Çocukların okul kaydı ve Rusça sınavı

Bu sayfa, çocuğunu Rusya'da bir devlet okuluna yazdırmak isteyen Türk aileler için. 1 Nisan 2025'ten beri yabancı çocuklar ilkokul, ortaokul ve liseye ancak ücretsiz bir Rusça sınavından (тестирование на знание русского языка) geçtikten sonra kaydedilebiliyor. Aşağıda başvurunun adımlarını, istenen belgeleri, sınavın nasıl yapıldığını ve Türkiye'ye dönüşte çocuğunuzun belgelerinin denkliğini bulacaksınız.

• Yabancı çocuklar anaokulu, ilkokul, ortaokul ve lise eğitimini devlet okullarında Rus vatandaşlarıyla eşit haklarla ve ücretsiz alır.
• Kayıt için çocuğun ve velisinin Rusya'da yasal olarak bulunduğunu gösteren belge şarttır.
• Rusça sınavı yalnız ilkokul, ortaokul ve lise kaydında yapılır. Anaokulu (детский сад) kaydında bu sınav yoktur.
• İlkokula başlama yaşı 6 yaş 6 ay ile 8 yaş arasıdır. Ailenin isteğiyle okulun kurucusu daha erken ya da daha geç başlamaya izin verebilir.
• Devlet okulu bir çocuğu yalnız boş yer yoksa ya da Rusça sınavı şartı yerine gelmemişse reddedebilir.
• Sınavı geçemeyen çocuk okulda eğitime başlayamaz.
• Sınav şartı kanuna 28 Aralık 2024 tarihli 544-FZ ile eklendi. Okula kabul usulündeki yeni kurallar 1 Nisan 2025'te yürürlüğe girdi.

1. Başvuruyu gönderin. Yabancı çocuklar için başvuru üç yoldan yapılır:
   • Gosuslugi devlet hizmetleri portalı (bkz. R2.6)
   • bölgenin devlet hizmetleri portalı (varsa)
   • iadeli taahhütlü posta
2. Okul belgeleri kontrol eder. Okul, belgelerin eksiksiz olup olmadığına 5 iş günü içinde bakar. Eksik varsa başvuruyu incelemeden geri gönderir.
3. Belgeler doğrulanır. Belgeler tamsa okul, 25 iş günü içinde doğruluklarını kontrol eder. Bunun için İçişleri dahil devlet kurumlarına sorar.
4. Sınava yönlendirme alırsınız. Yönlendirme e-posta, posta ya da Gosuslugi kişisel hesabınız üzerinden gelir.
5. Sınav okuluna kaydolun. Yönlendirmeyi aldıktan sonra en geç 7 iş günü içinde sınav yapan okula şahsen gidip çocuğunuzu sınava yazdırın.
6. Sınav yapılır. Sınav takvimini bölgenin eğitim yönetimi belirler.
7. Sonuç bildirilir. Sınav okulu sonucu 3 iş günü içinde başvurduğunuz okula iletir; okul da size bildirir. Başarılı olursa çocuk okula kaydedilir.
8. Başvuru formunda çocuğun sınava girmesine izin verdiğinizi ayrıca belirtirsiniz.

• çocuğun velisi olduğunuzu gösteren belgelerin kopyası (ör. doğum kayıt örneği)
• çocuğun ve velinin Rusya'da yasal olarak bulunduğunu gösteren belgelerin kopyası. Örnekler:
  • geçerli oturum izni (ВНЖ) ya da geçici oturum izni (РВП)
  • vize ve göç kartı
• çocuğun devlet parmak izi kaydından (государственная дактилоскопическая регистрация) geçtiğini gösteren belgenin kopyası (bkz. R2.3)
• çocuğun pasaportunun ya da kimlik belgesinin kopyası
• velinin vergi numarası (ИНН) ve varsa sosyal sigorta numarası (СНИЛС) belgelerinin kopyası; çocuğun СНИЛС'i varsa onun da kopyası (bkz. R9.2)
• çocukta çevreye bulaşma riski olan enfeksiyon hastalığı bulunmadığını gösteren sağlık raporu (медицинское заключение)
• varsa velinin çalıştığını gösteren belgelerin kopyası
• varsa çocuğun yurt dışındaki okulunda Rusça dersi aldığını gösteren belgeler (2-11. sınıflar için)
• Bölgedeki okula öncelikli kabul isteniyorsa, çocuğun o bölgedeki göç kaydını ya da ikamet kaydını gösteren belge

• Sınav, bölge eğitim yönetiminin belirlediği devlet ya da belediye okullarında ve ücretsiz yapılır.
• Sınav okullarının listesi Rusya Eğitim Bakanlığı'nın (Минпросвещения) sitesinde ve Gosuslugi'de yayımlanır. Sınav okulları tarihleri, örnek soruları ve değerlendirme ölçütlerini kendi sitelerine koyar.
• Sınav yazılı ve sözlüdür. Şu çocuklar yalnız sözlü sınava girer:
  • 1. sınıfa başlayacak çocuklar
  • yabancı büyükelçilik ve konsolosluk çalışanlarının aile üyeleri gibi bazı özel gruplar
• Sınav en çok 80 dakika sürer ve sınıf düzeyine göre hazırlanır. Her sınıf için gereken Rusça düzeyini Eğitim Bakanlığı belirlemiştir.
• Sınav salonu video ile kaydedilir; sözlü cevaplar ses kaydına alınır.
• Sınavda telefon, not, kitap ve başkasından yardım yasaktır. Kurala uymayan çocuğun sınavı geçersiz sayılır.
• Sonuca itiraz için bölgede itiraz komisyonu (апелляционная комиссия) kurulur. Komisyon kararını 3 iş günü içinde bildirir.
• Geçemezse: başvurduğunuz okul çocuğa ek Rusça eğitimi önerir. Çocuk sınava en erken 3 ay sonra tekrar girebilir. Tekrar sınavda aynı soru seti verilmez.

• Rusya'da 9. sınıfın devlet sınavını (ГИА) geçip Rus ortaokul diploması (аттестат об основном общем образовании) alan çocuk, liseye (10. sınıf) geçerken yeniden sınava girmez. Bu diploma, sınavı geçmiş sayılmak için yeterlidir.
• Yönlendirme ve sınav adımı, bir Rus okulundan başka bir Rus okuluna nakil sırasında uygulanmaz.

• Çocuğun doğum kayıt örneğini (uluslararası, Formül A) Türkiye'de nüfus müdürlüğünden, e-Devlet'ten ya da Rusya'daki T.C. temsilciliğinden alabilirsiniz. Moskova Büyükelçiliği, Formül A'yı konsolosluğa gitmeden, posta ücretini ödeyerek online.konsolosluk.gov.tr üzerinden gönderiyor.
• Türk okulundaki karne ve not belgelerini de yanınıza alın. 2-11. sınıflar için Rusça dersi aldığını gösteren belge varsa ekleyebilirsiniz.
• Türkiye'de düzenlenen idari belgelere apostili valilik ya da kaymakamlık koyar. Rus okulunun belgede apostil isteyip istemediğini başvurudan önce sorun.

• Açık öğretim: Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Ortaokulu ve Açık Öğretim Lisesi'ne yurt dışında yaşayan vatandaşlar kaydolabiliyor. Moskova Eğitim Müşavirliği'nin duyurusuna göre 2026-2027 kayıtlarının 31 Ağustos – 9 Ekim 2026 arasında alınması planlanmıştı.
• MEB denkliği: çocuğunuz Türkiye'de okula devam edecekse Rus okulundan aldığı belgelerin denkliği gerekir.
  • Başvuru edenklik.meb.gov.tr üzerinden çevrim içi yapılır. Yurt dışındaki denklik merkezleri eğitim müşavirlikleri ve ataşeliklerdedir; Türkiye'de il ve yetkili ilçe millî eğitim müdürlükleridir.
  • Ara sınıflar için son yıla ait onaylı ve mühürlü karne ya da not belgesi ve okuldan ayrılma belgesi istenir. Karnede sınıf geçme yazmıyorsa bir üst sınıfa geçtiğini gösteren belge de istenir.
  • Lise mezunları için apostilli diploma istenir.
  • Pasaportun Rusya giriş-çıkış sayfaları ya da öğrenim süresince Rusya'da bulunduğunuzu gösteren belge istenir.
  • Yurt dışında yapılan tercümelerde T.C. konsolosluğunun onayı aranır.
  • 18 yaşından küçükler için başvuruyu veli ya da vasi yapar.
• Belgesiz dönüş: veli yazılı beyanla çocuğu geçici olarak okula başlatır. Belgeleri 3 ay içinde getirmeniz gerekir.

• Liseyi tamamen yurt dışında (KKTC hariç) bitiren T.C. vatandaşları, Türk üniversitelerinin yurt dışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvurabilir.
• Liseyi Türkiye'de ya da KKTC'de bitirenler bu kontenjanlara başvuramaz.
• Tıp, hukuk, diş hekimliği, eczacılık ve öğretmenlik programlarında bu kontenjan, o alandaki kontenjanın %10'unu aşamaz.
• Üniversiteler kendi kabul ölçütlerini belirler. Başvurudan önce lise diplomanızın MEB denkliğini alın.

• Rusya'da: başvuruyu çocuğu yazdırmak istediğiniz devlet okuluna Gosuslugi ya da posta yoluyla yaparsınız. Boş yer yoksa bölgenin eğitim yönetimine ya da belediyenin eğitim birimine başvurursunuz.
• T.C. Moskova Eğitim Müşavirliği — Türk eğitim sistemi, denklik ve açık öğretim konularında bilgi
  • Adres: 7. Rostovski Pereulok No: 12, 115127 Moskova
  • Telefon: +7 499 245 67 35 · E-posta: moskova@meb.gov.tr
• T.C. Moskova Büyükelçiliği — Formül A, tercüme onayı
  • Konsolosluk santrali: +7 495 994 93 59 (bilgi için 14.30–18.00)
  • Diğer temsilcilikler için bkz. O1.1. Dışişleri Konsolosluk Çağrı Merkezi (7/24): +90 312 292 29 29

• Okul dönemi başlamadan hemen önce başvurmak. Belge kontrolü 5 iş günü, doğrulama 25 iş günü sürebilir.
• Belgeleri Rusça tercümesiz ya da onaysız tercümeyle göndermek. Eksik başvuru incelenmeden geri gönderilir.
• Çocuğun parmak izi kaydını ve sağlık raporunu hazırlamamak.
• Sınav yönlendirmesini aldıktan sonra 7 iş günü içinde sınav okuluna gitmemek.
• Çocuğun göç kaydını ya da yasal kalış belgesini güncel tutmamak (bkz. R2.1).
• Türkiye'ye dönerken karne, ayrılma belgesi ve not belgelerini Rus okulundan almadan ayrılmak.

• Rusça sınavı ücretli mi? Hayır. Kanuna göre sınav devlet ya da belediye okulunda ücretsiz yapılır.
• Anaokulu için de sınav var mı? Hayır. Sınav yalnız ilkokul, ortaokul ve lise kaydında aranır. Anaokulu için yasal kalış belgesi yine gerekir.
• Çocuğum sınavı geçemezse ne olur? Okul ek Rusça eğitimi önerir. Çocuk en erken 3 ay sonra sınava tekrar girebilir.
• Sınav ne kadar sürüyor? En çok 80 dakika. 1. sınıfa başlayacak çocuklar yalnız sözlü sınava girer.
• Başvuruyu okula giderek yapabilir miyim? Yabancı çocuklar için kural, başvurunun Gosuslugi, bölge portalı ya da iadeli taahhütlü postayla yapılmasıdır. Sınav kaydı için ise sınav okuluna şahsen gidersiniz.
• Türkiye'ye dönünce çocuğum hangi sınıfa yazılır? MEB denklik belgesindeki sınıfa yazılır. Belgeler hazır değilse veli beyanıyla geçici olarak okula başlar; belgeler 3 ay içinde getirilir.

• Rusça sınavı usulü (Emir No. 170)
• Okula kabul usulü ve belge listesi (Emir No. 458)
• Federal Kanun 273-FZ md. 78: yabancıların eğitimi
• Gosuslugi – Rusya devlet hizmetleri portalı
• MEB e-Denklik (başvuru ve sorgulama)
• MEB Denklik Başvuru Formu (PDF)
• YÖK – Yurt Dışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar (PDF)
• Çevrim içi konsolosluk başvurusu (Formül A gönderimi)