Dmitriev ve Lantratova Beyaz Saray'da, Moskova Aleşki için teşekkür etti

Rusya'yı ABD'nin first lady'siyle Beyaz Saray'daki görüşmede Cumhurbaşkanı Özel Temsilcisi Kirill Dmitriev ve İnsan Hakları Komiseri Yana Lantratova temsil etti. Dmitriev, Aleşki'deki insani operasyondaki rolü nedeniyle Melania Trump'a teşekkür ederken Trump, onun aracılığıyla Vladimir Putin'e kişisel bir mektup gönderdi.

ABD'nin first lady'si Melania Trump, 5 Kasım Perşembe günü Beyaz Saray'da Herson bölgesindeki Aleşki'de düzenlenen insani operasyonun hazırlıklarına katılan Rusya ve Ukrayna temsilcilerini kabul etti. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov'un gün içinde duyurduğu üzere Rus tarafını Rusya Devlet Başkanı Özel Temsilcisi ve Rusya Doğrudan Yatırım Fonu Başkanı Kirill Dmitriev ile Rusya İnsan Hakları Komiseri Yana Lantratova temsil etti. Ukrayna tarafında ise Ukrayna Parlamentosu İnsan Hakları Komiseri Dmitriy Lubinets ve Halkın Hizmetkârı Partisi Meclis Grup Başkanı Davit Arakhamia yer aldı.

ABD yönetimi görüşmeyi emsalsiz olarak nitelendirdi. Beyaz Saray'a göre bu, Amerikan tarihinde bir first lady'nin savaş halindeki iki ülkenin temsilcilerini konutunda şahsen bir araya getirdiği muhtemelen ilk olaydı. Melania Trump, konuklar arasında kürsüye ilk olarak Dmitriev'i davet ederek kendisine "işbirliği ve profesyonelliği" için teşekkür etti.

Dmitriev konuşmasında first lady'ye Aleşki'deki durumun çözümünde oynadığı "olağanüstü insani rol" nedeniyle teşekkür etti. Özel temsilci, "Aleşki'deki insani operasyonun koordine edilmesinde ve Rus ve Ukraynalı ailelerin yeniden bir araya getirilmesinde kilit bir liderlik rolü üstlendi" dedi. Dmitriev ayrıca Putin'in Donald Trump ve ekibinin barış çabalarına büyük değer verdiğini, ABD'nin esir takası ve insani işbirliği girişimlerini desteklediğini söyledi.

Lantratova: "Aleşki ilk adım olmalı"

Görev yerinde Rus misyonuna Lantratova, Ukrayna misyonuna ise Lubinets başkanlık etti. Herson yönündeki sessizlik rejimi 27 Ekim'de Moskova saatiyle 04.00'te yürürlüğe girdi ve ardından 1 Kasım saat 22.59'a kadar uzatıldı. 30 Ekim'de gıda, ilaç, hijyen malzemeleri ve yakıt taşıyan bir konvoy Aleşki'ye girdi. Lantratova, tahliye için en az 750 kişilik 25 otobüs ve dokuz ambulans hazırlandığını, konvoya 50'den fazla sağlık çalışanının eşlik ettiğini söyledi. Ancak can kaybı da yaşandı: Ombudsmanın açıklamasına göre kente giden yolun mayınlardan temizlenmesi sırasında biri bomba imha uzmanı olmak üzere iki kişi hayatını kaybetti.

Lantratova 1 Kasım'da misyonun tamamlandığını duyurdu ve her iki tarafın da yükümlülüklerini yerine getirdiğini söyledi. Rusya'ya gitmek isteyen herkes güvenli şekilde bölgeye ulaşırken Ukrayna topraklarını seçen sakinler de evcil hayvanlarıyla birlikte engel olmaksızın ayrılabildi. Lantratova, "Aleşki ilk adım olmalı" vurgusunu yaptı.

Melania Trump Washington'da Rusya'nın insan hakları komiserine ayrıca teşekkür etti. First lady, "Rusya Federasyonu İnsan Hakları Komiseri Sayın Yana Lantratova'ya en derin minnettarlığımı sunuyorum. Özveriniz, savaşın harap ettiği insanlara umut ve onur kazandırıyor" dedi. Trump, Rusya ve Ukrayna'nın kendisiyle "tek arabulucu" olarak çalışmayı kabul ettiğini, tarafların bu konudaki yazılı mutabakatı 23 Ekim'de iki dilde imzaladığını söyledi.

Dinyeper'in sol kıyısındaki kent

Aleşki, Herson'un karşısında, Dinyeper'in sol kıyısında bulunuyor ve 2022'den bu yana Rus birliklerinin kontrolünde. Çatışmalar başlamadan önce kentte yaklaşık 24 bin kişi yaşıyordu. Beyaz Saray'ın değerlendirmesine göre sonbaharda kentte çoğunluğu yaşlılardan oluşan 1,7 ila 2 bin kişi ile yaklaşık 50 çocuk kalmıştı. Kahovka Hidroelektrik Santrali'nin 2023'te yıkılmasının ardından kentin topraklarının yaklaşık yüzde 90'ı sular altında kaldı. Melania Trump'ın açıklamasına göre Aleşki'den toplamda yaklaşık 800 kişi tahliye edilebildi.

First lady'nin arabuluculuğu daha önce de Moskova'da gündeme gelmişti. Vladimir Putin, 29 Ekim'de Rusya-Afrika zirvesinin genel kurul oturumunda yaptığı konuşmada Aleşki'deki insani misyonun "ABD first lady'sinin desteğiyle" düzenlendiğini söyledi. Beyaz Saray'a göre görüşmeler, Melania Trump'ın ofisinin daha önce Rusya ve Ukrayna'daki aileleriyle 34 çocuğu yeniden bir araya getirmek için kullandığı kanallar üzerinden yürütüldü.

Кирилл Дмитриев с Джаредом Кушнером и Стивом Уиткоффом в Кремле (архив)

Putin'e kişisel mektup

Törenin sonunda Melania Trump, Vladimir Putin ve Vladimir Zelenskiy'e hitaben yazdığı kişisel mektupları Dmitriev ve Arakhamia'ya verdi. Mektupların içeriği açıklanmadı. Dmitriev ise first lady'ye Aleşki'den 11 yaşındaki bir kız çocuğunun çizimini hediye etti. Dmitriev çizimi verirken, "Sevgili Melania, çok sayıda hayat kurtardınız" dedi.

Görüntülerde first lady'nin her iki heyetin temsilcilerine mektupların bulunduğu zarfları verdiği görülüyor. Konuşmasında Trump, Putin ve Zelenskiy'in başkanları olmadan Aleşki'deki ateşkesin mümkün olamayacağını, tarafların işbirliğinin ise bölgede barışın ilerletilmesi için "önemli bir emsal" oluşturduğunu söyledi. Ukrayna heyeti, Zelenskiy adına Melania Trump'a I. Derece Prenses Olga Nişanı takdim etti.

First lady, Aleşki'deki ateşkesin "bir kıvılcım" haline gelerek "barış ateşini" yakmasını umduğunu söyledi. Görüşme, Rusya, Ukrayna ve ABD arasındaki üçlü görüşmelerin yeni turundan birkaç gün önce gerçekleşti. Peskov'un açıklamasına göre heyetler 10-11 Kasım'da Abu Dabi'de bir araya gelecek ve Rus tarafına Cumhurbaşkanı Yardımcısı Vladimir Medinskiy başkanlık edecek.

Video: Beyaz Saray / sosyal medya. Fotoğraf: Dmytro Petishkin / Wikimedia Commons (CC BY 4.0), Kremlin.ru (CC BY 4.0)

Dmitriev ve Lantratova Beyaz Saray'da, Moskova Aleşki için teşekkür etti