Rus vatandaşlığının askerlik ve seferberlik sonuçları

Bu sayfa, Rus vatandaşlığına geçmeyi düşünen ya da Rus vatandaşlığını almış Türk vatandaşları ve aileleri için. Rusya'da askerlik yükümlülüğü yalnız Rus vatandaşlarına uygulanır; yabancı olarak yaşayanlar bu yükümlülüğün dışındadır. Aşağıda Rus mevzuatındaki kuralları, yorum katmadan aktarıyoruz: vatandaşlıktan sonra askerlik kaydı, zorunlu askerlik, çağrı belgeleri ve yurt dışı çıkış, seferberlik halindeki yükümlülükler ve yaptırımlar.

• Hayır. Yabancılar zorunlu askerliğe ya da alternatif kamu hizmetine çağrılamaz. Vizeyle, geçici oturum izniyle (РВП) ya da oturum izniyle (ВНЖ) yaşayan Türk vatandaşları bu kapsamdadır.
• Yabancılar isterlerse sözleşmeyle askerî hizmete girebilir ya da silahlı kuvvetlerde sivil personel olarak çalışabilir. Bu tamamen gönüllüdür.
• Seferberlik de Rus vatandaşlarını kapsar (aşağıda).

• Rus vatandaşlığını alan Türk vatandaşı, Rusya'da yalnız Rus vatandaşı sayılır (bkz. R4.5). Türk vatandaşlığı onu Rus askerlik yükümlülüğünden kurtarmaz.
• Rus askerlik yükümlülüğü şunları kapsar: askerlik kaydı (воинский учёт), zorunlu askerlik (призыв), yedekte bulunma (запас) ve yedek askerlik eğitimleri.
• Seferberlik, sıkıyönetim ve savaş halinde bunlara seferberlikle askere alınma da eklenir.

• Kimler kayda girer? Rus vatandaşı erkekler ile askerî uzmanlığı olan kadınlar. Askerî uzmanlığı olmayan kadınlar kayda girmez.
• Kimler kayda girmek zorunda değil? Askerlikten muaf tutulanlar, askerlik yapmakta olanlar ve Rusya dışında sürekli yaşayan vatandaşlar.
• Süre: Vatandaşlığı aldıktan sonra 2 hafta içinde askerlik şubesine (военный комиссариат) şahsen gidersiniz ya da 1 hafta içinde Gosuslugi üzerinden başvurursunuz.
• Vatandaşlığa sonradan geçenlerin ilk kaydı yılın her ayında yapılır.
• Kayıttan sonraki bildirimler: Medeni durum, eğitim, iş ya da adres değişikliklerini ve 6 aydan uzun yurt dışına çıkışı ya da Rusya'ya dönüşü 2 hafta içinde askerlik şubesine bildirirsiniz.

• Kimler çağrılır? Askerlik kaydında olan ya da olması gereken, yedekte bulunmayan 18–30 yaş arası erkek vatandaşlar.
• Çağrı, Cumhurbaşkanı kararnamesine göre yıl boyunca (1 Ocak–31 Aralık) yapılır.
• Çağrılmayanlar ve muaflar (örnekler): sağlık nedeniyle sınırlı elverişli sayılanlar, Rusya'da askerlik yapmış olanlar, alternatif kamu hizmetini tamamlayanlar.
• Başka ülkede yapılan askerlik, ancak Rusya'nın taraf olduğu uluslararası bir anlaşma öngörüyorsa muafiyet sebebidir.
• 30 yaşına kadar askerlik yapmayanlar (muafiyet, erteleme ya da çağrılmama nedeniyle) yedeğe (запас) kaydedilir.

• Çağrı belgesi yazılı olarak gönderilir ve elektronik olarak da tekrarlanır. Belgede, gereğini yapmamanın hukuki sonuçları yazılıdır.
• Çağrı belgesi postayla, elden ya da iş veya okul yerinde verilebilir. Bu yollarla tebliğ edilemezse, devletin çağrı belgeleri siciline (Реестр повесток) işlendiği günden 7 gün sonra tebliğ edilmiş sayılır.
• Çağrı belgesini almayı reddetmek, belgeyi o gün almış sayılmanız sonucunu doğurur.
• Yurt dışı çıkış yasağı: Askere çağrılacak vatandaşa, hakkındaki çağrı belgesi sicile işlendiği günden itibaren Rusya'dan çıkış yasaktır. Yasak, çağrı belgesindeki yere gidene kadar sürer.

• Kimler kapsanır? Seferberlikte askere alınma, yedekte bulunan ve erteleme hakkı olmayan vatandaşları kapsar.
• Seferberlik ilan edildiğinde yükümlülükler:
  • çağrılan vatandaş, seferberlik belgesinde, çağrı belgesinde ya da askerlik şubesinin talimatında yazan sürede toplanma noktasına gider
  • askerlik kaydında olan vatandaşların, seferberliğin ilanından itibaren askerlik şubesinin izni olmadan ikamet yerinden ayrılması yasaktır
• Yedekte olup askere alınmayanlar silahlı kuvvetlerde sivil personel olarak görevlendirilebilir.
• Kısmi seferberlik: 21 Eylül 2022 tarihli Cumhurbaşkanı Kararnamesi No. 647 ile kısmi seferberlik ilan edildi. Kararname Rus vatandaşlarının askere alınmasını düzenler. Kararname metninde bir bitiş tarihi yer almıyor.

• Askerlikten kaçınma (yasal bir muafiyet sebebi olmadan çağrıdan kaçınmak), Rus Ceza Kanunu md. 328'e göre suçtur. Yaptırımı: 200.000 rubleye kadar ya da 18 aylık gelir tutarında para cezası, 2 yıla kadar zorla çalıştırma, 6 aya kadar tutukluluk ya da 2 yıla kadar hapis.
• İlk askerlik kaydını yaptırmamak, vatandaşlığa sonradan geçenler için vatandaşlığın sona erdirilmesi sebebidir (yukarıda).

• Rus vatandaşlığını almak Türk vatandaşlığınızı ve Türk askerlik yükümlülüğünüzü ortadan kaldırmaz.
• T.C. temsilciliklerine göre çok vatandaşlar, yurt dışı ertelemesinden yararlanabilen gruplar arasında sayılıyor. Erteleme ve dövizle askerlik şartları için bkz. O1.4.
• Rusya'da yapılan askerliğin Türkiye'deki sonucu ya da Türkiye'de yapılan askerliğin Rusya'daki sonucu için ilgili makamlara (askerlik şubesi, T.C. temsilciliği) başvurun. Rus kanununa göre başka ülkede yapılan askerlik ancak bir uluslararası anlaşma varsa dikkate alınır.

• Rusya'da: ikamet ettiğiniz yerdeki askerlik şubesi (военный комиссариат) ya da Gosuslugi portalı (kayıt başvurusu ve bildirimler).
• Türk askerliği için: T.C. Moskova Büyükelçiliği ve Kazan, Krasnodar, St. Petersburg başkonsoloslukları; randevu konsolosluk.gov.tr. İletişim bilgileri için bkz. R3.5.
• Acil durumda: T.C. Dışişleri Konsolosluk Çağrı Merkezi 7/24 +90 312 292 29 29; Moskova Büyükelçiliği nöbetçi telefonu +7 906 770 11 90.

• Vatandaşlık kararından sonra askerlik kaydının 2 haftalık süresini bilmemek.
• Türk pasaportuyla Rusya'dan çıkış yasağının uygulanmayacağını düşünmek. Rusya sizi yalnız Rus vatandaşı olarak görür ve Rus vatandaşları Rus belgesiyle çıkış yapar.
• Elektronik çağrı belgesini görmezden gelmek. Sicile işlendikten 7 gün sonra tebliğ edilmiş sayılır.
• 6 aydan uzun yurt dışına çıkışı askerlik şubesine bildirmemek.
• Vatandaşlık başvurusundan önce askerlik sonuçlarını aileyle konuşmamak.

• ВНЖ ile yaşıyorum. Askere çağrılabilir miyim? Hayır. Yabancılar zorunlu askerliğe çağrılamaz; seferberlik de Rus vatandaşlarını kapsar.
• Rus vatandaşlığı aldım ama Türkiye'de yaşıyorum. Askerlik kaydına girmem gerekir mi? Kanuna göre Rusya dışında sürekli yaşayan vatandaşların askerlik kaydında bulunma zorunluluğu yoktur. Rusya'ya döndüğünüzde bildirim yükümlülükleriniz başlar.
• 30 yaşını geçtim. Hâlâ yükümlülüğüm var mı? 30 yaşından sonra zorunlu askerliğe çağrılmazsınız; askerlik yapmadıysanız yedeğe kaydedilirsiniz. Seferberlik yedektekileri kapsar.
• Çocuğum çifte vatandaş. Ne zaman askerlik kaydına girer? Rus vatandaşı erkeklerin ilk askerlik kaydı, 17 yaşını dolduracakları yılın 1 Ocak–31 Mart döneminde yapılır. Rusya dışında sürekli yaşayanlar kayıt yükümlülüğünün dışındadır.
• Kadınlar askerlik kaydına girer mi? Yalnız askerî uzmanlığı olan kadınlar.
• Seferberlik ilan edilirse Rusya'dan çıkabilir miyim? Kanuna göre askerlik kaydındaki vatandaşların, seferberliğin ilanından itibaren askerlik şubesinin izni olmadan ikamet yerinden ayrılması yasaktır.

• Askerlik Kanunu 53-FZ (tam metin)
• Seferberlik Kanunu 31-FZ (tam metin)
• Cumhurbaşkanı Kararnamesi No. 647: kısmi seferberlik
• Federal Kanun 114-FZ md. 15.1: çağrı belgesi sonrası çıkış yasağı
• Vatandaşlık Kanunu 138-FZ md. 22: vatandaşlığın sona ermesi
• Gosuslugi – Rusya devlet hizmetleri portalı
• T.C. Moskova Büyükelçiliği – konsolosluk işlemleri (askerlik dahil)