Bu sayfa, Rusya'da Rus nüfus dairesinde (ЗАГС, ZAGS) evlenmek isteyen Türk vatandaşları için. Türk vatandaşı ister bir Rus vatandaşıyla, ister başka bir yabancıyla, ister bir Türk vatandaşıyla evlensin, süreç iki ayaktan oluşur: Türk tarafından evlenme ehliyet belgesi almak ve ZAGS'ta nikâh kıydırmak. Evlilikten sonra 30 gün içinde evliliği Türk nüfusuna tescil ettirmeniz gerekir (bkz. R6.2). Rus vatandaşıyla evlilik yoluyla oturum izni için bkz. R4.1.
Kimler evlenebilir: Rus hukukunun şartları
- Evlenecek kişilerin özgür iradesi ve evlenme yaşına gelmiş olmaları gerekir. Rusya'da evlenme yaşı 18'dir. Haklı sebeple yerel yönetim 16 yaşındakilere izin verebilir.
- Şu kişiler arasında evlilik kıyılmaz:
- taraflardan biri hâlen başka bir kayıtlı evlilik içindeyse
- yakın akrabalar, evlat edinen ile evlatlık arasında
- taraflardan biri mahkemece kısıtlanmışsa (akıl hastalığı nedeniyle)
- Yabancının evlenme şartları kendi ülkesinin hukukuna göre belirlenir. Türk vatandaşı için bu, Türk hukukunun şartları demektir. ZAGS bu yüzden Türk makamlarından evlenmeye engel olmadığınızı gösteren belge ister.
- Hem Rus hem başka bir ülke vatandaşı olan kişiye Rus hukuku uygulanır.
"Kontrol altındaki kişiler" sicili: Taraflardan biri yabancıysa ZAGS, o kişinin Rusya'daki "kontrol altındaki kişiler" sicilinde (реестр контролируемых лиц) olup olmadığını kontrol eder. Sicilde kayıtlı yabancı Rusya'da evlenemez (bkz. R2.4).
Adım adım süreç
- T.C. temsilciliğinden evlenme ehliyet belgesi alın. Çift birlikte, şahsen ve randevuyla başvurur. Başvuru yalnız oturduğunuz bölgeden sorumlu temsilciliğe yapılır.
- Belgeleri Rusçaya çevirtin. Türk belgelerinin Rusça tercümesini Rus noterine onaylatın.
- ZAGS'a ortak başvuru yapın. Başvuru formunu iki taraf birlikte imzalar. Formda iki tarafın da evlenmeye engel bir durumunun olmadığını beyan edersiniz.
- Tarih seçin. Nikâh, başvurudan en az 1 ay, en çok 12 ay sonra kıyılır. Tarihi ve saati başvuruda, ZAGS'ın açık günlerinden siz seçersiniz.
- Nikâh günü ZAGS'a iki taraf da bizzat gelir. Vekâletle evlenilmez.
- Evlilik belgesini (свидетельство о браке) alın ve Türk nüfusuna tescil için 30 gün içinde T.C. temsilciliğine başvurun (bkz. R6.2).
- Haklı bir sebep varsa ZAGS 1 aylık süreyi kısaltabilir. Hamilelik, doğum ya da hayati tehlike gibi özel durumlarda nikâh başvuru günü de kıyılabilir.
- ZAGS'ın reddine karşı mahkemeye başvurabilirsiniz.
Evlenme ehliyet belgesi için gerekenler (T.C. temsilciliği)
- çiftin evlenmek istediğine dair, temsilcilikte birlikte imzalayacağı dilekçe
- çiftin T.C. kimlik kartları ve fotokopileri; yabancı ya da çifte vatandaş olanın yabancı kimliği veya pasaportu ve fotokopisi
- taraflardan biri yabancıysa onun doğum belgesi ve fotokopisi
- Türk vatandaşlarının son 6 ay içinde çekilmiş, aynı ve önden çekilmiş 2'şer renkli fotoğrafı
- yabancı tarafın kendi ülkesinden alacağı, evlenmesinde sakınca olmadığına dair belge
- önceki evlilik boşanmayla bittiyse:
- kesinleşmiş Türk mahkemesi kararı
- yabancı makamın boşanma kararı Türk nüfusuna tescil edilmiş olmalı (bkz. R6.4)
- kadın için 300 günlük bekleme süresi dolmadıysa, sürenin kaldırıldığına dair Türk mahkemesi kararı
- önceki eş vefat ettiyse vefat belgesi örneği
- 17 yaşındakiler için veli izni, 16 yaşındakiler için hâkim izni
- Masraf: Moskova Büyükelçiliği'nin konsolosluk.gov.tr sayfasında posta ücreti olarak 10 dolar gösteriliyor. Kendi temsilciliğinizin "Masraflar" bölümüne bakın.
ZAGS'ta istenen belgeler (Moskova örneği)
- ortak evlenme başvurusu (form, Rusya Adalet Bakanlığı'nın 2018 tarihli emriyle belirlenmiştir)
- iki tarafın kimlik belgeleri; yabancılar için pasaport
- önceki evlilik bittiyse bunu gösteren belge
- yabancı taraf için, kendi ülkesinin yetkili makamından alınmış medeni durum belgesi (Türk vatandaşı için evlenme ehliyet belgesi)
- Belge, uluslararası anlaşmada aksi yoksa onaylanmış (legalize ya da apostilli) olmalı
- Belgenin Rusçaya çevrilmiş ve tercümesinin noterce onaylanmış olması gerekir
- Moskova listesi bu belgeyi yurt dışında yaşayan yabancılar için sayıyor. Rusya'da yaşıyorsanız ZAGS'ın ne istediğini önceden sorun.
- Taraflardan biri gelemiyorsa ayrı başvuru verilebilir; bu başvurudaki imza noterce onaylanır.
Moskova'da şahsen başvuru: Moskova ZAGS İdaresi'ne göre yabancı bir ülkede düzenlenmiş belge sunulacaksa başvuru çevrim içi ya da devlet hizmet merkezinde (МФЦ) değil, yalnız ZAGS şubelerine ve nikâh saraylarına şahsen yapılır. Diğer bölgelerde kuralları bölgenin ZAGS'ından öğrenin.
Apostil ve tercüme: hangi belge nerede onaylanır?
- Türkiye, Rusya'yla birlikte Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraftır. Apostilli belge iki ülkede ayrıca onay gerekmeden kullanılır (bkz. O1.3).
- Türkiye'de düzenlenen belgeler (doğum kayıt örneği, boşanma kararı gibi):
- idari belgelere apostili valilikler ve kaymakamlıklar koyar
- adli belgelere (mahkeme kararları) apostili adalet komisyonu başkanlıkları koyar
- Türk temsilciliklerinin apostil yetkisi yoktur
- Konsolosluk belgeleri: Türk tarafına göre diplomasi ve konsolosluk memurlarının düzenlediği belgeler apostilden muaftır. Evlenme ehliyet belgesini temsilcilik düzenlediği için, ZAGS'ın ek bir onay isteyip istemediğini başvurmadan önce sorun.
- Rusya'da düzenlenen belgeler (evlilik belgesi): Türkiye'de kullanılacaksa apostili, ZAGS işlerinden sorumlu bölge yönetimi birimi koyar.
- Tercüme: Rusya'da tercümenin doğruluğunu noter onaylar.
Ücretler (2026)
- ZAGS'ta evlilik kaydı ve evlilik belgesi: 350 ruble (Rusya Vergi Kanunu md. 333.26, 4 Ağustos 2026 metni). Moskova ZAGS İdaresi de bu tutarı gösteriyor.
- İkinci nüsha evlilik belgesi: 500 ruble
- Evlenme ehliyet belgesi (Moskova Büyükelçiliği): posta ücreti 10 dolar
- Noterde tercüme onayı: sayfa başına 100 ruble harç
- Rus belgesine apostil: belge başına 2.500 ruble
Soyadı
- Rus kaydında: eşler ortak bir soyadı seçebilir ya da her biri kendi soyadını koruyabilir. Ortak soyadı eşlerden birinin soyadı ya da iki soyadının birleşimi olabilir (en çok iki soyadı, tireyle).
- Türk kaydında: konsolosluk sayfasına göre evlenen kadın kocasının soyadını alır. Kadın önceki soyadını da kullanmak isterse bunu yazılı olarak ister.
- Türk Medeni Kanunu'nun kadının soyadına ilişkin 187. maddesindeki cümleler, Anayasa Mahkemesi'nin 22 Şubat 2023 tarihli kararıyla iptal edilmiştir. Soyadı seçeneklerinizi tescil başvurusunda temsilciliğe sorun.
İkiniz de yalnız Türk vatandaşıysanız: konsoloslukta nikâh
- T.C. temsilciliklerinde yalnız iki tarafı da yalnız Türk vatandaşı olan çiftler evlenebilir. Çifte vatandaşlar ve yabancıyla evlenecekler ZAGS'ta evlenir.
- Rusya, konsolosluk.gov.tr'deki "Türk temsilciliklerine evlendirme yetkisi verilmeyen ülkeler" listesinde yer almıyor. Rus Aile Kanunu da yabancı konsolosluklarda iki yabancı arasında kıyılan nikâhı karşılıklılık şartıyla geçerli sayar.
- Başvuruyu çift birlikte, şahsen yapar. Başvuru işlemleri özel vekâletnameyle yürütülebilir; nikâh vekâletle kıyılmaz.
- İstenen başlıca belgeler:
- çiftin dilekçesi ve T.C. kimlik kartları
- 2 şahit ve kimlikleri (şahitler çifti tanıyan, Türkçe bilen yabancılar olabilir)
- evlenmeye engel hastalık olmadığını gösteren sağlık raporu (kan tahlili gerekmez)
- her birinizin 3'er renkli fotoğrafı
- yerel Rus makamlarından alınacak medeni durum belgesi
- Belgeler teslim edildikten sonra nikâh için ayrı bir gün verilir. Nikâhtan sonra uluslararası aile cüzdanı verilir.
Nereye başvurulur: adresler ve telefonlar
- T.C. Moskova Büyükelçiliği: 7. Rostovskiy pereulok 12, 115127 Moskova · Konsolosluk santrali +7 495 994 93 59 (bilgi 14.30–18.00) · Vatandaş kabulü 09.00–13.00
- T.C. Kazan Başkonsolosluğu: Ulitsa Maksima Gorkogo 23/27, 420015 Kazan · +7 843 299 53 10
- T.C. Krasnodar Başkonsolosluğu: Ulitsa Severnaya No: 369, 350002 Krasnodar · +7 861 214 12 51
- T.C. St. Petersburg Başkonsolosluğu: 7-ya Sovetskaya Ulitsa No: 24, 191036 St. Petersburg · +7 812 577 44 69 (konsolosluk işlemleri, hafta içi 14.00–18.00)
- Görev bölgeleri için bkz. R6.2. Randevu: konsolosluk.gov.tr. Dışişleri Konsolosluk Çağrı Merkezi (7/24): +90 312 292 29 29
- Moskova ZAGS İdaresi (Управление ЗАГС Москвы)
- Adres: Sadovaya-Spasskaya ulitsa 6, str. 2, 107045 Moskova (kabul randevuyla)
- Moskova Tek Bilgi Hattı (7/24): +7 495 777 77 77
- Diğer bölgelerde: oturduğunuz bölgenin ZAGS'ı ve nikâh sarayları
Sık yapılan hatalar
- Evlenme ehliyet belgesini almadan ZAGS'a başvurmak.
- Türk belgelerinin Rusça tercümesini noter onayı olmadan götürmek.
- Moskova'da yabancı belgeyle çevrim içi ya da МФЦ'de başvurmaya çalışmak.
- Nikâhın başvurudan en az 1 ay sonra kıyılacağını hesaba katmadan seyahat planlamak.
- Yabancı ülkede alınmış boşanma kararını Türk nüfusuna tescil ettirmeden yeniden evlenmeye çalışmak.
- Nikâhtan sonra 30 gün içinde evliliği Türk temsilciliğine bildirmemek.
Sık sorulan sorular
- Evlenme ehliyet belgesini tek başıma alabilir miyim? Hayır. Başvuruyu çift birlikte ve şahsen yapar.
- Hangi temsilciliğe gitmeliyim? Evlenme ehliyet belgesi için oturduğunuz bölgeden sorumlu temsilciliğe (bkz. R6.2).
- Nikâh ne kadar sürede kıyılır? Başvurudan en az 1, en çok 12 ay sonra. Özel durumlarda daha erken olabilir.
- Turist vizesiyle Rusya'da evlenebilir miyim? Moskova ZAGS'ının belge listesinde vize türüne ilişkin bir şart yok; yabancıdan pasaport ve medeni durum belgesi isteniyor. Ancak nikâh başvurudan en az 1 ay sonra kıyıldığı için kalış süreniz yetmeyebilir (bkz. R2.2).
- Rus eşimle evlenince Rusya'da oturum izni alabilir miyim? Evlilik yoluyla geçici oturum izni (РВП) için bkz. R4.1.
- Evlilikten sonra Türkiye'de bir şey yapmam gerekir mi? Evet. Evliliği 30 gün içinde T.C. temsilciliğine bildirin (bkz. R6.2).
Resmî araçlar ve belgeler
- Evlenme Ehliyet Belgesi Başvuru Formu (Word)
- Dış Temsilcilikte Evlenme Talep Formu (Word)
- Kızlık Soyadını Eş Soyadı İle Birlikte Kullanma Talep Formu (Word)
- Konsolosluk işlemleri – Evlilik
- Konsolosluk randevu sistemi
- Moskova ZAGS – Evlilik kaydı başvurusu
- Nüfus Kayıtları Kanunu 143-FZ md. 26: evlenme başvurusu
- Rusya Aile Kanunu md. 156: Rusya'da yabancıların evliliği
Kaynaklar
- Rusya Aile Kanunu md. 12
- md. 13
- md. 14
- md. 156
- Nüfus Kayıtları Kanunu 143-FZ md. 27 (8.1. fıkra)
- Rusya Aile Kanunu md. 11
- 143-FZ md. 26
- T.C. Dışişleri – Konsolosluk işlemleri: Evlilik
- Evlenme Ehliyet Belgesi Başvuru Formu
- Moskova ZAGS – Evlilik kaydı hizmeti
- T.C. Dışişleri – Noterlik işlemleri (apostil)
- 143-FZ md. 13
- Rusya Vergi Kanunu md. 333.33
- md. 333.24
- HCCH – Apostil Sözleşmesi taraf tablosu
- Rusya Vergi Kanunu md. 333.26
- 143-FZ md. 28
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (PDF)
- Rusya Aile Kanunu md. 157
- T.C. Moskova Büyükelçiliği – İletişim
- T.C. Kazan Başkonsolosluğu – İletişim
- T.C. Krasnodar Başkonsolosluğu – İletişim
- T.C. St. Petersburg Başkonsolosluğu – İletişim
- Moskova ZAGS İdaresi – İletişim
Sayfa geçmişi
- İçerik resmî kaynaklardan derlendi ve yayımlandı.
İşletmeler sitenin İşletmeler bölümünden gelir; rehberin tavsiyesi değildir. Bu içerik genel bilgilendirmedir, hukuki tavsiye değildir.
Bu sayfada hata mı var?
Eskimiş ya da hatalı bir bilgi gördüyseniz yazın; editörlerimiz kontrol etsin.