Çifte vatandaşlık: Rusya'ya bildirim ve Türkiye tarafı

Bu sayfa, hem Türk hem Rus vatandaşı olan ya da olmayı düşünen kişiler için. Rusya da Türkiye de çifte vatandaşlığı yasaklamıyor, ama iki ülke de size bildirim yükümlülükleri getiriyor. Aşağıda Rusya'nın çifte vatandaşlara nasıl baktığını, Rus makamlarına bildirimin süresini ve yaptırımlarını, Türkiye'de nüfus kaydına "çok vatandaşlık" açıklaması düşürmek için yapmanız gerekenleri bulacaksınız.

• Çifte ya da çok vatandaş bir Rus vatandaşı, nerede yaşarsa yaşasın, Rusya tarafından yalnız Rus vatandaşı olarak görülür (kanun ya da uluslararası anlaşma aksini öngörmedikçe).
• Rus vatandaşının başka bir ülkenin vatandaşlığını alması Rus vatandaşlığını sona erdirmez.
• Çifte vatandaşlık, Rusya'dan sınır dışı etme ya da başka bir ülkeye iade için gerekçe olamaz.
• Federal kanunlar çifte vatandaşlara ve yurt dışında oturum izni olanlara bazı kısıtlamalar getirebilir.
• Sınırda: Rus vatandaşları Rusya'ya giriş ve çıkışta Rus belgelerini (yurt dışı pasaportu) kullanır.
• Rus vatandaşlığının yükümlülükleri, askerlik dahil, size tam olarak uygulanır (bkz. R4.6).

• 138-FZ'nin vatandaşlığa kabul için saydığı genel şartlar arasında mevcut vatandaşlıktan çıkma şartı yer almıyor (bkz. R4.4).
• Vatandaşlık başvurusunda Türk vatandaşlığınızı beyan ettiyseniz, Rus vatandaşı olduktan sonra bunun için ayrıca bildirim vermeniz gerekmez.
• Birden fazla vatandaşlığınız varsa vatandaşlık başvurusunda her ülkeden ayrı adli sicil belgesi istenir.

• Kimler bildirir? Rus vatandaşı olup:
  • başka bir ülkenin vatandaşlığını alanlar (ör. Rus vatandaşı olup sonradan Türk vatandaşlığı alanlar)
  • yurt dışında oturum izni ya da sürekli oturma hakkı veren başka bir belge alanlar
  • Her edinim ayrı ayrı bildirilir.
• Süre: Edinimden itibaren 60 takvim günü içinde. O sırada Rusya dışındaysanız, Rusya'ya girişinizden itibaren 60 gün içinde.
• Nereye? Rusya İçişleri Bakanlığı'nın göç birimine şahsen ya da İçişleri'nin yetkilendirdiği kuruluş aracılığıyla. Rusya dışındaysanız Rus büyükelçiliği ya da konsolosluğuna.
• Kim verebilir? Kendiniz ya da noter onaylı vekâletnameyle temsilciniz. 18 yaşından küçükler ve ehliyetsizler için yasal temsilcisi.
• İkinci vatandaşlığı kaybettiğinizde bunu bildirmek bir haktır, zorunlu değildir.
• Bildirim gerekmeyen durum: İkinci vatandaşlığınızı Rus vatandaşlığına başvururken beyan ettiyseniz.

• Geç, eksik ya da yanlış bildirim: 500–1.000 ruble idari para cezası (İdari Suçlar Kanunu md. 19.8.3).
• Hiç bildirmemek: Ceza Kanunu md. 330.2'ye göre suçtur. Yaptırımı:
  • 200.000 rubleye kadar para cezası ya da 1 yıllık gelir tutarında para cezası
  • ya da 400 saate kadar kamu yararına zorunlu çalışma

• Türkiye çok vatandaşlığa izin verir. Yabancı bir ülkenin vatandaşlığını kazanan kişi bu durumu belgeleriyle bildirir. İnceleme sonunda kayden aynı kişi olduğunuz tespit edilirse nüfus kaydınıza "çok vatandaşlık" açıklaması düşülür (5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu md. 44).
• İstenen belgeler:
  • Çok Vatandaşlık Bildirim Formu (VAT-12)
  • 2 adet 50 × 60 mm, beyaz fonlu, desensiz, biyometrik fotoğraf
  • nüfus cüzdanı ya da örneği
  • diğer vatandaşlığın hangi tarihte kazanıldığını gösteren, kimlik bilgilerini içeren ve usulüne göre onaylanmış belgenin noter onaylı Türkçe tercümesi (Rus belgesi için apostil, bkz. O1.3)
• Nereye ve nasıl:
  • Türkiye'de yerleşim yerinizin bulunduğu ilçe nüfus müdürlüğüne
  • yurt dışında T.C. büyükelçilik ya da başkonsolosluğuna
  • şahsen ya da özel vekâletnameyle. Postayla başvuru kabul edilmez.
• Diğer vatandaşlığı kaybederseniz bunu da yazılı olarak bildirirsiniz (form VAT-13).

• İki belgede aynı kimlik: NVİ, bildirimde "kayden aynı kişi" olup olmadığınızı inceler. Rus pasaportunuzda adınızın ve doğum bilgilerinizin Türk kaydınızla uyumlu yazıldığından emin olun.
• Askerlik: Rus vatandaşlığının askerlik sonuçları için bkz. R4.6; Türk askerliği ve çok vatandaşlara tanınan yurt dışı ertelemesi için bkz. O1.4.
• Çocuklar: Türk-Rus evliliğinden doğan çocuğun iki ülkede kaydı için bkz. R6.3.
• Belgeler: Rus belgelerinizi Türkiye'de kullanmak için apostil gerekir (bkz. O1.3).

• Rusya'ya bildirim: yaşadığınız yerdeki Rusya İçişleri Bakanlığı göç birimi. Türkiye'deyseniz Rusya Federasyonu Ankara Büyükelçiliği Konsolosluk Şubesi (Andrey Karlov Sokağı No: 5, Çankaya, Ankara; +90 312 439 21 83, 09.00–12.00) ya da İstanbul, Antalya, Trabzon başkonsoloslukları.
• Türkiye'ye bildirim (Rusya'da yaşıyorsanız):
  • T.C. Moskova Büyükelçiliği — 7. Rostovskiy pereulok 12, 115127 Moskova; konsolosluk santrali +7 495 994 93 59
  • T.C. Kazan Başkonsolosluğu — Ulitsa Maksima Gorkogo 23/27, Kazan; +7 843 299 53 10
  • T.C. Krasnodar Başkonsolosluğu — Ulitsa Severnaya 369, Krasnodar; +7 861 214 12 51
  • T.C. St. Petersburg Başkonsolosluğu — 7-ya Sovetskaya Ulitsa 24, St. Petersburg; +7 812 577 18 12
  • Randevu: konsolosluk.gov.tr
• Türkiye'de: ilçe nüfus müdürlüğü. NVİ Alo 199 çağrı merkezi.

• Rus vatandaşıyken Türk vatandaşlığı ya da Türkiye'de sürekli oturma hakkı alıp 60 gün içinde Rus makamlarına bildirmemek.
• Rusya'ya Türk pasaportuyla girmeye çalışmak. Rus vatandaşı Rusya'ya Rus belgesiyle girer.
• Rus vatandaşlığını aldıktan sonra Türkiye'de çok vatandaşlık bildirimini yapmamak.
• NVİ bildirimini postayla göndermek. Postayla başvuru kabul edilmez.
• Rus vatandaşlık belgesini apostilsiz ya da noter onaysız tercümeyle getirmek.
• "Türk vatandaşıyım" diyerek Rus askerlik kaydından muaf olacağını düşünmek.

• Rus vatandaşlığı alırsam Türk vatandaşlığım düşer mi? Hayır. Türkiye çok vatandaşlığa izin veriyor; Rus vatandaşlık kanununun genel şartları arasında da mevcut vatandaşlıktan çıkma yok.
• Rusya'ya bildirimi kim yapmalı: Türk olup Rus vatandaşlığı alan mı, Rus olup Türk vatandaşlığı alan mı? Bildirim yükümlülüğü, Rus vatandaşının yeni bir yabancı vatandaşlık ya da yurt dışı oturum hakkı edinmesiyle doğar. Türk vatandaşlığınızı Rus vatandaşlığı başvurusunda beyan ettiyseniz ayrıca bildirim gerekmez.
• Türkiye'de oturma izni (ikamet) aldım. Bu da bildirilir mi? Kanun "yurt dışında oturum izni ya da sürekli oturma hakkı veren belge" alınmasını bildirim sebebi sayar. Belgenizin bu kapsama girip girmediğini İçişleri biriminden öğrenin.
• Bildirimi geç yaptım. Ne olur? Geç bildirim 500–1.000 ruble para cezası gerektirir. Hiç yapmamak ise cezai sorumluluk doğurur.
• Rusya'da bir sorun yaşarsam T.C. konsolosluğu bana yardım edebilir mi? Rus makamları sizi yalnız Rus vatandaşı olarak görür. Rus makamları nezdindeki işlemlerde Rus vatandaşı olarak muamele görürsünüz. Konsolosluğun nöbetçi hattına yine de ulaşabilirsiniz (bkz. R3.5).
• Türkiye'deki çok vatandaşlık başvurusu ne kadar sürer? NVİ belgede süre vermiyor; başvuru tarihi olarak dilekçenin evrak kaydına alındığı gün esas alınır.

• NVİ – Çok Vatandaşlık Bildirim Formu VAT-12 (PDF)
• NVİ – başvuru belgeleri ve başvuru makamı (PDF)
• NVİ – çok vatandaşlık açıklamasının iptali formu VAT-13 (PDF)
• 138-FZ md. 11: Rusya'ya bildirim yükümlülüğü
• Kararname No. 889: bildirim formları (Vatandaşlık Yönetmeliği, II. bölüm)
• Ceza Kanunu md. 330.2
• T.C. Dışişleri konsolosluk randevu sistemi