleri, Birleşik Krallık, Norveç, İzlanda, İsviçre, ABD, Kanada ve Moldova var. Türkiye listede yok.
• Listede olmayan ülkelerin vatandaşları için genel usul:
  • yabancı vatandaşlığı bırakma taahhüdü verenlere en çok 2 yıl geçerli geçici vatandaşlık belgesi verilir
  • Ukrayna pasaportu, yabancı vatandaşlık sona erdikten ya da yabancı vatandaşlıktan feragat beyanı verildikten sonra verilir
• Doğumla iki vatandaşlık kazanan çocukların Ukrayna'daki durumunu ve yetişkinlikte doğacak yükümlülükleri Göç İdaresi'ne sorun. Karmaşık durumlarda avukata danışın.

• Ukrayna vatandaşı çocuklar Ukrayna'dan Ukrayna'nın yurt dışı pasaportuyla (ya da diplomatik veya hizmet pasaportuyla) çıkar. Süresi geçmemiş çocuk seyahat belgesi ya da ebeveyn pasaportuna kayıt da kullanılabilir. Çocuk seyahat belgesi 1 Nisan 2015'ten beri verilmiyor.
• 16 yaşından küçük Ukrayna vatandaşı çocuk bir ebeveynle çıkıyorsa, diğer ebeveynin noter onaylı muvafakati gerekir. Muvafakatte gidilecek ülke ve kalış süresi yazmalıdır.
• Diğer ebeveyn yabancıysa (doğum belgesinde kayıtlıysa) ve sınır kapısında değilse muvafakat aranmaz. Vefat belgesi, velayetin kaldırılması gibi başka istisnalar da vardır.
• Velayet ve çocuğun izinsiz götürülmesi için bkz. U5.4.

• Nüfus dairesi (ДРАЦС) ya da ЦНАП — doğum kaydı
• Ukrayna Devlet Göç İdaresi (ДМС) — Ukrayna vatandaşlığı işlemleri · Web: dmsu.gov.ua
• T.C. Kiev Büyükelçiliği — doğum tescili, kimlik, pasaport, çok vatandaşlık
  • Adres: Panasa Myrnoho Sok. No: 22, 01011 Kiev
  • Telefon: +380 44 281 07 50 (konsolosluk işlemleri hafta içi 14.30–17.30) · Acil: +380 63 211 47 65
  • E-posta: embassy.kiev@mfa.gov.tr
• T.C. Odessa Başkonsolosluğu
  • Adres: Leontovycha Sok. 5, 65014 Odesa
  • Telefon: +380 48 722 79 11, +380 48 722 79 39, +380 48 720 72 00 · Acil: +380 93 711 00 24, +380 93 711 00 26
• T.C. Dışişleri Konsolosluk Çağrı Merkezi (7/24): +90 312 292 29 29

• Doğumu Ukrayna'da bir ay içinde kaydettirmemek.
• Doğumu 60 gün içinde T.C. temsilciliğine bildirmemek ve gecikme cezası ödemek.
• Evlilik tescilini yapmadan doğum tescili istemek.
• Çocuğun Ukrayna vatandaşlığını Türk nüfusuna bildirmemek. Sonradan evlilik, boşanma ve miras işlemlerinde sorun çıkar.
• Ukrayna vatandaşı çocukla Ukrayna'dan Türk pasaportuyla çıkmaya çalışmak.
• Türkiye'nin çok vatandaşlığa izin vermesinin, Ukrayna'nın da izin verdiği anlamına geldiğini düşünmek.

• Ukrayna'da doğan çocuğum Ukrayna vatandaşı olur mu? Ebeveynlerden biri Ukrayna vatandaşıysa evet. İki ebeveyn de Türk vatandaşıysa çocuk Türk vatandaşı olur.
• Doğum tescilini postayla yapabilir miyim? Evlilik içinde doğan çocuk için evet. Evlilik dışı doğumda şahsen başvurulur.
• Çocuğa hangi adı verebilirim? Türk harfleriyle, en fazla üç ad, işaret ve kısaltma olmadan.
• Ukrayna doğum kaydı ücretli mi? Hayır. Ücretsizdir ve bir günde yapılır.
• Ukrayna vatandaşlığı alırsam Türk vatandaşlığımı kaybeder miyim? Türkiye açısından kaybetmezsiniz. Ukrayna ise Türk vatandaşlarından genel olarak eski vatandaşlığı bırakma taahhüdü ya da beyanı istiyor; ayrıntı için Göç İdaresi'ne ve bir avukata danışın.
• Eşim Türk, ben Ukraynalıyım. Çocukla eşimin izni olmadan çıkabilir miyim? Ukrayna sınır kuralına göre diğer ebeveyn yabancıysa ve doğum belgesinde kayıtlıysa noter muvafakati aranmıyor. Çocuğun izinsiz götürülmesinin hukuki sonuçları için bkz. U5.4.

• Diia – Doğumun tescili (No. 00030)
• Diia – Doğumla Ukrayna vatandaşlığı (No. 01547)
• Diia – Ebeveyne bağlı Ukrayna vatandaşlığı (No. 01542)
• Doğum tescili dilekçesi, evlilik içi (Word)
• Doğum tescili dilekçesi, evlilik dışı (Word)
• Çok vatandaşlık tescili başvuru formu (Word)
• T.C. Kiev Büyükelçiliği – Konsolosluk işlemleri
• Konsolosluk randevu sistemi
• Ukrayna Göç İdaresi – Vatandaşlık
• Ukrayna Sınır Muhafız Servisi – Çocukların çıkışı