Asya’da farklı bölgelerde süren silahlı çatışmaların güvenlik, dünya ekonomisi ve milyonlarca insanın refahı için ciddi tehdit oluşturduğunu belirten Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, çözüm için siyasi ve diplomatik yolların işletilmesini istedi.
Mirziyoyev, Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de düzenlenen Asya’da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı’nın (AİGK) 7. Zirvesi’nde yaptığı konuşmada, Asya ülkeleri arasında güven altyapısı oluşturulmasına yönelik bir konsept hazırlanmasını önerdi.
"Diyalog zayıfladığında yanlış kararlar alma riski artıyor. Bu nedenle siyasi anlaşmazlıkların silahlı çatışmaya dönüşmesini önlemek için mümkün olan her şeyi yapmalıyız."
Özbekistan Cumhurbaşkanı, tüm çatışma ve anlaşmazlıkların uluslararası hukuk ile tarafların çıkarlarına saygı temelinde, yalnızca barışçıl, siyasi ve diplomatik yöntemlerle çözülmesi gerektiğini söyledi. Orta Doğu’daki durum ve özellikle Gazze’deki insani kriz konusundaki endişesini de dile getiren Mirziyoyev, bölgede barış ve istikrarın en kısa sürede yeniden tesis edilmesi çağrısında bulundu.

AİGK için güven ve bağlantı planı
Mirziyoyev’e göre AİGK, Asya devletleri arasında sürdürülebilir bir güven sisteminin kurulmasında kilit rol üstlenmeli. Önerilen konseptte konferansın gelişim yönlerinin belirlenmesini ve ülkeler arasındaki bağlantılarla iş birliğini artıracak somut adımların yer almasını istedi.
Ortak ulaştırma ve enerji projeleri, ticaretin geliştirilmesi, dijital bağlantılar ile kültürel ve insani değişimleri bu çerçevenin temel başlıkları arasında sıralayan Mirziyoyev, devletler arasındaki güvenin mevcut siyasi koşullardan bağımsız şekilde ilişkilerin kalıcı ve sağlam temeli haline gelmesi gerektiğini ifade etti.
Yapay zekâ ve iklim için ortak mekanizma
Teknolojideki hızlı ilerlemeye dikkat çeken Mirziyoyev, yapay zekânın sorumlu kullanılmasını ve ülkeler arasındaki teknolojik açığın azaltılmasını gerekli gördü. Bu amaçla AİGK bünyesinde, üye ülkelerden uzmanların ortak tavsiyeler hazırlayacağı ve pratik önlemleri koordine edeceği bir uzman platformu kurulmasını önerdi.

Mirziyoyev ayrıca iklim dayanıklılığı alanında ortaklık kurulması çağrısı yaptı. Bu ortaklığın su tasarrufu sağlayan teknolojilerin uygulanmasına, yeşil enerjinin geliştirilmesine ve çevrenin durumunun sürekli izlenmesine katkı sunacağını belirtti.
Taşkent’in ev sahipliği teklifleri
Özbekistan’ın 2027’de İnsan Potansiyelinin Geliştirilmesi Forumu’na ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu açıklayan Mirziyoyev, toplantıda gençler ve kadınlar için yeni fırsatların, nitelikli eğitime erişimin ve dijital dönüşüm döneminde insan haklarının korunmasının ele alınacağını söyledi.

AİGK’nın insani alandaki iş birliğini sistematik hale getirmesi için iki yıllık bir eylem programı hazırlanmasını da öneren Mirziyoyev, Özbekistan’ın 2027’de Bağlantısızlar Hareketi’nin 20. Zirvesine ev sahipliği yapacağını hatırlattı. Ülkesinin 2030’a kadar örgütün dönem başkanlığını yürüteceğini belirten Mirziyoyev, Taşkent’te yapılacak zirvenin uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi ve çatışmaların önlenmesi açısından önem taşıyacağını ifade etti.
Bağlantısızlar Hareketi ile AİGK’nın birçok ortak hedef ve ilkeye sahip olduğunu söyleyen Özbekistan Cumhurbaşkanı, AİGK’nın kurumsal yapısının güçlendirilmesini ve örgütün tüzüğünün hazırlanmasını desteklediğini açıkladı.
Mirziyoyev ayrıca Laos Devlet Başkanı Thongloun Sisoulith’i ülkesinin AİGK üyeliği statüsü kazanması dolayısıyla tebrik etti. Azerbaycan temsilcisinin örgütün genel sekreterliği adaylığını destekleyen Mirziyoyev, Bakü’nün AİGK dönem başkanlığını 2028’e kadar sürdürme niyetini de memnuniyetle karşıladı.