Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve ABD Başkanı Donald Trump, ABD'nin 250. Bağımsızlık Günü olan 4 Temmuz'da bir telefon görüşmesi yaptı. Kremlin Basın Sözcüsü Yuri Uşakov'un açıklamasına göre, yaklaşık bir saat 25 dakika süren görüşmede Ukrayna'daki savaş, İran nükleer meselesi ve Rusya-ABD ilişkileri masaya yatırıldı.
Uşakov, görüşmenin Putin'in Trump'ı ve Amerikan halkını bizzat kutlamasıyla başladığını belirtti. Rus liderin, ABD'nin devletleşme sürecinde Rusya'nın katkısını vurguladığını söyledi. Uşakov, Putin'in daha önce Trump'a Bağımsızlık Günü dolayısıyla tebrik telgrafı gönderdiğini, Trump'ın da 12 Haziran Rusya Günü'nde Putin'e kutlama mesajı ilettiğini hatırlattı.
Ukrayna savaşı ve barış çabaları
Kremlin yetkilisi, liderlerin Ukrayna'daki durumu, özellikle Trump'ın 7-8 Temmuz'da Türkiye'deki NATO zirvesine katılacak olması bağlamında ele aldığını ifade etti. Trump'ın, çatışmaların bir an önce sona erdirilmesi ve krizin barışçıl çözümü için kolaylaştırıcı rol üstlenmeye hazır olduğunu yinelediğini aktardı.
Uşakov, Trump'ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın arabuluculuk çabalarını sürdüreceğini ve uygun bir zamanda Moskova'yı ziyaret etmeye hazır olduklarını söyledi. Rusya tarafının ise bilinen temel yaklaşımları dikkate alınarak siyasi-diplomatik çözüm tercihini yinelediğini belirtti.
Ancak Uşakov, Kiev ve Avrupalı destekçilerinin çatışmayı uzatma ve tırmandırma, hatta sivil halka yönelik terör eylemlerine başvurma yolunu seçtiğini öne sürdü. "Avrupa'nın 'savaş partisi', genel durumu ve cephe hattındaki gerçekleri yanlış algılıyor" dedi.
Putin'in, Rus Silahlı Kuvvetleri'nin "kararlı bir şekilde ilerlediğini ve yerleşim yerlerini birbiri ardına özgürleştirdiğini" söylediğini aktaran Uşakov, Donetsk Halk Cumhuriyeti'ndeki Konstantinovka gibi kilit bir Ukrayna mevzisinin kontrol altına alındığını iddia etti. "Kiev rejimi kalan tahkimatlara ne kadar tutunursa tutunsun, ordumuz buraları mutlaka ele geçirecektir" ifadesini kullandı.
İran nükleer müzakereleri ve Rus arabuluculuğu
Görüşmede İran konusuna da değinildi. Uşakov, Putin'in, ABD ile İran arasındaki mutabakat zaptı temelindeki müzakere sürecinin, kilit sorunlarda karşılıklı kabul edilebilir uzun vadeli çözümler bulunmasını umduğunu belirtti. Rusya'nın bölgede gerilimi düşürme ve istikrarı sağlama çabalarına pratik destek vermeye hazır olduğunu yineledi. Trump'ın ise Rusya'nın dengeli tutumu ve yapıcı önerileri için teşekkür ettiğini söyledi.
İlişkilerin normalleşmesi ve ortak projeler
İkili ilişkiler başlığında liderler, askeri-siyasi ve ekonomik konular da dahil olmak üzere temasların sürdürülmesinin önemini vurguladı. Uşakov, "Ülkelerimiz arasında karşılıklı yarar sağlayacak devasa işbirliği perspektifleri görülüyor. Trump, bunun için Ukrayna ihtilafının bir an önce sona erdirilmesi gerektiğini vurguladı" dedi.
Görüşmede, yakın günlerde Baykonur Uzay Üssü'nden Uluslararası Uzay İstasyonu'na ortak Rus-Amerikan mürettebatının fırlatılacak olmasının sembolik önemine dikkat çekildi. Uşakov, bunun iki ülkenin kültür dahil pek çok alanda birlikte çalışma arzusunun somut bir örneği olduğunu söyledi. Trump'ın, St. Petersburg'daki Ermitaj Müzesi'ne hayranlığını dile getirdiğini de sözlerine ekledi.
Ayrıca futbola da değinildi. Putin, Rusya'nın 2018 Dünya Kupası deneyimine atıfla, devam eden Dünya Kupası'nın başarılı geçmesi temennisinde bulundu.
Yeni görüşme ve Moskova daveti
Uşakov, liderlerin temas halinde kalmak ve yakın zamanda yeniden telefon görüşmesi yapmak konusunda mutabık kaldığını belirtti. "Putin, Trump'a Rusya'yı ziyaret etmesi için sürekli bir davet olduğunu hatırlattı" dedi.
Kremlin sözcüsü, bir önceki telefon görüşmesinin 14 Haziran'da Trump'ın 80. Doğum günü vesilesiyle Rusya tarafından başlatıldığını, bu kez ise ABD Bağımsızlık Günü'nde görüşme teklifinin Amerikan tarafından geldiğini ve bunun "çok şey ifade ettiğini" sözlerine ekledi.
