Rusya, Ukrayna savaşının mali yükünü karşılamak üzere 2027'de savunma harcamalarını 17,1 trilyon rubleye yükseltmeyi planlıyor. Bu rakam, Sovyetler Birliği sonrası dönemde nominal ruble bazında savunma için öngörülen en yüksek seviye olacak.
Söz konusu ödenek, önceki bütçede 2027 için ayrılan miktarın yüzde 26, 2021'deki savaş öncesi seviyenin ise yüzde 375 üzerinde bulunuyor. Savunma harcamalarının gelecek yıl federal bütçenin yaklaşık üçte birine ulaşması bekleniyor.
Ekonomistler, Rusya ekonomisinin savaşı sürdürmek için hâlâ kayda değer kaynaklara sahip olduğunu ancak artan maliyetin hanehalkları, şirketler ve kamu hizmetleri üzerindeki baskıyı büyüteceğini değerlendiriyor.
Gizli kalemler savaş faturasını belirsizleştiriyor
17,1 trilyon rublelik savunma ödeneği, savaşın toplam maliyetini tek başına göstermiyor. Rusya, 2022'den bu yana fiili askeri harcamalar yerine planlanan harcamaları açıklıyor; gizli bütçe kalemleri de toplam faturanın hesaplanmasını güçleştiriyor.
Ekonomist Boris Grozovsky, savaş ekonomisinde hâlâ önemli bir mali tampon bulunduğunu söyledi. Grozovsky'ye göre hükümet, ek gelir yaratılabilecek her alana yönelerek savaşın maliyetini toplumun daha geniş kesimlerine yayacak.

Açık için daha fazla borçlanma öngörülüyor
Federal bütçe açığı 2025'te 5,65 trilyon rubleye ulaşarak gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 2,6'sına çıktı. Hükümet, açığın 2026'da 7,3 trilyon rubleye ve gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 3,2'sine yükselmesini, 2027'de ise 5,4 trilyon rubleye ve yüzde 2,2'ye gerilemesini öngörüyor.
Sberbank ekonomistleri, bütçe taslağı açıklanmadan önce yayımladıkları tahminde 2027 açığının gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 2,7'sine ulaşabileceğini belirledi. Bu tahmin, harcama disiplininin ve petrol dışı gelirleri artırma hedefinin uygulanmasına ilişkin soru işaretleri bulunduğuna işaret ediyor.
Hükümet, açığın finansmanına katkı sağlamak için 2027'de 6,1 trilyon ruble borçlanmayı planlıyor. Bu miktar, 2026 için öngörülen 5 trilyon rublenin üzerinde. Borç servisinin de 2027'de 4,6 trilyon rubleye çıkarak federal harcamaların yüzde 9,4'ünü oluşturması bekleniyor.
Merkez Bankasının enflasyonu sınırlamak amacıyla faizleri yüksek seviyede tutması, borçlanma maliyetlerinin yüksek kalmasına neden oluyor. Yüksek kamu harcamaları da enflasyon üzerindeki baskıyı artırıyor.
Sivil önceliklere ayrılan kaynaklar azalacak
Bütçe taslağı, daha önce 2027 için ayrılan tutarlarla karşılaştırıldığında sağlık harcamalarında yüzde 5,5, eğitim harcamalarında yüzde 5,4 ve sosyal programlarda yüzde 6 kesinti öngörüyor. Sağlık ve altyapı gibi önceliklere yönelik bazı ulusal projelerin ödenekleri de azaltılacak.

Uzun ve Aktif Yaşam projesine ayrılan kaynağın 2026'daki 181,1 milyar rubleden 2027'de 145,9 milyar rubleye düşürülmesi bekleniyor. Federal kanser programının ödeneği ise 44,9 milyar rubleden 3,9 milyar rubleye indirilecek.
Yeni vergilerle 1,5 trilyon ruble hedefleniyor
Moskova, bütçe açığını daraltmak amacıyla üçüncü yıl üst üste yeni vergi düzenlemeleri hazırlıyor. Taslak önlemlerin toplam 1,5 trilyon ruble ek gelir sağlaması bekleniyor.
Yurt dışındaki çevrim içi perakendecilerden yapılan alışverişlere yüzde 22 katma değer vergisi uygulanması ve değeri 200 avronun altındaki her paket için 100 ruble gümrük ücreti alınması planlanıyor. Mevduat faizi, temettü ve mülk satışlarından elde edilen gelirlerde vergi oranlarının yüzde 13 ila yüzde 15 aralığından yüzde 13 ila yüzde 22 aralığına çıkarılması öngörülüyor.
Maliye Bakanlığı ayrıca madencilik ve metal şirketlerine tek seferlik beklenmedik kazanç vergisi getirilmesini öneriyor. Pasif gelir vergilerindeki değişikliklerden 700 milyar rubleye, çevrim içi alışveriş vergilerinden ise 500 milyar rubleye kadar gelir elde edilmesi bekleniyor.
Prokopenko, hükümetin savaşı finanse etmek için vergiler yoluyla sağlayabileceği ek gelirin sınırlarına yaklaşabileceği uyarısında bulundu. Bu durumun, kamu ve şirketlerin borçlanma maliyetlerini düşürmek için Merkez Bankası üzerindeki faiz indirme baskısını artırabileceği değerlendiriliyor. Sıkıntı yaşayan şirketler için borç yapılandırmalarının genişletilmesi de olası seçenekler arasında gösteriliyor.