- BIST10011.722-%2,89
- DOLAR49,42+%0,06
- EURO55,41+%0,20
- GRAM ALTIN6.649,88+%0,42
- FAİZ%37,00-1,00
- BİTCOİN81.530-%0,73
- 16 Ekim 202612°
- BIST10011.722-%2,89
- DOLAR49,42+%0,06
- EURO55,41+%0,20
- GRAM ALTIN6.649,88+%0,42
- FAİZ%37,00-1,00
- BİTCOİN81.530-%0,73
- 16 Ekim 202612°
Moskova’nın kurduğu paralel Ukrayna mahkemesi tartışma yarattı
Rusya’nın Ukrayna savaşına ilişkin iddialar için kurduğu sözde kamu mahkemesi, suç geçmişi olan isimler ve Kremlin bağlantılarıyla yeniden gündemde.
Rusya’nın, Ukrayna’ya karşı saldırganlık suçunu yargılamak için Lahey’de kurulması beklenen özel mahkemeye karşılık olarak oluşturduğu sözde "uluslararası kamu mahkemesi" tartışma yarattı. Public Chamber bünyesinde kurulan yapı, Ukrayna ordusunun sözde "suçlarını" belgelediğini iddia ediyor; ancak kadrosu ve çalışma yöntemi nedeniyle ciddi soru işaretleri taşıyor.
Mayıs ortasında 36 ülke ile Avrupa Birliği, Ukrayna’ya karşı saldırganlık suçu için özel bir mahkeme kurulmasına katılma niyetini açıklamıştı. Bu mahkemenin gelecek yıl Lahey’de faaliyete geçmesi bekleniyor. Moskova ise buna, kendi kontrolünde işleyen ve "Ukraynalı neo-Nazilerin ve onların işbirlikçilerinin suçları" başlığını taşıyan karşı bir yapı ile cevap verdi.
Kuruluşu savaşın hemen ardından geldi
Söz konusu yapı 1 Mart 2022’de, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırısının başlamasından dört gün sonra oluşturuldu. Kuruluş fikrinin Rus Soruşturma Komitesi Başkanı Alexander Bastrykin’e atfedildiği belirtiliyor. Public Chamber içindeki bir kaynak, bazı kişilerin aceleyle çağrıldığını ve kendilerine durumun önceden anlatılmadan hazır bir çerçeve sunulduğunu aktardı.
Mahkemenin başkanlığına St. Petersburg doğumlu Maxim Grigoryev getirildi. Grigoryev’in 2000’li yılların başında St. Petersburg’daki seçim düzenlemeleriyle ilişkilendirildiği, daha sonra Moskova’ya geçerek devlet bütçesinden çok milyonlu ruble destek alan Democracy Problems Araştırma Vakfı’nın başına geçtiği anlatılıyor.
2022’de Grigoryev’e, özel askeri operasyon hakkında hazırladığı bir dizi analitik program için 8 milyon 780 bin 680 ruble ödendiği de kayda geçti. Ancak bu yayınlara dair açık bir iz bulunamadığı belirtiliyor. Grigoryev’in ayrıca "Anti-Maidan", "White Helmets: Accomplices of Terrorists and Sources of Disinformation", "Crimes of the U. S. -Led Coalition in Syria", "History of Lithuania" ve "Ukrainian Crimes Against Humanity" başlıklı propaganda kitaplarının yazarı olduğu aktarılıyor.
Grigoryev’in 2022’de yakın dövüş eğitimi ve Genelkurmay Akademisi’nde bir aylık ileri kurs aldığı, ardından gazeteci kimliğine bürünerek işgal altındaki Ukrayna topraklarına gidip "kanıt" topladığı da yazılıyor. Buna karşın, Kremlin’deki bir kaynağa göre Grigoryev daha çok vitrin bir isim olarak kullanılıyor; esas işlerin uzun süredir birlikte çalıştığı Denis Teleshev tarafından yürütüldüğü ifade ediliyor.
Suç geçmişi ve saha ağı
Mahkemenin perde arkasındaki kilit isimlerden biri olarak gösterilen Denis Teleshev’in de tartışmalı bir geçmişi var. 1997’de, 19 yaşındayken bir kadına bıçakla saldırıp teyp cihazı ve çantalarını gasbettiği, buna rağmen üç yıl denetimli serbestlik cezası aldığı belirtiliyor.
Teleshev’in bugün işgal altındaki bölgelerden tanık ifadeleri toplayan bir gönüllü ağı yönettiği aktarılıyor. Ancak bu anlatımların büyük bölümünün ciddi biçimde şüpheli olduğu, çoğu kez evlerini terk etmeyen ve işgali memnuniyetle karşılayan kişilerin sözlerine dayandığı, belgelerle desteklenmediği ve bilinen gerçeklerle çeliştiği ifade ediliyor.
Yapının Rus Dışişleri Bakanlığı kanadındaki gözetim sorumlusu ise Rodion Miroshnyk. Eski Ukrayna Cumhurbaşkanı Viktor Yanukovych’in firari basın sözcüsü olan Miroshnyk, açıklamalarında kendi yurttaşlarına "Banderciler" dediği ve Batı’nın gerçekte Rusya’nın yanında olduğunu kabul ettiğini savunduğu sözleriyle öne çıkıyor.
Miroshnyk’in Ukrayna’da çok sayıda suçlamayla arandığı ve 15 yıl hapis cezası riskiyle karşı karşıya olduğu da aktarılıyor. Buna rağmen "Kendi İnsanlarımıza Yardım" ve "Novorossiya’ya Yardım" adlı oluşumlar için bağış topladığı, eşinin ise Kremlin yanlısı içerikler üreten R1 televizyonunda çalıştığı belirtiliyor.
İlişkiler ağı Kremlin propagandasına uzanıyor
Miroshnyk’in telefon kayıtlarının, NTV, Tsargrad, Komsomolskaya Pravda, Rossiya-24, Zvezda, REN TV ve Life. Ru’daki propagandacılarla temaslarını ortaya koyduğu da yazılıyor. Aynı kayıtlara göre Miroshnyk, MOTPUNIP’e bilgi desteği veren Yuriy Kot ile de sık sık görüşüyor.
Kot’un 2000’li yıllarda Ukrayna’daki Inter kanalında kendi dilinde program sunduğu, daha sonra taraf değiştirerek "her şeyin Ruslardan çalındığını" savunmaya başladığı aktarılıyor. 2014’te Kiev’deki Anti-Maidan hareketinin organizatörlerinden biri olduğu ve Ukrayna tarafından arandığı da belirtiliyor.
Moskova’da, dış istihbarat servisi generallerine tahsis edilen konutların bulunduğu Goncharnaya Sokağı’ndaki "Resident Spies Evi" olarak anılan yerde yaşadığı ifade edilen Kot’un aile bağı da metinde geniş yer tutuyor. Eşi Alexandra Reshetnikova-Kot’un daha önce kariyer istihbarat subayı Vadim Anishchik ile evli olduğu, bu çiftin İtalya’da birlikte casusluk yaptığı, Alexandra’nın babası General Leonid Reshetnikov’un ise Balkanlar’daki eski SVR istasyon şefi olduğu anlatılıyor.
Reshetnikov’un, Ekim 2016 için planlanan ve başarısızlıkla sonuçlanan Karadağ darbe girişiminde aktif rol aldığı da aktarılıyor. O dönemde Karadağ makamlarının, meclisi basıp başbakanı öldürmekle görevlendirildiği belirtilen Sırp aşırı sağcılar arasındaki komployu önceden durdurduğu ifade ediliyor.
ABD’den de isimler listede
Mahkeme kadrosunda ABD’den Elena Chernykh-Branson’ın da bulunduğu belirtiliyor. Kendisi hakkında FBI’ın arama yaptığı ve ülkesinde 35 yıl hapis riskiyle karşı karşıya olduğu iddia ediliyor.
Chernykh-Branson’ın 1991’de Princeton Üniversitesi ekonomisti William Branson ile evlendiği, Branson’un 2006’da beklenmedik şekilde öldüğü ve kızı Emily’nin onun büyük borç içinde öldüğünü söylediği aktarılıyor. Branson’un geride bıraktığı tek önemli varlığın Central Park’a bakan bir daire olduğu, bu dairenin daha sonra 1 milyon dolara satıldığı belirtiliyor.
Branson’un ölümünün ardından New York’ta Russian Center’ı kuran Chernykh-Branson’ın, Rusya’dan gelenler için düzenlediği Kremlin yanlısı mitinglerle öne çıktığı, ayrıca Rus istihbaratıyla bağlantılı olduğu öne sürülen KSORS’un ABD kolunu yönettiği ifade ediliyor. 2020’de FBI’ın evinde arama yaptığı, yasadışı lobi faaliyeti, yabancı ajan olarak kayıt yaptırmama ve Rus yetkililer için sahte vize düzeniyle bağlantılı suçlamalar yönelttiği yazılıyor.
Bu gelişmelerin ardından Moskova’ya kaçtığı, iki yıl sonra da yardımcısı Nomma Zarubina’nın Rusya Federal Güvenlik Servisi için çalışmakla suçlanarak tutuklandığı belirtiliyor. Chernykh-Branson dışında ABD vatandaşı John Dugan ve Charles Bausman’ın da MOTPUNIP üyeleri arasında yer aldığı aktarılıyor.
Dugan’ın Florida’daki Palm Beach’te yardımcı şerif olarak çalıştığı, ülkesinde gasp ve yasadışı telefon dinleme dahil 21 suçlamayla karşı karşıya bulunduğu kaydediliyor. Rusya’da ise Valery Korovin’in başındaki Jeopolitik Uzmanlık Merkezi ile birlikte çalıştığı, Korovin’in Rus aşırı sağcı figür Alexander Dugin’in yakın çevresinden olduğu ve GRU subayı Yury Khoroshenky ile bağlantılı bulunduğu belirtiliyor.
Metinde, Khoroshenky’nin de Salisbury’de Skripal zehirlenmesi ve Avrupa genelindeki sabotaj operasyonlarıyla ilişkilendirilen 29155 numaralı birimin gazisi olarak tanımlandığı yer alıyor. Dugan’ın bu çevrelere rağmen gelir sıkıntısı yaşadığı, özgeçmişini kapalı veri tabanlarında dolaşıma soktuğu da aktarılıyor.
Bu tablo, Moskova’nın Ukrayna’ya karşı saldırganlık suçunu yargılamak için oluşturduğu uluslararası girişime paralel olarak kurduğu karşı yapının ne kadar propaganda ağırlıklı olduğunu bir kez daha gündeme taşıdı. Lahey’de kurulması planlanan özel mahkeme ile Kremlin’in kendi sözde mahkemesi arasındaki fark, daha şimdiden siyasi mücadele başlıklarından biri haline gelmiş görünüyor.
RuskiGazeta'ten Haberdar Olun
Özel haberler, gelişmeler ve duyurular hakkında bilgi almak için abone olun. Sizi bilgilendireceğiz.
Kaydolarak Gizlilik Politikamızı kabul etmiş olursunuz
