Rusya'da yapılan evliliğin Türkiye'ye tescili

Rusya'da nüfus dairesinde (ЗАГС) evlenen Türk vatandaşları, evliliklerini Türk nüfus kütüğüne tescil ettirmekle yükümlüdür. Bu sayfa 30 gün kuralını, başvurunun Rusya'daki hangi T.C. temsilciliğine ve nasıl yapılacağını, istenen belgeleri, posta yolunu, aile cüzdanı ve soyadı işlemlerini anlatır. Sayfanın sonunda ters durumu da bulacaksınız: Türkiye'de evlenip evliliği Rusya'da kullanmak. Rusya'da nikâh süreci için bkz. R6.1.

• Yurt dışında yabancı yetkili makam önünde yapılan evlilik, Türk Medeni Kanunu'na uygunsa ve evliliği batıl kılan bir sebep yoksa Türkiye'de de geçerlidir (5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu md. 24).
• Evlilik en geç 30 gün içinde, evliliği yapan yabancı makamın verdiği belge o yerdeki T.C. temsilciliğine verilerek ya da gönderilerek bildirilir.
• Konsolosluk işlemleri sayfasına göre başvuruyu karı ya da koca yapabilir. Eşlerden biri yabancıysa Türk vatandaşı eş başvurur.
• Bildirimi alan temsilcilik evlenme bildirimini düzenleyip nüfus kütüğüne tescil ettirir.
• 30 günü geçirdiyseniz yine başvurun. Tescil yapılmadıkça Türk kayıtlarında bekâr görünürsünüz.

• İlke olarak evliliğin yapıldığı yerden sorumlu temsilciliğe başvurursunuz.
• Evlilik belgesi yerel nitelikteyse başvuru yalnız o bölgeden sorumlu temsilciliğe yapılır. Uluslararası çok dilli evlilik belgesiyle (Formül B) yapılan başvuruları ise ülkedeki bütün temsilcilikler alır.
• Rus ZAGS'ının verdiği evlilik belgesi (свидетельство о браке) Rusça düzenlenen yerel bir belgedir. Bu yüzden nikâhı kıyan ZAGS'ın bulunduğu bölgeden sorumlu temsilciliği seçin:
  • Kazan Başkonsolosluğu: Tataristan, Başkurdistan, Çuvaşistan, Mari El, Mordovya, Samara
  • Krasnodar Başkonsolosluğu: Adıgey, Krasnodar Bölgesi, Rostov
  • St. Petersburg Başkonsolosluğu: Karelya, Komi, Arhangelsk, Vologda, Kaliningrad, Leningrad, Murmansk, Novgorod, Pskov, Nenets, St. Petersburg şehri
  • Moskova Büyükelçiliği: yukarıdakiler dışındaki bütün Rusya

1. Belgeleri hazırlayın (liste aşağıda).
2. Başvuru yolunu seçin:
   • Posta: evlilik tescili postayla da yapılabilir. Dilekçede evliliğin aile kütüğüne tescilini istersiniz. Evlilik belgesinin aslını ve bildirimi yapanın kimlik bilgilerini gösteren belgeleri eklersiniz.
   • Şahsen: konsolosluk.gov.tr üzerinden randevu alırsınız.
3. Tescil yapılır. Temsilcilik evliliği nüfus kütüğüne işletir.
4. Kimlik kartınızı yenileyin. Rusya'da evlenen vatandaşların yeni kimlik kartı başvurusu, ancak evlilik tescili bittikten sonra alınır.
5. İsterseniz aile cüzdanı ve Formül B alın (aşağıda).
6. Ebeveynlerin evliliği tescil edilmeden çocuğun doğum tescili yapılmaz. Çocuğunuz olduysa önce evliliği tescil ettirin (bkz. R6.3).

1. Rus evlilik belgesinin aslı (ya da yetkili yerel makamdan veya ZAGS'tan alınmış onaylı örneği) ve fotokopisi
2. Çiftin T.C. kimlik kartlarının asılları ve fotokopileri
3. Eşlerden biri yabancıysa onun doğum belgesi ve fotokopisi. Doğum belgesi yerine anne ve baba adını, doğum yerini ve tarihini gösteren bir kimlik belgesi de olur.
4. Kadın Türk vatandaşıysa ve evlilik soyadıyla birlikte önceki soyadını da kullanmak istiyorsa, bu isteği içeren dilekçe
5. Temsilcilik sayfasında iki form var: Evlilik Tescili Başvuru Dilekçesi ve Kızlık Soyadını Eş Soyadı İle Birlikte Kullanma Talep Formu.
6. Temsilciliğiniz ek belge isteyebilir. Randevudan önce konsolosluk.gov.tr'de temsilciliğinizi seçip "Gerekli Belgeler" bölümünü okuyun.

• Temsilciliğe bildirim yapılamazsa evlilik belgesi Türkiye'de nüfus müdürlüğüne de verilebilir (5490 md. 24/2).
• Bunun için belge:
  • Türkçeye çevrilmiş
  • usulüne göre onaylanmış
  • Dışişleri Bakanlığı'nın tasdik biriminden onaylı olmalıdır
• Rusya ve Türkiye Apostil Sözleşmesi'ne taraftır. Rus evlilik belgesine apostili, ZAGS işlerinden sorumlu Rus bölge yönetimi birimi koyar (harç belge başına 2.500 ruble). Nüfus müdürlüğüne gitmeden hangi onayı istediğini sorun.

• Rus vatandaşlığı da olan ama bunu Türk nüfus kaydına işletmemiş kişilerin Rus kimliğiyle yaptıkları evlilik, ancak çok vatandaşlık tescilinden sonra tescil edilir (bkz. R4.5).
• Çok vatandaşlık tescili için başvuru şahsen ya da özel vekâletnameyle yapılır; postayla yapılmaz.
• İstenen başlıca belgeler: yabancı kimlik ve onaylı Türkçe tercümesi, medeni hal belgesi ve tercümesi, doğum belgesi ve tercümesi (Formül A ise tercüme gerekmez), biyometrik fotoğraf.

• Tescilden sonra uluslararası aile cüzdanı çıkarmak zorunlu değildir. İsterseniz randevuyla başvurursunuz.
• Moskova Büyükelçiliği'nin konsolosluk.gov.tr sayfasında uluslararası aile cüzdanı bedeli 29 dolar olarak gösteriliyor.
• Tescil edilmemiş bir evlilik için aile cüzdanı istenemez; önce tescil yapılır. Uluslararası aile cüzdanına en çok 6 çocuk yazılır.
• Uluslararası Evlenme Kayıt Örneği (Formül B): temsilcilikten randevuyla alınır. Moskova Büyükelçiliği, Formül B'yi online.konsolosluk.gov.tr üzerinden başvurup posta ücretini ödeyenlere adresine gönderiyor.
• Soyadı: konsolosluk sayfasına göre evlenen kadın kocasının soyadını alır; önceki soyadını da kullanmak isterse yazılı olarak ister. Türk Medeni Kanunu'nun 187. maddesindeki cümleler Anayasa Mahkemesi'nin 22 Şubat 2023 tarihli kararıyla iptal edildi. Seçeneklerinizi başvuruda sorun.

• Rus Aile Kanunu'na göre yurt dışında, o ülkenin kanununa uygun kıyılan ve Rus hukukundaki evlenme engellerine takılmayan evlilikler Rusya'da geçerlidir.
• Konsolosluk sayfasına göre Türkiye'deki evliliğin yabancı ülkede geçerli olması için nüfus müdürlüğünden alınan Formül B o ülke makamlarına verilir.
• Rusya'da yabancı makamların nüfus belgeleri, uluslararası anlaşmada aksi yoksa onaylanmış (apostilli) olmalıdır. Türk belgesine apostili valilik ya da kaymakamlık koyar. Rusya'da belgenin noter onaylı Rusça tercümesi de istenir.
• Rus vatandaşıyla Türkiye'de evlenmek: nikâh Türk evlendirme memuru önünde kıyılır. Rusya Ankara Büyükelçiliği'nin 9 Ekim 2026'da okuduğumuz bilgisine göre Rus vatandaşından istenenler:
  • Rus konsolosluğundan evlenmeye engel olmadığına dair belge (Türkiye Dışişleri'nde onaylatılır)
  • doğum belgesi ve Türkçe tercümesi (tercüme Rus konsolosluğunda ve Türkiye Dışişleri'nde onaylatılır)
  • pasaportun noter onaylı tercümesi (vize geçerli olmalı)
  • yetkili sağlık kurumunca onaylı sağlık raporu ve fotoğraflar
• Kesin liste için nikâhın kıyılacağı evlendirme memurluğuna sorun.

• T.C. Moskova Büyükelçiliği: 7. Rostovskiy pereulok 12, 115127 Moskova · +7 495 994 93 59 (bilgi 14.30–18.00)
• T.C. Kazan Başkonsolosluğu: Ulitsa Maksima Gorkogo 23/27, 420015 Kazan · +7 843 299 53 10
• T.C. Krasnodar Başkonsolosluğu: Ulitsa Severnaya No: 369, 350002 Krasnodar · +7 861 214 12 51
• T.C. St. Petersburg Başkonsolosluğu: 7-ya Sovetskaya Ulitsa No: 24, 191036 St. Petersburg · +7 812 577 44 69 (konsolosluk işlemleri, hafta içi 14.00–18.00)
• Dışişleri Konsolosluk Çağrı Merkezi (7/24): +90 312 292 29 29
• Rusya Federasyonu Ankara Büyükelçiliği Konsolosluk Şubesi — Rus eşin belgeleri
  • Adres: Andrey Karlov Sokağı No: 5, Çankaya, Ankara
  • Telefon: +90 312 439 21 83 (09.00–12.00) · Randevu: ankara.kdmid.ru

• 30 günlük bildirim süresini unutmak.
• Nikâhın kıyıldığı bölgeden sorumlu olmayan bir temsilciliğe başvurmak.
• Evlilik belgesinin aslı ya da onaylı örneği yerine basit fotokopi göndermek.
• Rus vatandaşlığını Türk kaydına işletmeden Rus kimliğiyle yapılan evliliği tescil ettirmeye çalışmak.
• Evliliği tescil ettirmeden çocuğun doğum tescili ya da yeni kimlik kartı için başvurmak.
• Türkiye'de nüfus müdürlüğüne apostilsiz ya da Türkçe tercümesiz Rus belgesi götürmek.

• Evliliği tescil ettirmezsem ne olur? Evliliğiniz Türk nüfus kaydına işlenmez; kayıtlarda bekâr görünmeye devam edersiniz. Kanuna göre bildirim 30 gün içinde yapılmalıdır.
• Başvuruyu postayla yapabilir miyim? Evet. Dilekçe, evlilik belgesinin aslı ve kimlik bilgilerinizi gösteren belgeler gerekir.
• Rus eşimin de gelmesi gerekir mi? Hayır. Tescil başvurusunu Türk vatandaşı eş yapar. Yabancı eşin doğum belgesi ya da kimlik bilgileri istenir.
• Aile cüzdanı almak zorunda mıyım? Hayır. Tescilden sonra aile cüzdanı çıkarmak zorunlu değildir.
• Formül B'yi nereden alırım? Temsilcilikten, Türkiye'de nüfus müdürlüklerinden ya da e-Devlet'ten. Moskova Büyükelçiliği postayla da gönderiyor.
• Nikâhı Moskova'da kıydık, St. Petersburg'da oturuyoruz. Nereye başvurmalıyız? Rus evlilik belgesi yerel belge olduğu için nikâhı kıyan ZAGS'ın bölgesinden sorumlu temsilciliğe, yani Moskova Büyükelçiliği'ne başvurun.

• Evlilik Tescili Başvuru Dilekçesi (Word)
• Kızlık Soyadını Eş Soyadı İle Birlikte Kullanma Talep Formu (Word)
• Konsolosluk işlemleri – Evlilik
• Konsolosluk işlemleri – Çok vatandaşlık tescili
• Konsolosluk randevu sistemi
• Çevrim içi konsolosluk başvurusu (Formül B gönderimi)
• 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu (PDF)
• e-Devlet