COP31 iklim konferansı Antalya’da başladı

Birleşmiş Milletler İklim Konferansı COP31, 9 Kasım’da Antalya’da başladı. Bakü ve Belém’in ardından iklim diplomasisi Türkiye kıyılarına taşınırken Azerbaycan, Türkiye ve DSÖ ile ortak etkinlik düzenliyor; Rusya ve Kazakistan kendi pavilyonlarıyla yer alıyor, liderler zirvesini 11 Kasım’da Recep Tayyip Erdoğan açacak.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansı’nın 31’incisi (COP31), 9 Kasım Pazartesi günü Türkiye’nin Antalya kentinde başladı. Türkiye, bu ölçekteki iklim forumuna ilk kez ev sahipliği yapıyor. Eski EXPO 2016 alanında 20 Kasım’a kadar sözleşmenin 196 tarafı ile Avrupa Birliği’nin delegasyonları çalışmalarını sürdürecek. Türkiye Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına göre 102 ülkenin lideri ve 300’den fazla bakan konferansa katılımını doğruladı.

Konferans, Brezilya’nın Belém kentinde düzenlenen COP30’da kararlaştırılan model doğrultusunda gerçekleştiriliyor: Ev sahipliği ve dönem başkanlığı Türkiye’ye verilirken resmi müzakereleri Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen yürütüyor. COP31 Başkanı ise Türkiye Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum. Kurum, açılıştan bir gün önce, 8 Kasım’da BMİDÇS İcra Sekreteri Simon Stiell ve Bowen ile delegasyonların katıldığı üçlü bir toplantı yaptı.

Hazar’dan Akdeniz’e

İklim diplomasisi üç yıl içinde Hazar’dan Akdeniz’e uzanan bir yol izledi: COP29’a 2024’te Bakü ev sahipliği yaptı, COP30 2025’te Belém’de düzenlendi ve şimdi sıra Antalya’da. Bakü’de ülkeler, gelişmekte olan ülkelere 2035’e kadar yılda en az 300 milyar dolarlık yeni iklim finansmanı hedefi üzerinde anlaşırken Belém’de uyum finansmanının aynı tarihe kadar en az üç katına çıkarılması kararlaştırıldı. Türkiye İklim Değişikliği Başkanlığı Başkanı Halil Hasar, daha önce Ankara’nın Bakü’de belirlenen finansman hedefinin uygulanmasında ilerleme beklediğini söylemişti.

COP29 Başkanı Azerbaycan, konferansın ilk gününde COP31 Başkanlığı ve Dünya Sağlık Örgütü ile birlikte sağlığın küresel iklim gündemindeki yerini güçlendirmeye yönelik üst düzey bir yuvarlak masa toplantısı düzenliyor. Azerbaycan’ın mavi bölgedeki pavilyonunda pazartesi günü su güvenliği ve su altyapısının finansmanı, tarımsal atıkların geri dönüştürülmesi, gıda kayıplarının ulusal iklim planlarında dikkate alınması ve gençlerin tarımsal gıda sistemlerindeki rolü ele alınıyor.

Kurum ayrıca tüm eski COP başkanlarıyla birlikte basının karşısına çıkarak barış çağrısı yapmayı planlıyor. Kurum’a göre iklim konferansları tarihinde bu daha önce yapılmadı. Kurum, COP31’i “uygulama konferansı” olarak nitelendiriyor ve Paris Anlaşması’nın 1,5 derece hedefinin bugün ulaşılabilir olup olmadığının sorgulandığını kabul ediyor.

Murat Kurum’un açılış günü sabahı yayımladığı “COP31 başlıyor” başlıklı videoda deniz üzerinde gün doğumu, Antalya’daki EXPO kulesinin silueti, zirve alanındaki bayraklar, BMİDÇS ve COP31 logolarının yer aldığı “Welcome to Türkiye” standı ile konferansın basın salonu görülüyor.

Rusya: Arktik ve “teknolojik açıdan tarafsız yaklaşım”

Rusya’nın pavilyonunda konferansın ilk günü Arktik bölgesine ayrıldı. Programda iklim gündeminde yerli halklar, yerel topluluklar ve gençler; Beşinci Uluslararası Kutup Yılı öncesinde yüksek enlemlerde yürütülen iklim araştırmaları; Arktik iş birliğinin yeni biçimleri ve işletmeler, bölgeler ile Arktik altyapısı için uyum ekonomisi konularındaki tartışmalar yer alıyor.

Rusya’nın COP31 önceliklerini Ekonomik Kalkınma Bakan Yardımcısı Vladimir İlyiçev, temmuz ayında Kurum ile yaptığı görüşmede açıklamıştı. TASS’ın bildirdiğine göre Rusya, iklim taleplerinin tek taraflı ticari kısıtlamalara dönüşmesine karşı çıkıyor ve ulusal koşulları, ekonomilerin yapısını ve düşük karbonlu kalkınmanın farklı yollarını dikkate alan “teknolojik açıdan tarafsız ve ekonomik olarak gerçekçi bir yaklaşımı” savunuyor.

Kurum aynı dönemde Moskova’da konferans hazırlıklarını Başbakan Yardımcısı Marat Husnullin, İnşaat, Konut ve Kamu Hizmetleri Bakanı İrek Fayzullin ile Rusya Devlet Başkanı’nın iklim konuları özel temsilcisi Ruslan Edelgeriyev’le görüştü. Türk bakan, Ankara’nın Rus ortaklarının desteğine büyük önem verdiğini vurguladı.

Antalya’daki COP31 mavi bölgesinde müzakere odası

Orta Asya ve Kafkasya

Kazakistan, konferansın ilk gününde pavilyonunda Kuzey Aral Denizi’nin yeniden canlandırılmasını uyum önlemi ve uluslararası iş birliği örneği olarak sunuyor. Programda ayrıca turbalıkların iyileştirilmesi ve hamile kadınların ısınmanın risklerinden korunmasına yönelik projeler yer alıyor.

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, 5 Kasım’da konferans için Antalya’ya gelme planını doğruladı. Devlet ve hükümet başkanlarına liderler zirvesi davetlerini Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan gönderdi.

11-12 Kasım’daki liderler zirvesi

Antalya liderler zirvesi, 11-12 Kasım’da mavi bölgede düzenlenecek. Zirveyi 11 Kasım Çarşamba günü Erdoğan açacak. Türkiye Dışişleri Bakan Yardımcısı Berris Ekinci’nin açıklamasına göre açılışta BM Genel Sekreteri António Guterres ve Avustralya Başbakanı Anthony Albanese de Erdoğan’la birlikte konuşacak. Atık Sıfır Günü ilan edilen aynı gün, liderler düzeyinde iki girişim başlatılacak. Bunlardan biri atıklardan kaynaklanan metan emisyonlarına ilişkin üst düzey küresel diyalog olacak.

Enerji: elektrifikasyon ve nükleer enerji

10 Kasım’da yeşil bölgede enerji ve ulaşım günü düzenlenecek. COP31 Başkanlığı, 2035’e kadar elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payının yüzde 35’e çıkarılmasını ve binaların işletilmesindeki enerji yoğunluğunun en az yüzde 25 azaltılmasını hedefliyor. Binalar için katılıma açık “Antalya Mutabakatı” hazırlandı.

Türkiye aynı zamanda nükleer enerji alanını geliştiriyor: Akkuyu Nükleer Güç Santrali’ni Rosatom inşa ediyor, ülke ise 2050’ye kadar nükleer kapasitesini 20 bin megavata çıkarmayı planlıyor. Bu kapasitenin 5 bin megavatını küçük modüler reaktörlerin sağlaması öngörülüyor. Türk şirketi MİA Teknoloji, konferans kapsamında 100 megavat kapasiteli böyle bir reaktörün maketini sergiliyor.

Kurum’un açılıştan önce “COP31’e sadece birkaç saat kaldı. Hazırız” başlığıyla yayımladığı videoda EXPO kulesinin bulunduğu alanın panoraması, konferans salonlarında yaka kartları taşıyan katılımcılar, resim ve heykellerin yer aldığı COPArt sergisi ile cam kubbenin altındaki tropikal bahçe görülüyor.

Alan ve program

Etkinlik alanının toplam büyüklüğü 1,1 milyon metrekare. BM yönetimindeki 527 bin metrekarelik mavi bölgede yaklaşık 100 bin kişinin bulunması bekleniyor. Halka açık 582 bin metrekarelik yeşil bölgeyi ise 1,5 milyon kişi ziyaret edebilir. Güvenliği yaklaşık 28 bin polis, jandarma ve sahil güvenlik personeli sağlıyor. Konferansın her günü ayrı bir temaya ayrılıyor: İlk gün gıda, tarım ve sağlıktan 17 Kasım’da okyanuslar ve doğaya kadar uzanan programın ardından, 20 Kasım’da mavi bölgede nihai müzakereler yapılacak.

Fotoğraf: AA. Video: Murat Kurum

Sizin de bir haberiniz, etkinliğiniz ya da duyurunuz mu var?Haberinizi WhatsApp'tan gönderin

Bu haberde bir hata mı var?WhatsApp'tan bildirin

Tüm sosyal platformlarda paylaş