Zelenskiy, Rusya'nın Ukraynalı çocukları orduya aldığını söyledi

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Madrid'deki İbero-Amerikan Zirvesi'nde Rusya'nın savaş yıllarında Ukrayna'dan götürülen ve büyüyen çocukları orduya almaya başladığını söyledi. Zelenskiy somut vaka açıklamazken Moskova daha önce Ukraynalı çocukları kaçırdığı suçlamalarını reddetmişti.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya'nın savaş yıllarında Ukrayna'dan götürülen Ukraynalı çocukları kendi ordusuna almaya başladığını söyledi. Zelenskiy bu açıklamayı perşembe günü, 5 Kasım'da, Madrid'de düzenlenen XXX. İbero-Amerikan Zirvesi kapsamında Ukrayna'ya ayrılan özel panelde yaptı. Interfax-Ukrayna'nın haberine göre.

“On binlerce Ukraynalı çocuk topraklarımızdan kaçırıldı. Şimdi ise daha da kötü bir şey görüyoruz. Rusya, bizden kaçırılan ve bu savaş sırasında büyüyen çocukların bazılarını Rus ordusuna göndermeye başladı. Bu korkunç ve sona ermeli” dedi.

Görüntülerde Zelenskiy'nin panel masasındaki konuşmasını okuduğu görülüyor. Kiev'in verilerine göre kaç çocuğun Rus ordusuna katıldığına ilişkin sayı vermeyen Zelenskiy, somut vaka da açıklamadı. Bunun yerine Ukrayna Devlet Başkanı, ortaklarına bu konuyu kamuoyunda gündeme getirme çağrısı yaptı: “Bu konuyu gündeme getirmeyi sürdürün. Dünyanın bu suçlardan haberdar olmasını sağlayın. Ekibimiz ve diplomatlarımız ihtiyaç duyduğunuz tüm bilgileri sunmaya hazır.”

Kiev'in rakamları

Zelenskiy, aynı gün Madrid'de Andorra Başbakanı Xavier Espot ile görüşmesinin ardından X sosyal medya platformunda yaptığı paylaşımda, Kiev'in verilerine göre Rusya'nın götürdüğü 20 binden fazla çocuktan 2.790'ının Ukrayna'ya geri getirilebildiğini yazdı. “Her seferinde bu bir meydan okuma: bulmak, doğrulamak, kanıtlamak ve geri getirmek. Rusya ise her seferinde bu süreci engelliyor” ifadelerini kullandı. Ukrayna tarafı nisan ayında Bring Kids Back UA programı kapsamında 2,1 binden biraz fazla çocuğun geri getirildiğini açıklamıştı.

Zelenskiy daha önce de benzer suçlamalarda bulunmuştu. Haziran ayında CBS News'e verdiği röportajda Kiev'in götürülen çocukların çatışmalara katılmaya hazırlandığına dair kanıtlara sahip olduğunu öne sürmüş, ancak kanıtları kamuoyuna sunmamıştı. Zelenskiy aynı dönemde Avusturya ziyareti sırasında Moskova'nın çocukları Rus savaş esirleriyle takas etmeyi teklif ettiğini, Kiev'in ise bu teklifi reddettiğini söylemişti.

Lahey'deki Uluslararası Ceza Mahkemesi binası

UCM tutuklama emirleri ve BM komisyonunun raporu

Uluslararası Ceza Mahkemesi, Mart 2023'te Ukrayna topraklarından çocukların yasa dışı sürgün edilmesi davası kapsamında Vladimir Putin ve Rusya Devlet Başkanı'nın çocuk haklarından sorumlu yetkilisi Maria Lvova-Belova hakkında tutuklama emri çıkardı. Rusya, Roma Statüsü'ne taraf değil ve mahkemenin yargı yetkisini tanımıyor. Kremlin de o dönemde mahkemenin kararlarını hukuken geçersiz olarak nitelendirmişti.

Birleşmiş Milletler Ukrayna'daki İhlonların Soruşturulmasına İlişkin Bağımsız Uluslararası Komisyonu, Mart 2026'da Ukrayna'nın beş bölgesinden 1.205 çocuğun durumunu incelediğini açıkladı. Komisyon, bu çocukların yaklaşık yüzde 80'inin hâlâ evlerine dönmediğini belirterek, sınır dışı edilmelerini ve yerlerinden edilmelerini insanlığa karşı suç olarak nitelendirdi.

Moskova'nın tutumu

Moskova, çocukların kaçırıldığı yönündeki suçlamaları reddediyor. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zaharova, Haziran 2025'te “Onların ifade ettiği şekliyle Rusya tarafından kaçırılmış Ukraynalı çocuklar yok” demişti. Zaharova'ya göre bu çocukların çoğunun belgesi bulunmuyor ya da sahtecilik mağduru oldular. Rus tarafı, çocukların yer değiştirmesinin insani amaç taşıdığını ve çocukların yakınlarıyla yeniden bir araya getirilmesi sürecinin, Katar'ın arabuluculuğu da dahil olmak üzere, Lvova-Belova'nın ofisi aracılığıyla yürütüldüğünü savunuyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Vladimir Medinskiy, 2025'te İstanbul'daki görüşmelerde Ukrayna heyetinin 339 çocuğun yer aldığı bir liste sunduğunu ve listenin çocuk ombudsmanına iletildiğini açıklamıştı.

Çocuklar konusu Washington ile temaslarda da ele alınıyor. Beyaz Saray'ın verilerine göre, ABD'nin first lady'si Melania Trump'ın arabuluculuğuyla daha önce Rusya ve Ukrayna'daki ailelerle 34 çocuk yeniden bir araya getirildi. Moskova, Zelenskiy'nin son açıklamasına yayın saatine kadar yanıt vermedi.

Video: sosyal medya. Fotoğraf: Stenbocki maja / Wikimedia Commons (CC BY 4.0), OSeveno / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Zelenskiy, Rusya'nın Ukraynalı çocukları orduya aldığını söyledi