Rusya'da doğum ve çocuğun Türk nüfusuna kaydı

Anne ya da babası Türk vatandaşı olan çocuk Rusya'da doğsa da Türk vatandaşıdır. Bu çocuk için iki ayrı kayıt yapılır: önce Rus nüfus dairesinde (ЗАГС) doğum kaydı, sonra T.C. temsilciliğinde doğum tescili. Bu sayfada iki kaydın süresini ve belgelerini, çocuğun Rus vatandaşlığı durumunu, Türk kimlik kartı ve pasaportunu, Moskova Büyükelçiliği'nin ücretlerini ve sağlık sigortasını bulacaksınız.

• Doğum, en geç 1 ay içinde ZAGS'a ya da devlet hizmet merkezine (МФЦ) bildirilir. Bildirimi anne ya da baba yapar; yapamıyorlarsa bir yakın, yetkilendirdikleri kişi ya da hastane yetkilisi yapabilir.
• Bildirim sözlü, yazılı ya da Gosuslugi üzerinden elektronik yapılabilir. Elektronik başvuruda belgelerin aslını randevu günü götürürsünüz.
• Gerekli belgeler:
  • hastanenin verdiği doğum belgesi (медицинское свидетельство о рождении)
  • anne ve babanın kimlik belgeleri (pasaport)
  • babanın kayda yazılması için evlilik belgesi. Ebeveynler evli değilse babalık tanıma (установление отцовства) kaydı aynı anda yapılabilir.
• Evliliğiniz Türkiye'de kıyıldıysa, yabancı makamların nüfus belgeleri Rusya'da ancak apostille geçerli sayılır. Türk evlilik belgenizi (Formül B) apostilletin ve Rusça tercümesini hazırlayın.
• Ücret: Moskova ZAGS İdaresi'ne göre doğum kaydı ücretsiz ve yaklaşık 50 dakika sürer. Rusya Vergi Kanunu'ndaki ZAGS harçları arasında doğum kaydı yer almaz.
• ZAGS size Rus doğum belgesini (свидетельство о рождении) verir. Bu belge Türk tescili için gerekir.

• Rus kaydında: soyadı ebeveynlerin soyadıdır. Soyadları farklıysa anne-baba anlaşarak babanın, annenin ya da birleşik soyadını seçer. Baba adından türeyen ad (отчество) babanın adından yazılır; milli geleneğe dayanan farklı bir uygulama mümkündür.
• Türk kaydında: ad, Türk harfleriyle, en çok üç ad olarak, çizgi, tire, nokta kullanılmadan ve kısaltma yapılmadan yazılır.
  • Düzeltme işareti (^) yalnız "a" ve "u" harflerinde, yazılı talep üzerine kullanılır (ör. Kâzım, Lâle).
  • Evlilik içinde doğan çocuk babanın soyadını alır. Türk anne ve yabancı babadan doğan çocuk, annenin kayıtlı olduğu haneye babanın soyadıyla yazılır.
  • Yurt dışında doğanların doğum yeri, yer adı ve ülke adıyla birlikte yazılır.
• Rus kaydı Kiril harfleriyle tutulur. Adın iki kayıtta da aynı okunmasına dikkat edin.

• Türk vatandaşlığı: Türk vatandaşı anne ya da babadan evlilik içinde doğan çocuk Türk vatandaşıdır. Türk anneden evlilik dışında doğan çocuk da Türk vatandaşıdır. Türk baba ve yabancı anneden evlilik dışında doğan çocuk, soy bağı kurulunca (babalık tanıma) Türk vatandaşlığını kazanır.
• Rus vatandaşlığı: çocuk doğumla Rus vatandaşı olur, eğer:
  • anne ya da babadan biri Rus, diğeri yabancıysa ve çocuk Rusya'da doğduysa
  • iki ebeveyn de yabancıysa ve Rusya'da sürekli oturuyorsa, ancak çocuk doğumla başka bir ülkenin vatandaşlığını kazanmadıysa
• İki ebeveyn de Türk vatandaşıysa çocuk doğumla Türk vatandaşlığını kazandığı için Rusya'da doğması onu Rus vatandaşı yapmaz.
• Doğumla kazanılan Rus vatandaşlığının belgelenmesi için Rusya İçişleri Bakanlığı'na başvurulur.
• Hem Rus hem Türk vatandaşı olan çocuk Rusya'da yalnız Rus vatandaşı sayılır (bkz. R4.5). Erkek çocuklar için Rus askerlik yükümlülüğü için bkz. R4.6.

• Yurt dışında doğan çocuğun doğumu 60 gün içinde T.C. temsilciliğine bildirilmelidir (5490 md. 15).
• İşlemler şu sırayla yapılır:
  1. Ebeveynlerin evliliği Türkiye'de kayıtlı değilse önce evlilik tescili (bkz. R6.2)
  2. Doğum tescili; çocuk Rus vatandaşlığı da kazandıysa aynı başvuruda çok vatandaşlık tescili
  3. Türk kimlik kartı
  4. Türk pasaportu. Pasaport başvurusu için çocuğun kimlik kartı olması gerekir.
• Hangi temsilcilik: Rus doğum belgesi yerel bir belgedir. Başvuruyu, doğumun gerçekleştiği bölgeden sorumlu temsilciliğe yaparsınız (görev bölgeleri için bkz. R6.2).
• Posta: doğum bildirimi şahsen yapılamıyorsa Rus doğum belgesi, çocuğa konulan adın yazılı olduğu dilekçe ve ebeveynlerin kimlik bilgileriyle temsilciliğe gönderilebilir.
• Temsilciliğe başvurulamazsa doğum Türkiye'de nüfus müdürlüğüne de bildirilebilir. Bunun için Rus belgesinin aslı ve Türkçe tercümesi gerekir.

• çocuğun doğumuna ilişkin, yetkili Rus makamından alınmış, anne ve baba adlarını da içeren resmî belgenin (свидетельство о рождении) aslı ve fotokopisi
• anne ve babanın T.C. kimlik kartlarının, varsa yabancı kimliklerinin aslı ve fotokopileri
• varsa uluslararası aile cüzdanı ya da Rus evlilik belgesinin aslı ve fotokopisi
• çocuk Rus vatandaşlığını da kazandıysa, çok vatandaşlık tescili için çocuğun Rus kimliği, pasaportu ya da Rus vatandaşı olduğunu gösteren belgenin aslı ve fotokopisi
• doldurulmuş Doğum Tescili İçin Dilekçe
• Bazı ülkelerde doğum belgesi kimlik belgesi olarak da kullanıldığı için, isterseniz belgenin aslı size geri verilir; onaylı tercümesi dosyada kalır.
• Masraf (Moskova Büyükelçiliği): konsolosluk.gov.tr sayfasında doğum tescili harçları arasında 17 dolar gecikme cezası kalemi yer alıyor. Kendi temsilciliğinizin "Masraflar" bölümüne bakın.

• Babası tanımadıysa çocuk annenin bekârlık hanesine, annenin soyadı ve annenin bildireceği baba adıyla yazılır.
• Türk baba çocuğu tanıyabilir:
  • temsilcilikte şahsen başvurarak babalık tanıma senedi düzenletebilir
  • tanımayı Rus ZAGS'ında yaptıysa, o belge ve Türkçe tercümesiyle temsilcilikte işlem yapılır
• Anne yabancıysa, doğum tarihinde annenin medeni durumunu ya da çocuğun başka bir erkekle soy bağı olmadığını gösteren belge istenir. Anne boşanmışsa boşanma kararı da istenir.
• Temsilcilik, anne ve babanın birlikte gelmesini isteyebilir.
• Masraf (Moskova Büyükelçiliği): babalık tanıma senedi tercümesinin onay harcı 19 dolar, normal posta bedeli 10 dolar.

• Türk kimlik kartı (TCKK):
  • Başvuru randevuyla yapılır. 15 yaşından küçük çocuğun kartında fotoğraf olmaz; isterseniz ya da kartı seyahat belgesi olarak kullanacaksanız fotoğraflı kart çıkarılır.
  • Moskova Büyükelçiliği'nin sayfasında doğum nedeniyle TCKK bedeli 6 dolar, posta bedeli 4 dolar olarak gösteriliyor. Aynı sayfanın genel bilgilerine göre süresinde (yurt dışında 60 gün) yapılan doğum bildirimi üzerine düzenlenen karttan değerli kâğıt bedeli alınmaz.
  • Yeni kart gelene kadar istenirse geçici kimlik belgesi verilir.
• Türk pasaportu:
  • Elektronik pasaportlarda çocuk ebeveynin pasaportuna yazılmaz; çocuğa ayrı pasaport çıkarılır.
  • Reşit olmayan çocuğun pasaport başvurusunda anne ve babanın birlikte onayı istenir. Başvuruda bulunamayan ebeveyn muvafakatname verir (bkz. O1.3).
  • Pasaport işlemlerinin ayrıntısı için bkz. O1.2.

• Yalnız Türk vatandaşı olan çocuk Rusya'da yabancıdır. Rusya'da bulunan her yabancı gibi çocuğun da göç kaydı ve geçerli bir kalış belgesi olmalıdır. Türk pasaportu çıktıktan sonra çocuğun kalış durumunu düzenlemek için bkz. R2.1 ve R2.2.
• Devlet sağlık sigortası (ОМС): Rusya'da geçici ya da sürekli oturum izniyle yaşayan yabancıların çocukları ОМС'nin sigortalısıdır. Çocuk, doğum kaydına kadar annesinin bağlı olduğu sigorta şirketinde sigortalı sayılır (bkz. R7.1).
• Doğum masrafları: Moskova'nın ОМС bilgisine göre hamilelik, doğum ve doğum sonrası dönem ОМС kapsamındadır. ОМС'li değilseniz hayati tehlike dışındaki hizmetler ücretli hizmet, özel sigorta (ДМС) ya da ОМС sözleşmesine bağlıdır. Doğumdan önce hastaneyle masrafları konuşun.
• Türkiye'deki doğum yardımı: Doğum Yardımı Yönetmeliği, Türkiye'de ikamet şartı arıyor. Yurt dışında yaşayan vatandaşlar ve Mavi Kart sahipleri bu yardımdan yararlanamaz.

• Rusya'da doğum kaydı: doğumun olduğu ya da oturduğunuz yerdeki ZAGS şubesi veya devlet hizmet merkezi (МФЦ). Moskova Tek Bilgi Hattı (7/24): +7 495 777 77 77
• T.C. temsilcilikleri — doğum tescili, kimlik, pasaport
  • Moskova Büyükelçiliği: +7 495 994 93 59 (bilgi 14.30–18.00) · Nöbetçi telefon (mesai dışı ve tatil): +7 906 770 11 90
  • Kazan Başkonsolosluğu: +7 843 299 53 10
  • Krasnodar Başkonsolosluğu: +7 861 214 12 51
  • St. Petersburg Başkonsolosluğu: +7 812 577 44 69 (konsolosluk işlemleri, hafta içi 14.00–18.00)
  • Adresler ve görev bölgeleri için bkz. R6.2 ve O1.1. Randevu: konsolosluk.gov.tr
• Dışişleri Konsolosluk Çağrı Merkezi (7/24): +90 312 292 29 29

• Doğumu Rus ZAGS'ına 1 ay içinde, T.C. temsilciliğine 60 gün içinde bildirmemek.
• Ebeveynlerin evliliğini Türkiye'ye tescil ettirmeden doğum tescili için gitmek.
• Rus doğum belgesindeki anne-baba adlarının Türk kayıtlarından farklı olmasını gözden kaçırmak.
• Doğumun gerçekleştiği bölgeden sorumlu olmayan bir temsilciliğe başvurmak.
• Kimlik kartı çıkmadan pasaport randevusu almak.
• Çocuğun Rusya'daki kalış belgesini ve göç kaydını ihmal etmek.

• Doğum tescili, kimlik ve pasaportu aynı gün yapabilir miyim? Sıra doğum tescili, kimlik kartı, pasaport şeklindedir. Tescil ile kimlik kartı başvurusunun aynı anda alınması temsilciliğin kararına bağlıdır; önceden sorun.
• Rus doğum belgesinin aslını geri alır mıyım? İsterseniz aslı size verilir; onaylı tercümesi dosyada kalır.
• Eşim Rus. Çocuğumuz hem Rus hem Türk vatandaşı mı? Çocuk Rusya'da doğduysa doğumla Rus vatandaşı olur; Türk ebeveynden doğduğu için Türk vatandaşıdır da. Türk kaydına çok vatandaşlık açıklaması düşülür.
• İkimiz de Türk'üz. Çocuğumuz Rusya'da doğdu diye Rus vatandaşı olur mu? Hayır. Doğumla Türk vatandaşlığını kazandığı için Rus vatandaşlığı doğmaz.
• Türkiye'deki doğum yardımını alabilir miyim? Hayır. Doğum yardımı için Türkiye'de ikamet şartı aranıyor.
• 60 günü geçirdim. Ne yapmalıyım? Başvurunuzu yine yapın. Temsilciliğin masraf listesinde gecikme kalemi bulunabilir.

• Doğum Tescili İçin Dilekçe (Word)
• Doğum tescili için dilekçe, evlilik dışı (Word)
• Konsolosluk işlemleri – Doğum
• Konsolosluk işlemleri – Nüfus (kimlik kartı)
• Konsolosluk randevu sistemi
• Moskova ZAGS – Doğum kaydı hizmeti
• 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu (PDF)
• 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu (PDF)
• Nüfus Kayıtları Kanunu 143-FZ md. 16: doğum bildirimi