Rus tarihçi Nikita Sokolov, Büyük Vatanseverlik Savaşı'na dair mitler ve eksik bilgiler üzerine önemli değerlendirmelerde bulundu. Sokolov, Sovyetler Birliği'nin savaş kayıplarına ilişkin kesin rakamların bilinmediğini, resmi açıklamaların genellikle siyasi nedenlerle şekillendiğini belirtti. Sovyet lideri Stalin'in 1946'da açıkladığı 7 milyon kayıp sayısının, soğuk savaş koşullarında gerçek kayıpları düşük göstermek amacı taşıdığını ifade etti.
Sokolov'a göre, askeri ve sivil kayıplar arasında ayrım yapmak gerekiyor. 1993'ten itibaren yayımlanan askeri kayıplar raporları 8,7 milyon civarında kayıp gösterirken, güncel bilimsel tahminler asker kayıplarını yaklaşık 10,5 milyon olarak veriyor. Sivil kayıplar ise demografik yöntemlerle 26,5-27 milyon arasında tahmin ediliyor. Ancak bu rakamlar arşivlerin eksikliği ve gizlilik nedeniyle kesinleşmemiş durumda.
Tarihçi, savaş arşivlerinin büyük bölümünün hala kapalı olduğunu ve özellikle savaşın ilk dönemlerine ait belgelerin eksik olduğunu belirtti. Arşivlerin açılmasıyla savaşın sosyal ve toplumsal etkilerinin daha iyi anlaşılabileceğini, örneğin Sovyet karşıtı kontrgerilla faaliyetleri ve halkın savaş sırasındaki gerçek tutumlarının ortaya çıkacağını söyledi.
Sokolov, savaşın başında Sovyet halkının bir kısmının Almanya'yı kurtarıcı olarak gördüğüne dikkat çekti. Bunun nedenleri arasında Sovyet propagandasının Almanya'yı dost olarak sunması ve Alman işgali altındaki bölgelerde farklı yönetim biçimlerinin oluşması yer alıyor. Örneğin, Lokot Cumhuriyeti gibi özerk yapılar ve 1944'te Prag'da kurulan Rus Kurtuluş Ordusu bu duruma örnek gösterildi.
Tarihçi, bu konuların Sovyet ideolojisiyle çeliştiği için uzun süre tabu olarak kaldığını, ancak gerçeklerin ortaya çıkarılması için arşivlerin açılmasının ve bilimsel çalışmaların sürdürülmesinin önemli olduğunu vurguladı. Savaşın tarihsel gerçeklerinin tam olarak anlaşılması için resmi açıklamalar ve arşivlerin erişime açılması bekleniyor.