Moldova’nın güneyindeki Gagauzya Özerk Bölgesi başkanlığı seçiminin ilk turunda kazanan çıkmadı. Moldova Merkez Seçim Komisyonunun 67 sandığın tamamındaki tutanakların işlenmesinin ardından açıkladığı ön sonuçlara göre bağımsız aday ve eski başsavcı Aleksandr Stoianoglo oyların yüzde 38,44’ünü (18.136 seçmen) aldı. Sosyalistler Partisinin adayı Fedor Gagauz ise yüzde 24,22’de (11.426 oy) kaldı. Geçerli oyların yarısından fazlasını alan aday çıkmadığı için iki isim 29 Kasım’da ikinci turda karşı karşıya gelecek.
Bağımsız aday Kornel Dudnik yüzde 15,59’la üçüncü, Ivanna Keksal ise yüzde 11,05’le dördüncü oldu. Sergey Anastasov yüzde 4,72, Oleg Garizan yüzde 3,18, Yeni Tarihsel Seçim Partisinin adayı Pyotr Vlah yüzde 1,98, Gagauzya Halk Partisinin adayı İvan Kılçik ise yüzde 0,83 oy aldı. NewsMaker, Moldova Merkez Seçim Komisyonuna atıfta bulunarak bu sonuçları aktardı.
15 Kasım’da yaklaşık 129 bin seçmenden 48.749’u sandık başına gitti. Katılım, yüzde 25’lik barajın üzerinde gerçekleşerek yüzde 37,6 oldu ve ilk tur geçerli sayıldı. İkinci turun geçerli sayılması için seçmenlerin en az yüzde 20’sinin oy kullanması yeterli olacak.
Eski başsavcı ve Sandu’nun rakibi
Aleksandr Stoianoglo 60 yaşında ve hukukçu. Interfax’ın verilerine göre 1995-2001 yıllarında Gagauzya Özerk Bölgesi savcısı olarak görev yapan Stoianoglo, daha sonra altı yıl Moldova başsavcı yardımcılığı yaptı. 2009-2014 yıllarında Demokrat Parti’den milletvekili olarak parlamentoda yer aldı. Stoianoglo, Kasım 2019’dan Ekim 2021’e kadar başsavcılık görevini yürüttü. Görevden alınmasının ardından hakkında suçlamalar yöneltildi; Stoianoglo bu suçlamaları siyasi olarak nitelendirdi. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2023’te davasının görülmesi sırasında adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine hükmetti.

Fotoğrafta Stoianoglo, 31 Ekim’de Komrat’taki pazarda seçim materyalleri dağıtıyor. Stoianoglo, 2024’te Sosyalistlerin desteğiyle cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turuna kaldı ve yüzde 45,09 oy alarak Maya Sandu’ya yenildi. 2025’te Alternatif bloktan milletvekili seçildi. Europa Liberă’nın haberine göre “Gagauzya: Adalet Özerkliği” adlı programı, Komrat ile Kişinev arasında sürekli bir müzakere mekanizması kurulmasını vadediyor. Stoianoglo, 15 Kasım’da oy kullanmadı; kendisine göre Kişinev’de kayıtlı olmasına rağmen on yılı aşkın süredir Gagauzya’da yaşadığı için adaylığı yasaya uygun.
Sosyalistlerin adayı: “Doğu ile Batı arasında köprü”
Fedor Gagauz 68 yaşında. Interfax’ın verilerine göre 20 yıl boyunca içişleri teşkilatında çalışan Gagauz, 1999-2001 yıllarında özerk bölgenin içişleri müdürlüğünü yönetti. 2012-2014 yıllarında Gagauzya Halk Meclisinde milletvekilliği yaptı; 2014-2025 yıllarında ise Moldova parlamentosunda üç dönem milletvekili olarak görev aldı. Gagauzya başkanlığı seçiminde Gagauz’u, İgor Dodon liderliğindeki Sosyalistler Partisi destekliyor.

Fotoğrafta Gagauz, 16 Ekim’de Komrat’ta kampanyasının başladığı gün görülüyor. Europa Liberă’ya verdiği röportajda Gagauz, temel görevin özerklik statüsüne uyulması yoluyla Kişinev ile Komrat arasındaki bağı yeniden kurmak olduğunu söyledi. Gagauz’a göre bölge “herkesle; Rusya, Ukrayna, Romanya, Türkiye ve tüm Avrupa’yla” iyi ilişkiler sürdürmeli.
Halk Meclisinde 35 sandalyeden 13’ü belirlendi
Özerk bölge sakinleri aynı zamanda tek üyeli seçim bölgelerinden Halk Meclisine girecek 35 milletvekilini seçti. Radio Kişineu’nun verilerine göre ilk turda yalnızca 13 aday oyların yüzde 50’sinden fazlasını alarak sandalye kazandı; bunların üçü Sosyalist, 10’u ise bağımsız adaydı. Interfax, seçimin 35 seçim bölgesinin 34’ünde geçerli sayıldığını bildirdi. Baurçi köyünde katılım yüzde 24,6’da kaldığı için burada 29 Kasım’da tekrarlanan seçim yapılacak. Aynı gün, kazananın belirlenemediği seçim bölgelerinde de ikinci tur düzenlenecek.
Seçim neden erken yapılıyor
Gagauzya’nın eski başkanı Yevgeniya Gutsul’un eski Şor Partisinin yasa dışı finansmanı davasında yedi yıl hapis cezasına çarptırılmasının ardından başkanlık makamı boşaldı. Temyiz mahkemesi kararı onadı ve Halk Meclisi ağustos ayında Gutsul’un görev süresinin sona erdiğini ilan etti. Bu, Halk Meclisinin seçim bölgeleri üzerinden yapılacak son seçimi olacak; dört yıl sonra milletvekilleri parti listeleriyle seçilecek.
Gagauzlar Türkçe konuşan bir halktır ve Türkiye özerk bölgeyle yakın ilişkiler sürdürüyor. Ankara’nın desteğiyle varılan uzlaşma temelinde Gagauzya, 1994’te Moldova içinde özel statü kazandı.
Fotoğraf: NewsMaker (kapak), Europa Liberă. Kaynaklar: Moldova Merkez Seçim Komisyonu, NewsMaker, Radio Kişineu, Interfax, İzvestiya, Europa Liberă, Cotidianul.