Özbekistan BM Güvenlik Konseyi'ne 2035-2036 için aday oldu

Özbekistan Cumhurbaşkanı İdaresi Başkanı Saida Mirziyoyeva, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 81. oturumundaki genel görüşmelerde ülkesinin güven ve karşılıklı saygıya dayalı barışa katkı sunmaya hazır olduğunu söyledi. Mirziyoyeva, Özbekistan'ın 2035-2036 dönemi için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin geçici üyeliğine adaylığını da duyurdu.

Özbekistan, BM Güvenlik Konseyi için 2035-2036 adaylığını açıkladı

Özbekistan Cumhurbaşkanı İdaresi Başkanı Saida Mirziyoyeva, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 81. oturumundaki genel görüşmelerde ülkesinin küresel barış ve işbirliğine katkı sunmaya hazır olduğunu açıkladı. Mirziyoyeva, bu yaklaşımın güven, karşılıklı saygı ve insan onuruna dayanması gerektiğini söyledi.

New York'taki konuşmasında çatışmaların arttığı, güvenin ise azaldığı bir dönemden geçildiğini belirten Mirziyoyeva, Özbekistan'ın açıklık, iyi komşuluk ve diyaloğu tercih ettiğini ifade etti. Ülkesinin barıştan, işbirliğinden ve insan onuruna saygıdan yana olduğunu kaydetti.

Özbekistan'ın BM adaylığı

Mirziyoyeva, Özbekistan'ın 2035-2036 dönemi için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin geçici üyeliğine aday olduğunu duyurdu. Küresel tehditlerin ulusal sınırları aşabildiğini söyleyen Mirziyoyeva, hiçbir ülkenin dünyadaki sorunları tek başına çözemeyeceğini vurguladı.

Birleşmiş Milletlerin yalnızca karar üreten değil, bu kararları hayata geçirebilen bir kuruluş olması gerektiğini belirten Mirziyoyeva, bütün ülkelerin sesinin duyulmasını istedi. Özbekistan'ın, Güvenlik Konseyi'nin mevcut küresel gerçekleri yansıtacak biçimde genişletilmesini desteklediğini söyledi.

Mirziyoyeva ayrıca, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'nin örgütü günümüz şartlarına uyarlamayı amaçlayan "BM-80" girişimi kapsamındaki çalışmalarına destek verdiklerini açıkladı. Özbekistan'ın gelecek yıl Bağlantısızlar Hareketi'ne başkanlık edeceğini belirten Mirziyoyeva, artan gerilim döneminde yeni diyalog platformları kurmayı görev olarak gördüklerini dile getirdi.

Orta Asya ve Afganistan

Orta Asya'da geçmişten kalan sınır anlaşmazlıkları ve su kaynaklarının yönetimi gibi meselelerin bulunduğunu söyleyen Mirziyoyeva, bölgedeki siyasi iradenin ve Özbekistan Cumhurbaşkanı'nın girişimlerinin atmosferi değiştirdiğini ifade etti. Ülkelerin artık birbirlerini tehdit olarak değil, ortak olarak görmeye başladığını kaydetti.

Afganistan'ın yalnızca bir tehlike kaynağı olarak değerlendirilmesinin sorunu çözmeyeceğini belirten Mirziyoyeva, Afgan halkının yaşadığı zorluklarla baş başa bırakılamayacağını söyledi. Afganistan halkına barışçıl bir hayat kurabileceğine ilişkin umut ve güven verilmesi gerektiğini dile getirdi.

Reformların ekonomik ve sosyal göstergeleri

Özbekistan'daki reformların başarısını insanların yaşamını iyileştirip iyileştirmediğinin gösterdiğini belirten Mirziyoyeva, son 10 yılda halkın satın alma gücünün iki katına çıktığını açıkladı. Ekonominin 50 milyar dolardan 147 milyar dolara yükseldiğini, ülkenin 150 milyar doların üzerinde yabancı yatırım çektiğini söyledi.

İhracatın yaklaşık üç kat arttığını belirten Mirziyoyeva, yoksulluk oranının yüzde 4'e indiğini ve yaklaşık 10 milyon kişinin yoksulluktan çıktığını ifade etti. Okul öncesi eğitimden yararlanma oranının yüzde 27'den yüzde 78'e, yükseköğretim mezunu nüfusun oranının da yüzde 9'dan yaklaşık yüzde 50'ye yükseldiğini aktardı.

Ortalama yaşam süresinin 66 yıldan 75 yılın üzerine çıktığını söyleyen Mirziyoyeva, anne ve bebek ölümlerinin dört kat azaldığını kaydetti. Özbekistan'ın yakın günlerde Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu ile demografik istikrar ve beşeri sermaye üzerine üst düzey bir diyalog düzenleyeceğini açıklayan Mirziyoyeva, ekim ayında çocukların refahını görüşmek üzere uluslararası toplumu Semerkant'ta ağırlayacaklarını bildirdi.

Aral Gölü ve yenilenebilir enerji hedefi

Aral Gölü'nün kurumasının doğal bir afetten değil, onlarca yıl boyunca alınan yanlış kararlardan ve doğaya zarar veren uygulamalardan kaynaklandığını söyleyen Mirziyoyeva, kuruyan göl tabanında yeşil alanlar oluşturulduğunu belirtti. Bölgede modern su tasarrufu teknolojilerinin uygulandığını da ifade etti.

Mirziyoyeva, Özbekistan'ın yenilenebilir enerji kaynaklarının payını 2030'a kadar yüzde 54'e çıkarma hedefini açıkladı. Aral Gölü'nün çevre çözümlerinin uygulanacağı bir alana dönüşmesi gerektiğini belirten Mirziyoyeva, Özbekistan'ın girişimiyle Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 2027-2036 dönemini ağaçlandırma ve ormanların yeniden oluşturulması için "Eylem On Yılı" ilan ettiğini hatırlattı.

Yapay zekâ ve insan hakları

Yapay zekânın yeni bir teknolojik dönüşümün eşiğini oluşturduğunu belirten Mirziyoyeva, teknolojinin insanlığa hizmet edip etmeyeceği veya insanların teknolojiye uyum sağlamak zorunda kalıp kalmayacağı sorusunun önem taşıdığını söyledi.

Teknolojik ilerlemenin merkezinde insanın ve insan hayatının bulunması gerektiğini ifade eden Mirziyoyeva, yapay zekânın insan haklarına saygı, güvenlik, eşit fırsatlar ve sorumluluk ilkeleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi. Teknolojik gelişmenin insanları değişmeye zorlamak yerine yaşamı iyileştirmesi gerektiğini kaydetti.

Diyalog ve insan onuru

Özbekistan'ın kültürler ve dinler arasındaki diyaloğu güçlendirmeye, eğitim ile hoşgörü anlayışını geliştirmeye yönelik uluslararası işbirliğini sürdüreceğini söyleyen Mirziyoyeva, insan onurunun en yüksek öncelik olduğu bir dünyada yaşamak istediklerini belirtti. Gelecek kuşaklara bugünkünden daha iyi bir dünya bırakılması gerektiğini ifade etti.