Savaş döneminde uzaktan eğitim

Bu sayfa, Ukrayna'daki bir üniversitede kayıtlıyken ya da kayıt düşünürken derslere uzaktan (çevrim içi) katılmayı planlayan Türk vatandaşları için. Ukrayna'nın kuralları uzaktan eğitime geniş yer veriyor. Türkiye'de diploma denkliğinde ise YÖK'ün kuralları çok daha sıkı. Aşağıda iki ülkenin kurallarını, YÖK'ün uzaktan eğitim ve "ülkede bulunma" şartlarını ve 2022'deki özel geçiş kararını bulacaksınız.

• Yabancı öğrenciler tam zamanlı, yarı zamanlı ya da uzaktan okuyabilir.
• Uzaktan eğitim tıp (MBBS) hariç tüm alanlarda mümkündür.
• Yüz yüze eğitime devam eden her üniversitenin donanımlı sığınağı ve acil durum altyapısı bulunmak zorundadır.
• Öğrencilere hava saldırısı alarmında ne yapacakları ve sığınağın nerede olduğu anlatılır.
• Doğu ve güney bölgelerdeki birçok üniversite, batıdaki daha güvenli bölgelere taşındı.
• Devlet bursuyla gelen öğrencilere portal, varış tarihini ya da çevrim içi başlamayı üniversiteyle kararlaştırmalarını öneriyor.

• YÖK, 12 Şubat 2022'den sonra Ukrayna'daki yükseköğretim kurumlarına yeni kayıt yaptıran Türk vatandaşlarının ön lisans, lisans ve yüksek lisans diplomalarına denklik vermiyor (bkz. U4.1).
• Bu kural, eğitimin yüz yüze ya da uzaktan yapılmasına bakmaz.
• Aşağıdaki uzaktan eğitim kuralları, 12 Şubat 2022'den önce başlamış öğrenciler ve diğer ülkelerde okuyanlar için önem taşır.

• YÖK yalnız şu diplomalar için denklik değerlendirmesi yapar:
  • örgün eğitimle alınan diplomalar
  • Yönetmeliğin 10. maddesindeki şartları karşılayan uzaktan öğretim diplomaları
• Diğer türlerle alınan diplomaların başvuruları reddedilir.
• YÖK'ün tanımları:
  • Örgün eğitim: öğrencinin ders ve uygulamalara devam zorunluluğu olan eğitim
  • Uzaktan öğretim: derslerin bilgi ve iletişim teknolojileriyle, öğretim elemanıyla karşılıklı etkileşimle ve eşzamanlı yürütüldüğü eğitim
  • Açık öğretim: öğrenci ile öğretim elemanı arasında karşılıklı etkileşime dayanmayan eğitim
  • Dışarıdan eğitim: devam zorunluluğu olmayan, yalnız sınava girilen eğitim
• Açık öğretim ve dışarıdan eğitim gibi devam zorunluluğu olmayan programların diplomaları reddedilir (Yönetmelik md. 7/6-b).

• Şu programlarda uzaktan öğretimle alınan diplomalara hiç denklik verilmez (md. 10/3):
  • tıp, diş hekimliği, eczacılık, hukuk
  • öğretmenlik, mühendislik, mimarlık
  • YÖK'ün belirlediği klinik uygulamalı sağlık programları
• Diğer programlarda, öğrenime başladığınız yıl YÖK'ün kabul ettiği sıralama kuruluşlarından en az üçünde ilk 400'de olan bir üniversitenin uzaktan diplomasına Seviye ve Yeterlik Belirleme Sistemi (SYBS) işlemleri uygulanmadan denklik verilir.
• YÖK'ün kabul ettiği sıralamalar: Shanghai (ARWU), CWTS Leiden, QS ve Times Higher Education (THE).
• Bunlara ek olarak uzaktan öğretim diplomalarında şunlar aranır (md. 10/1):
  • programın dili Türkçe olmamalı (resmî dili Türkçe olan ülkeler ve uluslararası anlaşmayla kurulan kurumlar hariç)
  • programın kazanımları aynı alandaki örgün programla uyumlu olmalı
  • mezuniyet için gereken kredi, o ülkedeki eşdeğer örgün programın kredisine eşit ya da fazla olmalı
  • öğrenim dilinde YÖK'ün kabul ettiği bir sınavdan belirlenen puan alınmış olmalı
• Kazanımların yeterliliğinden şüphe edilirse başvuru sahibi SYBS işlemlerine (seviye tespit sınavı vb.) alınır (md. 10/2).

• Örgün bir programa kayıtlıysanız, öğrenim gördüğünüz ülkede fiilen bulunmanız gerekir.
• YÖK, pasaportlarınızı ve emniyetten alınan giriş-çıkış dökümünü inceler.
• Ülkede bulunma süresi her eğitim-öğretim dönemi için %70'ten az olamaz. Eğitim-öğretim dışındaki süreler hesaba katılmaz (md. 7/6-d).
• Bulunma süresinde eksik çıkarsa başvuru reddedilir.
• Denklik başvurusunda bu yüzden şunlar istenir:
  • öğrenim süresince kullanılan pasaportların aslı ya da giriş-çıkış sayfalarının noter veya T.C. temsilciliği onaylı sureti
  • e-Devlet'ten ya da il emniyet müdürlüğünden alınan giriş-çıkış dökümü
• 2020–2021 ve 2021–2022 öğretim yıllarında (salgın dönemi) sağlık alanlarından mezun olanlardan, eğitimin yüzde kaçının yüz yüze, yüzde kaçının çevrim içi alındığını gösteren okul belgesi istenir.

• YÖK Genel Kurulu 28 Mart 2022'de, Ukrayna'daki öğrencilere Türkiye'deki üniversitelere yatay geçiş ve özel öğrenci olarak devam imkânı tanıdı.
• Kapsam: YÖK'ün tanıdığı bir Ukrayna kurumunun örgün programına 2021–2022 güz dönemi ve öncesinde kayıt yaptırmış öğrenciler.
• Başvurular Nisan 2022'de alındı: yatay geçiş için 11–15 Nisan, özel öğrencilik için 26–29 Nisan 2022. Bu dönem kapandı.
• Özel öğrencilik diploma, unvan ya da statü hakkı vermez. Dönem sonunda alınan derslerin AKTS kredisini ve sınav sonuçlarını gösteren onaylı belge verilir.
• Bugün yurt dışından Türkiye'ye yatay geçiş, her yıl ÖSYS/YKS kılavuzunda ilan edilen şartlarla yapılır.

• YÖK, yurt dışında öğrenime başlayacak öğrencilere, okuyacakları ülkedeki T.C. eğitim müşavirliğinde Özel Öğrenci Dosyası açtırmalarını öneriyor. Üniversite, program ya da iletişim bilgileriniz değişirse müşavirliğe bildirin.
• Kiev Eğitim Müşavirliği'nin istediği belgeler:
  • imzalı başvuru dilekçesi ve özel öğrenci bilgi formu
  • kimlik fotokopisi
  • e-Devlet'ten yurda giriş-çıkış belgesi ya da ülkeye girişinizi gösteren belge
  • lise diploması (e-Devlet çıktısı ya da noter onaylı örneği)
  • apostilli öğrenci belgesi ve Türkçe tercümesi
  • apostilli transkript ve Türkçe tercümesi
  • YÖK okul tanıma belgesi
  • 2 vesikalık fotoğraf (arkasına adınızı yazın)
  • askerlik durum belgesi
  • pasaport ve oturma izninin aslı ve işlem görmüş tüm sayfalarının fotokopisi
• Apostili Ukrayna Eğitim ve Bilim Bakanlığı koyar. Tercümeyi konsoloslukta kayıtlı bir yeminli tercüman yapar ve konsolosluk onaylar.
• Belgeler üniversiteye göre değişebildiği için dosya açtırmadan önce müşavirliğe yazın: kiev@meb.gov.tr

• T.C. Kiev Eğitim Müşavirliği — özel öğrenci dosyası
  • Adres: Panasa Myrnoho Sok. No: 22, 01901 Kiev
  • Telefon: +380 44 281 07 50
  • E-posta: kiev@meb.gov.tr
• YÖK Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı
  • Adres: Üniversiteler Mah. 1600. Cad. No: 10, 06800 Bilkent, Ankara
  • Telefon: +90 850 470 09 65
  • E-posta: denklik@yok.gov.tr
• Study in Ukraine — eğitim biçimi ve kayıt soruları
  • Telefon: +380 44 359 05 39
  • E-posta: info@studyinukraine.gov.ua
• T.C. Kiev Büyükelçiliği acil durum hattı: +380 63 211 47 65 · Konsolosluk Çağrı Merkezi (7/24): +90 312 292 29 29

• "Ukrayna uzaktan eğitime izin veriyor, Türkiye'de de geçer" diye düşünmek. YÖK'ün kuralları ayrıdır ve daha sıkıdır.
• Tıp, diş hekimliği, eczacılık, hukuk, mühendislik ya da öğretmenlikte uzaktan diploma almak. YÖK bu alanlarda uzaktan diplomaya denklik vermez.
• Örgün programa kayıtlıyken dersleri Türkiye'den izlemek ve %70 bulunma şartını hesaba katmamak.
• Pasaport giriş-çıkış sayfalarını ve eski pasaportları saklamamak.
• Açık öğretim ya da yalnız sınava girilen bir programı "uzaktan eğitim" sanmak.
• 2022'deki yatay geçiş imkânının hâlâ açık olduğunu düşünmek.

• Üniversitem tamamen çevrim içi. Türkiye'den okursam diplomam geçer mi? 12 Şubat 2022'den sonra kayıt yaptırdıysanız YÖK denklik vermiyor. Önce başladıysanız, programın uzaktan öğretim mi örgün mü olduğuna ve YÖK'ün yukarıdaki şartlarına bakılır.
• Örgün programdayım ama alarm yüzünden dersler çevrim içi. Türkiye'de kalabilir miyim? YÖK her dönem için ülkede en az %70 bulunma şartı arıyor. Türkiye'de kaldığınız süre bu şartı bozabilir.
• Tıpta uzaktan eğitim mümkün mü? Ukrayna tıpta (MBBS) uzaktan eğitim sunmuyor. YÖK de tıpta uzaktan diplomaya denklik vermiyor.
• 2022'de Türkiye'ye döndüm. Yatay geçiş yapabilir miyim? 2022'deki özel başvuru dönemi kapandı. Bugün yatay geçiş, ilgili yılın ÖSYS/YKS kılavuzundaki şartlarla yapılır.
• Okul tanıma belgesi, denklik alacağım anlamına mı gelir? Hayır. Okul tanıma yalnız kurumun tanındığını gösterir. Denklik mezuniyetten sonra ayrıca incelenir.

• Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği (tam metin)
• YÖK – 4 Nisan 2023 Ukrayna duyurusu
• YÖK – Yurt dışında öğrenim planlayanlar için soru-cevap (27 Temmuz 2026)
• YÖK – Sık sorulan sorular
• Kiev Eğitim Müşavirliği – Özel öğrenci başvuru dilekçesi (Word)
• Kiev Eğitim Müşavirliği – Özel öğrenci bilgi formu (PDF)
• e-Devlet – Askerlik durum belgesi
• e-Devlet – YÖK okul tanıma belgesi sorgulama
• YÖK – Ukrayna'dan yatay geçiş kararı (2022, PDF)