İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Türkmenistan’da bir araya gelirken görüşmenin merkezinde İran-ABD müzakereleri ve bölgesel diplomasi yer aldı. Pezeşkiyan, iki ülkenin savaşı sona erdirmek ve Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmak amacıyla yeni müzakere önerileri sunduğunu açıkladı.
Görüşme, Bağımsız Devletler Topluluğu liderleri zirvesi ile Hazar Denizi çevre zirvesinin oturumları arasında yapıldı. Pezeşkiyan ve Putin ayrıca İran-Rusya ilişkilerinin seyrini değerlendirdi; enerji, tarım, ulaştırma ve ticaret alanlarındaki iş birliğini görüştü.
Tahran ve Washington önerileri revize ediyor
Pezeşkiyan, savaş devam ederken dahi ABD ile müzakere masasından kalkmayacaklarını söyledi. İran Cumhurbaşkanı, "Görüşmeler yürütüyoruz ancak ABD ile her konuştuğumuzda yeniden saldırıyorlar. Buna rağmen müzakere masasından ve diyalogdan çekilmeyeceğiz." ifadelerini kullandı.
Tahran’ın kendi önerilerini ilettiğini, Washington’un da yeni teklifler sunduğunu belirten Pezeşkiyan, İran tarafının metinlerde değişiklik yaptığını aktardı. Öneriler tamamlandıktan sonra tarafların mevcut arabulucular aracılığıyla yeniden bir araya gelmesinin planlandığını kaydetti.
Pezeşkiyan, savaşın sona ermesini istediklerini ancak İran halkının haklarının uluslararası hukuk çerçevesinde korunmasını beklediklerini ifade etti.
İran-Rusya iş birliğinde ortak projeler gündemde
İran Cumhurbaşkanı ile Rusya Devlet Başkanı, ortak projelerin tamamlanmasını hızlandırma konusunda mutabık kaldı. İki lider, ulusal çıkarlar ve bölgesel istikrar doğrultusunda kapsamlı iş birliğini geliştirme taahhütlerini yineledi.
Pezeşkiyan, Rusya’nın bölgesel meselelerde ve Birleşmiş Milletler’de sergilediği tutum nedeniyle Putin’e teşekkür etti. Moskova’nın tek taraflı yaklaşımlara karşı koymaya yardımcı olduğunu söyleyen Pezeşkiyan, Tahran ile Moskova arasındaki koordinasyonun daha hızlı ve güçlü ilerlemesini umduğunu belirtti.
Putin’in diplomatik çözüm mesajı
Pezeşkiyan ile Putin, daha önce 1 Eylül’de Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesinin oturum aralarında görüşmüştü. İkili ilişkiler ile İran-ABD çatışmasının ele alındığı toplantıda Putin, ABD ile İran arasındaki ateşkesi "istikrarsız ve çok kırılgan" şeklinde nitelemiş ve Tahran’a desteğin süreceğini söylemişti.
İran Cumhurbaşkanı ile Rusya Devlet Başkanı, İran-ABD müzakerelerini görüşmek üzere çarşamba günü telefon görüşmesi de gerçekleştirdi. Putin, çatışmanın diplomatik yollarla çözülmesi için Rusya’nın çabaları desteklemeye hazır olduğunu ifade etti.
Türkmenistan’daki zirvelerin gündemi
Putin, Hazar Denizi kıyısındaki Avaza Ulusal Turizm Bölgesi’nde düzenlenen iki zirveye katılmak üzere perşembe günü Türkmenistan’a geldi. İki günlük ziyarette Bağımsız Devletler Topluluğu liderleri zirvesinde üye ülkeler arasındaki iş birliği ile bölgesel ve uluslararası gelişmelerin değerlendirilmesi bekleniyor.
Hazar zirvesinde Azerbaycan, İran, Kazakistan, Rusya ve Türkmenistan liderleri bir araya geliyor. Toplantının gündeminde Hazar Denizi bölgesinde çevre iş birliği bulunuyor.
Putin: Ticaret yüzde 21'den fazla arttı
Putin de görüşmede Moskova ile Tahran arasındaki ilişkilerin 2025'in başında imzalanan anlaşma çerçevesinde güçlendiğini söyledi. Rusya ile İran arasındaki ticaret hacminin 2025 sonunda yüzde 21'den fazla arttığını, bu eğilimin yılın ilk yedi ayında da sürdüğünü belirten Putin, Pezeşkiyan'dan İran'ın dini lideri Mücteba Hamaney'e iyi dileklerini iletmesini istedi. Putin, Bağımsız Devletler Topluluğu Devlet Başkanları Konseyi toplantısı ile Hazar Çevre Zirvesi için Türkmenistan'a iki günlük bir çalışma ziyareti gerçekleştirdi.
