Yasaklı faaliyetler: gösteri, paylaşım ve yasaklı örgütler

Bu sayfa, Rusya'da bulunan Türk vatandaşlarının gösteri ve toplantılara katılım, internet paylaşımları, yasaklı örgütler ve dinî faaliyetler konusunda hangi kurallara tabi olduğunu anlatıyor. Burada yalnız Rus mevzuatındaki kurallar ve cezalar aktarılıyor. Bu ihlallerin bir kısmı para cezasının yanında idari tutukluluk, sınır dışı etme ya da Rusya'ya giriş yasağı sonucunu doğurabilir. Kurallar ve listeler sık değişiyor; yolculuk öncesinde resmî metinleri kontrol edin.

• Rusya'da toplantı, miting, gösteri, yürüyüş ve piketler Federal Kanun 54-FZ ile düzenlenir.
• Kim düzenleyebilir (md. 5/1): kanun, organizatör olarak Rus vatandaşlarını, siyasi partileri, diğer kamu kuruluşlarını ve dinî toplulukları sayar. Gösteri, yürüyüş ve piket düzenleyen Rus vatandaşı 18, miting ve toplantı düzenleyen 16 yaşını doldurmuş olmalıdır. Yabancılar bu listede yok.
• Bildirim (md. 7/1): organizatör, etkinlikten en erken 15, en geç 10 gün önce bölge ya da yerel yönetime yazılı bildirim verir.
• Katılımcıların yapamayacakları (md. 6/4):
  • yüzünü maske ya da başka araçlarla gizlemek
  • silah ya da silah olarak kullanılabilecek eşya taşımak
  • etkinlikte sarhoş bulunmak
  • basın mensuplarına ait ayırt edici işareti kullanmak
• Cezalar (İdari Suçlar Kanunu md. 20.2, 4 Ağustos 2026 metni):
  • katılımcı olarak etkinliğin kurallarını ihlal etmek: 10.000–20.000 ruble ya da 40 saate kadar kamu hizmeti
  • izinsiz bir etkinliğe katılmak, etkinlik ulaşım, sosyal altyapı ya da yaşam destek tesislerinin işleyişini aksatmışsa: 10.000–20.000 ruble, 100 saate kadar kamu hizmeti ya da 15 güne kadar idari tutukluluk

• İdari Suçlar Kanunu'ndaki başlıca hükümler (4 Ağustos 2026 metni):
  • Aşırıcı materyalin kitlesel yayılması (md. 20.29): federal aşırıcı materyaller listesindeki materyalleri kitlesel olarak yaymak ya da yaymak amacıyla üretmek veya saklamak: 1.000–3.000 ruble ya da 15 güne kadar idari tutukluluk ve materyale el konulması
  • Aşırıcı materyali bilerek aramak ve erişmek (md. 13.53): internette, erişimi engellenmiş kaynaklara erişim araçlarıyla (VPN gibi) yapılanlar dahil: 3.000–5.000 ruble (bkz. R8.6)
  • Yasaklı sembolleri yaymak ya da kamuya açık göstermek (md. 20.3): Nazi sembolleri, aşırıcı örgütlerin sembolleri ve federal kanunlarla yasaklanan diğer semboller: 1.000–2.000 ruble ve el koyma ya da 15 güne kadar idari tutukluluk
  • Nefret ve düşmanlığa tahrik (md. 20.3.1): cinsiyet, ırk, milliyet, dil, köken, dine bakış ya da bir sosyal gruba mensubiyete göre, internet dahil kamuya açık şekilde: 10.000–20.000 ruble, 100 saate kadar kamu hizmeti ya da 15 güne kadar idari tutukluluk
  • Rusya Silahlı Kuvvetleri'nin kullanımını itibarsızlaştırmaya yönelik kamuya açık eylemler (md. 20.3.3): 30.000–50.000 ruble. Eylem izinsiz gösteriye çağrı içeriyorsa ya da can, sağlık, mal veya kamu düzeni için tehlike yaratıyorsa 50.000–100.000 ruble
• Bazı eylemler Ceza Kanunu'nda da ayrıca düzenlenir. Örneğin Silahlı Kuvvetler'in kullanımı hakkında bilerek yanlış bilgi yaymak (md. 207.3) ve Silahlı Kuvvetler'i itibarsızlaştırmaya yönelik eylemler (md. 280.3).
• Meta: Facebook ve Instagram'ın sahibi Meta Platforms Inc., Moskova Tverskoy Bölge Mahkemesi'nin 21 Mart 2022 tarihli kararıyla aşırıcı örgütler listesinde. Adalet Bakanlığı listesine göre karar, WhatsApp'ın faaliyetini kapsamıyor.

• Rusya'daki başlıca resmî listeler:
  • Aşırıcı örgütler listesi — Rusya Adalet Bakanlığı (Минюст России). Mahkeme kararıyla faaliyeti yasaklanan ya da tasfiye edilen örgütler.
  • Terör örgütleri listesi — Federal Güvenlik Servisi (ФСБ России), "Birleşik federal liste".
  • İstenmeyen yabancı ve uluslararası örgütler listesi — Adalet Bakanlığı'nın açık veri bölümü (25 numaralı veri seti).
  • Yabancı ajanlar sicili — Adalet Bakanlığı.
  • Federal aşırıcı materyaller listesi — Adalet Bakanlığı. Kitap, broşür, video ve internet materyallerini kapsar.
• Sonuçlar:
  • Aşırıcı ilan edilen bir örgütün faaliyetine katılmak suçtur: 300.000–600.000 ruble para cezası, 1–4 yıl zorunlu çalışma ya da 2–6 yıl hapis (Ceza Kanunu md. 282.2/2).
  • İstenmeyen ilan edilen bir yabancı ya da uluslararası örgütün faaliyetine katılmak: 5.000–15.000 ruble (İdari Suçlar Kanunu md. 20.33).
• Türkiye'den gidenleri ilgilendirebilecek kayıtlar (Adalet Bakanlığı listesi, 17 Ekim 2026'da kontrol edildi):
  • "Nurcular" adıyla kayıtlı uluslararası dinî topluluk (Нурджулар): Rusya Yüksek Mahkemesi, 10 Nisan 2008, faaliyet yasağı
  • "Tebliğ Cemaati" adıyla kayıtlı uluslararası dinî topluluk (Таблиги Джамаат): Rusya Yüksek Mahkemesi, 7 Mayıs 2009
  • Meta Platforms Inc. (Facebook ve Instagram)
• Federal aşırıcı materyaller listesinde, Said Nursi'nin Risale-i Nur külliyatından bazı kitapların Rusça baskıları da yer alıyor (örneğin Moskova Koptevski Bölge Mahkemesi'nin 21 Mayıs 2007 tarihli kararı). Listedeki materyallerin kitlesel olarak yayılması ve yaymak amacıyla saklanması yasaktır (İdari Suçlar Kanunu md. 20.29).

• Misyonerlik (миссионерская деятельность): bir dinî topluluğun kendi inancını üyesi olmayan kişilere yayarak onları topluluğa katmaya yönelik faaliyetidir (125-FZ md. 24.1/1).
• Rusya'da yasal olarak bulunan yabancılar misyonerlik yapabilir, ancak (md. 24.2/3):
  • yalnız kayıtlı bir dinî grup ya da dinî kuruluş adına
  • yalnız o grubun ya da kuruluşun faaliyet bölgesinde
  • kuruluşun verdiği yetki belgesiyle
• Bir dinî kuruluşun davetiyle Rusya'ya gelen yabancılar yalnız o kuruluş adına misyonerlik yapabilir (md. 24.2/4).
• Konutlarda misyonerlik, kanundaki istisnalar dışında yasaktır (md. 24.1/3).
• Faaliyeti yasaklanmış ya da durdurulmuş bir topluluk adına misyonerlik yapılamaz (md. 24.2/5).
• Ceza: yabancının misyonerlik kurallarını ihlal etmesi 30.000–50.000 ruble para cezası ile cezalandırılır; sınır dışı etme de eklenebilir (İdari Suçlar Kanunu md. 5.26/5).
• İbadet yerleri için Ruski Gazeta'nın Cami ve İbadet Merkezleri rehberine bakabilirsiniz.

• 1 yıl içinde iki ya da daha fazla kez kamu düzeni ve kamu güvenliğine ilişkin idari suçtan ceza alan yabancıya 5 yıl giriş izni verilmez (114-FZ md. 27, bent 11).
• Sınır dışı edilen yabancıya 5 yıl, iki ya da daha fazla kez sınır dışı edilene 10 yıl giriş izni verilmez (md. 27, bent 2 ve 2.1).
• Kasıtlı bir suçtan silinmemiş mahkûmiyeti olan yabancıya giriş izni verilmez (md. 27, bent 3).
• Sınır dışı süreci ve itiraz için bkz. R10.2.

• Bir gösteriye katılmanın ceza ve giriş yasağı sonuçlarını hesaba katmamak.
• Yasaklı listedeki materyalleri VPN gibi araçlarla aramak ve açmak.
• Listede yer alan yayınları çoğaltıp dağıtmak ya da dağıtmak için yanında taşımak.
• Kayıtlı bir dinî kuruluşun yetki belgesi olmadan sokakta ya da evlerde dinî yayın dağıtıp davette bulunmak.
• Yolculuk öncesinde resmî listeleri kontrol etmemek.

• Yabancı olarak Rusya'da bir gösteri düzenleyebilir miyim? Kanun, organizatör olabilecekleri sayarken yabancıları saymaz.
• Bir gösteriye katılırsam ne olur? Kurallara aykırılık hâlinde para cezası, kamu hizmeti ya da idari tutukluluk verilebilir. 1 yıl içinde iki ceza almak 5 yıl giriş yasağı doğurabilir.
• Facebook ya da Instagram kullanmak yasak mı? Meta Platforms Inc. aşırıcı örgütler listesinde. Platformlarla ilgili kısıtlamalar ve cezalar için bkz. R8.6.
• Risale-i Nur kitaplarını yanımda götürebilir miyim? Listede bazı kitapların belirli Rusça baskıları yer alıyor. Kitlesel yayma ve yaymak amacıyla saklama yasak. Hangi baskıların listede olduğunu Adalet Bakanlığı'nın federal aşırıcı materyaller listesinden kontrol edin.
• Listeleri nereden kontrol ederim? Adalet Bakanlığı'nın aşırıcı örgütler ve aşırıcı materyaller listelerinden, FSB'nin terör örgütleri listesinden ve Adalet Bakanlığı'nın açık veri bölümünden.

• Rusya Adalet Bakanlığı – Aşırıcı örgütler listesi
• Rusya Adalet Bakanlığı – Federal aşırıcı materyaller listesi (arama, PDF ve CSV indirme)
• FSB – Terör örgütleri birleşik federal listesi
• Rusya Adalet Bakanlığı – Açık veri (istenmeyen örgütler listesi dahil)
• Rusya Adalet Bakanlığı – Yabancı ajanlar sicili
• Federal Kanun 54-FZ: toplantı, miting ve gösteriler (tam metin)
• Federal Kanun 125-FZ: vicdan özgürlüğü ve dinî topluluklar (tam metin)