Ömüraliyev, TDT'nin 2026 gündeminde enerji ve ulaşımı öne çıkardı

Türk Devletleri Teşkilatı Genel Sekreteri Ömüraliyev, teşkilatın geleceğinde ulaştırma, enerji, dijital ve beşeri bağlantıları güçlendirecek daha derin bir bütünleşme hedefinin öne çıktığını söyledi.

TDT Genel Sekreteri Ömüraliyev, teşkilatın 2026 döneminde siyasi diyalogdan ekonomi ve ticarete, güvenlikten uzay teknolojilerine uzanan 64 işbirliği mekanizmasıyla uygulama odaklı bir yapıya ilerlediğini söyledi. Ömüraliyev, bu dönemi uygulama, dönüşüm ve kurumsal derinleşme yılı olarak niteledi.

Ömüraliyev, TDT’nin geleceğinde ekonomik, ulaştırma, enerji, dijital ve beşeri bağlantıların güçlendirilmesini öngören daha derin bütünleşme hedefinin öne çıktığını belirtti. Bu hedefin, devletlerin egemenliklerine ve ulusal önceliklerine saygı temelinde hayata geçirilmesinin amaçlandığını ifade etti.

Kurumsal kapasite genişledi

Türk devletleri liderlerinin ilk kez 1992’de bir araya geldiğini hatırlatan Ömüraliyev, bu buluşmayla başlayan zirveler sürecinin yaklaşık 20 yıl boyunca siyasi diyaloğu, karşılıklı güveni ve ortak hareket etme iradesini geliştirdiğini aktardı.

3 Ekim’in yalnızca bir kuruluş yıl dönümü olmadığını söyleyen Ömüraliyev, bu tarihin ortak tarih, dil, kültür ve kardeşlik bağlarının ortak gelecek iradesine dönüştüğü tarihi bir dönüm noktası olduğunu dile getirdi.

Ömüraliyev, 2009’da imzalanan Nahçıvan Anlaşması’nın siyasi iradenin kurumsal kapasiteye dönüşmesinde önemli bir aşama olduğunu belirtti. Anlaşmayla Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyinin kurulduğunu hatırlattı.

2021 İstanbul Zirvesi’nde Türk Konseyinin Türk Devletleri Teşkilatı adını alması ve Türk Dünyası 2040 Vizyonu’nun kabul edilmesiyle kurumsallaşmada yeni bir aşamaya geçildiğini kaydeden Ömüraliyev, teşkilatın başlangıçtaki istişare ve diyalog çerçevesini aşarak daha kapsamlı bir yapıya dönüştüğünü söyledi.

Ömüraliyev, 2023’ten bu yana 32 yeni işbirliği mekanizması kurulduğunu açıkladı. Bu sayının, 2022 sonuna kadar oluşturulan mekanizmaların toplamına eşit olduğunu belirten Ömüraliyev, siyasi eş güdümün ve birlikte hareket etme iradesinin belirgin biçimde güçlendiğini vurguladı.

Diplomasi ve ortak alanlarda işbirliği

Siyasi istişarelerin kapsamının genişlediğini ve kurumlar arasındaki ağların güçlendiğini belirten Ömüraliyev, Türk dünyasının uluslararası alanda daha görünür ve güçlü bir ortak ses ortaya koymaya başladığını ifade etti.

Birleşmiş Milletler sistemi ve diğer uluslararası kuruluşlarla gelişen ilişkileri, TDT+ formatını ve Türk Haftası gibi kamu diplomasisi girişimlerini dönüşümün parçaları arasında gösteren Ömüraliyev, ortak Türk Alfabesi konusunda kaydedilen ilerlemenin de ortak dil ve kültür mirasının gelecek nesillere aktarılması açısından özel anlam taşıdığını söyledi.

Ömüraliyev, kültürel ve toplumsal yakınlaşmanın teşkilat için önem taşıdığını belirtti. Azerbaycan’ın başarılı dönem başkanlığının 2026 faaliyetlerine ivme kazandırdığını kaydeden Ömüraliyev, bu dönemin yoğun siyasi ve sektörel gündem, yeni girişimler ve mevcut işbirliği mekanizmalarının daha etkin işletilmesiyle öne çıktığını aktardı.

Ekonomik alanda önemli bir aşamaya gelindiğini ve bağlantısallığın stratejik öncelikler arasındaki yerini koruduğunu söyleyen Ömüraliyev, TDT’nin sağlık dahil olmak üzere geleceğin alanlarında daha güçlü işbirliğine yöneldiğini belirtti. Teşkilatın kararları uygulamaya, anlaşmaları projelere ve ortak vizyonu somut sonuçlara dönüştüren bir yapıya doğru ilerlediğini kaydetti.

2040 Vizyonu temel referans olacak

Türk Dünyası 2040 Vizyonu’nun TDT’nin gelecek hedeflerinde temel referans noktası olacağını belirten Ömüraliyev, bir sonraki aşamanın anahtar kavramlarından birinin daha derin bütünleşme olduğunu söyledi.

Ömüraliyev, işbirliğinden daha derin bütünleşmeye, anlaşmalardan uygulamaya ve tek tek projelerden ekonomik, dijital ve beşeri açıdan daha fazla birbirine bağlanan bir alana ilerlemeyi amaçladıklarını ifade etti.

2022’de başladığı genel sekreterlik görevinin sonuna yaklaştığını açıklayan Ömüraliyev, dört yıl boyunca Türk dünyasına bu görevde hizmet etmenin kendisi için büyük bir onur ve sorumluluk olduğunu söyledi.

Ömüraliyev, Türk devletleri arasındaki bağların, ortak hareket etme iradesinin ve ortak hedefler doğrultusunda sonuç üretme kapasitesinin güçlenmesinin TDT’nin geleceği açısından önem taşıdığını vurguladı.