Zorunlu sağlık sigortası: ДМС ve ОМС

Rusya'da iki tür sağlık sigortası vardır: devletin zorunlu sağlık sigortası (ОМС) ve özel sigorta şirketlerinin gönüllü sağlık sigortası (ДМС). Hangisinin size uygulanacağı Rusya'daki statünüze bağlıdır: vizeyle mi bulunuyorsunuz, çalışıyor musunuz, oturum izniniz var mı? Bu sayfa kimin hangi sigortaya girdiğini, ОМС poliçesinin nasıl alındığını, poliçesi olmayanların hangi hizmeti ücretsiz alabileceğini ve Türkiye tarafındaki durumu anlatır. Vize başvurusundaki seyahat sağlık sigortası için bkz. R1.7.

• Yabancılara sağlık hizmeti, 1 Eylül 2025'ten beri Rusya Hükümeti'nin 8 Mayıs 2025 tarihli 631 sayılı kararıyla belirlenen kurallara göre verilir. Önceki 2013 tarihli 186 sayılı karar yürürlükten kaldırıldı.
• Acil (hayatı tehdit eden) durumda sağlık hizmeti yabancılara ücretsizdir.
• Ambulans (скорая помощь): hastalık, kaza, yaralanma, zehirlenme gibi acil müdahale gereken durumlarda devlet ve belediye sağlık kurumları ambulans hizmetini yabancılara ücretsiz verir.
• Acil olmayan hizmet (неотложная ve плановая) ücretli hizmet sözleşmesine, ДМС poliçesine ya da ОМС'ye göre verilir.
• ОМС sigortalısı olan yabancılar ОМС kapsamında ücretsiz tedavi görür.

• Oturum izni olanlar: Rusya'da geçici oturum izniyle (РВП) ya da oturum izniyle (ВНЖ) yaşayan yabancılar ОМС sigortalısıdır (bkz. R4.1, R4.2). Bu kural çalışanlar, çalışmayanlar, çocuklar ve öğrenciler için geçerlidir.
• İstisnalar:
  • yüksek nitelikli uzmanların (ВКС) çalışmayan aile üyeleri
  • Dünya Ticaret Örgütü üyesi ülkedeki yabancı şirketin Rusya'daki şubesine, temsilciliğine ya da yan kuruluşuna gönderilen çalışanlar (Federal Kanun 115-FZ md. 13.5)
• Vizeyle bulunup çalışanlar: geçici olarak bulunan ve çalışan yabancılar da sigortalıdır. İstisna: yüksek nitelikli uzmanlar (ВКС) ve 13.5. madde kapsamındaki çalışanlar.

• Yüksek nitelikli uzmanlar (ВКС) ve yanlarında gelen çalışmayan aile üyeleri, Rusya'da geçerli bir ДМС poliçesine sahip olmak zorundadır. Bunun yerine işverenin bir sağlık kurumuyla birinci basamak ve uzman tedavisini kapsayan sözleşme yapması da kabul edilir (bkz. R3.2).
• İş sözleşmesi imzalanırken ВКС'nin ДМС poliçesi ya da işverenin sağlık kurumuyla yaptığı sözleşme istenir. Sözleşmede poliçenin bilgileri yer alır.
• ВКС izni başvurusunda da poliçenin ya da sözleşmenin kopyası verilir.
• Diğer yabancılar için Rus kanunlarında genel bir ДМС zorunluluğu yoktur. Ancak ОМС'li değilseniz acil olmayan her tedavi ücretlidir; özel bir sağlık sigortası yaptırmanız kendi yararınızadır.

1. Poliçeniz zaten oluştu mu, kontrol edin. 1 Aralık 2022'den beri poliçe dijitaldir (barkodlu numara). Bazı durumlarda kendiliğinden oluşturulur. Gosuslugi'de "Belgeler → Sağlık" bölümüne bakın.
2. Belgeleri hazırlayın:
   • başvuru formu (başvuruda doldurulur)
   • pasaport
   • sosyal sigorta numarası (СНИЛС)
   • çocuk için: doğum belgesi, velayeti gösteren belge, çocuğun СНИЛС'i (14 yaş üstü için zorunlu)
3. Başvurun:
   • Geçici oturum izni (РВП) olanlar: Moskova ОМС Fonu'nun (МГФОМС) listesindeki bir sigorta şirketine (страховая медицинская организация)
   • Oturum izni (ВНЖ) olanlar: sigorta şirketine ya da devlet hizmet merkezinin (МФЦ) kabul gişesine
   • Gosuslugi üzerinden çevrim içi de başvurabilirsiniz
4. Poliçeyi alın. Bilgileriniz 3 iş günü içinde sigortalılar siciline işlenir. Sigorta şirketinden aynı gün poliçe bilgilerini ve barkodunu gösteren belge alabilirsiniz. Çevrim içi başvuruda poliçe 1 iş günü içinde Gosuslugi hesabınıza gelir.
5. Bir polikliniğe kaydolun (прикрепление) ve poliçe numaranızla randevu alın.
6. Sigorta şirketini yılda bir kez, 1 Kasım'a kadar değiştirebilirsiniz; taşınırsanız daha sık değiştirebilirsiniz.
7. Adınız ya da adresiniz değişirse poliçeyi 1 ay içinde güncelletin.

• ОМС poliçesiyle Rusya'nın her yerinde, devlet sağlık kurumlarında ücretsiz olarak şunları alırsınız:
  • birinci basamak sağlık hizmeti, koruyucu hizmetler dahil
  • ambulans hizmeti (uçak ambulansı hariç)
  • birçok hastalık grubunda uzman ve ileri teknoloji tedavi
  • hamilelik, doğum ve doğum sonrası dönem
• Cinsel yolla bulaşan hastalıklar, tüberküloz ve HIV, temel ОМС programının uzman tedavi listesinde yer almaz.
• Poliçenin verildiği bölgede, o bölgenin ek programındaki hizmetlerden de yararlanırsınız.
• Okula ve anaokuluna kayıt için çocuğun kendi ОМС poliçesi olması istenir (Moskova).

• Acil (hayatı tehdit eden) durumda tedavi ücretsizdir ve reddedilemez (bkz. R7.2).
• Moskova'da poliçesi olmayanlar da 103'ü arayarak ambulans ya da acil hekim çağırabilir ya da telefonla hekim danışmanlığı alabilir.
• Moskova'da hayati tehlike taşımayan yaralanmalarda травмпункт (yaralanma polikliniği) poliçe aranmadan ücretsiz hizmet verir.
• Diğer bütün hizmetler için ücretli hizmet sözleşmesi yapılır ya da ДМС poliçeniz kullanılır.
• ДМС poliçeniz varsa önce sigorta şirketinizin hattını arayın; size hangi kurumun hizmet vereceğini o söyler.

• SGK'ya göre Türkiye'nin 35 ülkeyle yürürlükte sosyal güvenlik sözleşmesi var; Rusya bu ülkeler arasında değil.
• Bu yüzden Türkiye'deki genel sağlık sigortanız Rusya'daki tedavinizi karşılamaz. Rusya'da çalışırken geçen sürelerin Türkiye'deki emekliliğinize etkisi için bkz. O1.5.
• Rusya'ya giderken Rusya'yı ve kalışınızın tamamını kapsayan bir sağlık sigortası yaptırın (bkz. R1.7).

• Moskova Şehri Zorunlu Sağlık Sigortası Fonu (МГФОМС) — ОМС hakları, sigorta şirketi listesi
  • Adres: Dostoyevskogo ulitsa 31, korpus 1A, 127473 Moskova
  • Telefon: +7 495 952 93 21 · +7 800 250 11 41 (Rusya içinden ücretsiz)
  • E-posta: fond@mgfoms.ru
• Federal Zorunlu Sağlık Sigortası Fonu (ФФОМС) — federal sağlık kurumlarında uzman tedavi sorunları
  • Sıcak hat: +7 800 550 33 03 (Rusya içinden ücretsiz)
  • Her bölgenin kendi ОМС fonu ve sıcak hattı vardır; listeyi ФФОМС sitesinde bulursunuz.
• Moskova devlet hizmet merkezleri (МФЦ) — ВНЖ sahipleri için ОМС başvurusu
• ДМС: poliçenizdeki sigorta şirketinin 7/24 hattı

• Vizeyle çalışırken ilk günden ОМС'den ücretsiz yararlanacağını sanmak. Hak, en az 5 yıl prim ödendikten sonra doğar.
• Oturum izni aldıktan sonra ОМС poliçesine başvurmayı unutmak.
• Seyahat sigortasının yalnız kısa süreli kalışı kapsadığını hesaba katmamak.
• ВКС olarak çalışırken çalışmayan aile üyelerine ДМС yaptırmamak.
• Poliçeyi aldıktan sonra bir polikliniğe kaydolmamak.
• Adres değiştirdikten sonra poliçe bilgilerini 1 ay içinde güncellememek.

• Vizeyle Rusya'dayım ve çalışmıyorum. ОМС'li miyim? Hayır. Kanun, geçici olarak bulunan yabancılardan yalnız çalışanları sigortalı sayar. Acil durumlar dışında ücretli hizmet ya da özel sigorta kullanırsınız.
• Oturum iznim var ama çalışmıyorum. ОМС'den yararlanabilir miyim? Evet. Geçici oturum (РВП) ya da oturum izniyle yaşayan yabancılar çalışmasalar da sigortalıdır.
• Çalışma iznim var. İşverenim prim ödüyor; neden ücretsiz tedavi göremiyorum? Vizeyle çalışanlar için kanun, en az 5 yıl prim ödenmesini şart koşuyor. Bu süre dolana kadar acil olmayan tedaviler ücretlidir.
• ОМС poliçesi kart olarak mı verilir? 1 Aralık 2022'den beri poliçe dijitaldir. Hastanede poliçe numarasını ya da barkodunu göstermeniz yeterlidir.
• Çocuğumun ayrı poliçesi olmalı mı? Evet. Oturum izni olan ailelerin çocukları da sigortalıdır ve kendi poliçeleri olur. Moskova'da okul ve anaokulu kaydı için çocuğun poliçesi istenir.
• Türk sigortam Rusya'da geçer mi? Türkiye ile Rusya arasında sosyal güvenlik sözleşmesi olmadığı için genel sağlık sigortanız Rusya'da geçmez. Özel bir sağlık sigortası yaptırın.

• Yabancılara sağlık hizmeti kuralları (Hükümet kararı No. 631, resmî yayın)
• Zorunlu Sağlık Sigortası Kanunu 326-FZ md. 10: sigortalılar
• 326-FZ md. 16: sigortalıların hakları
• Moskova – ОМС poliçesi nasıl alınır
• Gosuslugi – Rusya devlet hizmetleri portalı
• МГФОМС – Moskova ОМС Fonu
• SGK – Sosyal güvenlik sözleşmeleri