Yarın, 9 Kasım’da, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansı’nın 31. oturumu (COP31) Türkiye’nin Antalya kentinde başlayacak. Türkiye’nin ilk kez ev sahipliği yapacağı konferans 12 gün sürecek ve 196 ülke ile Avrupa Birliği’nden delegasyonları bir araya getirecek. Türkiye Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına göre konferans alanının hazırlıkları tamamlandı.
102 ülkenin lideri ve 300’den fazla bakan katılımını doğruladı. Liderler zirvesi 11-12 Kasım’da “mavi bölge”de düzenlenecek ve zirveye Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ev sahipliği yapacak. BM, BM Genel Kurulu, BM Kalkınma Programı, Avrupa Komisyonu, Dünya Bankası, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü, İslam İşbirliği Teşkilatı ve Uluslararası Enerji Ajansı temsilcileri de Antalya’ya üst düzeyde gelecek.

Zirvede görev yapmak üzere 154 ülkeden 45 binden fazla gönüllü akredite edildi. Resmi müzakereler, BM yönetimindeki 527 bin metrekarelik “mavi bölge”de gerçekleştirilecek; bu alana yaklaşık 100 bin kişinin gelmesi bekleniyor. İş dünyası, bilim çevreleri ve sivil toplum kuruluşlarına açık 582 bin metrekarelik “yeşil bölge”yi ise tahminlere göre 1,5 milyon kişi ziyaret edecek.
100 megavatlık reaktör ve temiz enerji hedefi
Enerji, konferansın ana gündem maddelerinden biri olacak. “Temiz enerjiye geçiş ve elektrifikasyon”, COP31 eylem gündeminin 10 önceliği arasında yer alıyor; 10 Kasım’da “yeşil bölge”de enerji ve ulaşım günü düzenlenecek. COP31 Başkanı ve Türkiye Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Türkiye’nin enerji dönüşümü deneyimini dünyayla paylaşacağını söyledi.
Türk şirketi MİA Teknoloji, zirve kapsamında Çin merkezli JHATOM ve GlobalX şirketiyle stratejik ortaklık içinde geliştirdiği 100 megavat kapasiteli küçük modüler reaktör (SMR) projesini tanıtacak. Projedeki Türk payının yüzde 50’yi aşması bekleniyor. Şirket, reaktör maketini Antalya’ya getirecek ve kamu kurumları, enerji şirketleri, sanayiciler ile dijital altyapı işletmecilerine teknik sunumlar yapacak.
Projenin temelinde, aktif bölge ile birincil devrenin ana bileşenlerinin tek bir gövde içinde bulunduğu entegre tasarıma sahip JH-100 basınçlı su reaktörü yer alıyor. Geliştiriciye göre tesis yaklaşık 100 megavat elektrik üretim kapasitesine ve 60 yıllık işletme ömrüne sahip. Doğal dolaşım ve pasif güvenlik sistemleri, dış güç kaynağına ve operatör müdahalesine bağımlılığı azaltıyor. Bu tür reaktörler, kesintisiz düşük karbonlu enerjiye ihtiyaç duyan veri merkezleri ve sanayi tesisleri için değerlendiriliyor. Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin Rusatom tarafından inşa edildiği Türkiye, 2050 yılına kadar nükleer enerji üretim kapasitesini 20 bin megavata çıkarmayı planlıyor; bu kapasitenin 5 bin megavatını küçük modüler reaktörlerin sağlaması öngörülüyor.
Zirvenin güvenliğinde insansız hava aracı
Antalya’daki güvenlik önlemleri artırıldı. İl Emniyet Müdürlüğü, dikey kalkış ve iniş yapabilen Uçbey VTOL insansız hava aracını envanterine dahil etti; araç konferans boyunca kullanılacak. Emniyet Müdürlüğünün açıklamasına göre hava gözetleme kapasitesi geniş alanların kontrol edilmesini sağlayacak ve güvenlik güçlerinin sahadaki duruma hakimiyetini güçlendirecek.
Antalya polisinin videosunda Uçbey insansız hava aracının arazide montajı, polis İHA operatörünün uçuş hazırlığı ve aracın il kırsalı üzerinde uçuşu görülüyor.
Kurum: “uygulama konferansı”
Türkiye’nin COP31 başkanlığını yürüten Murat Kurum, TRT Haber’e yaptığı açıklamada tüm COP başkanlarıyla birlikte basın karşısına çıkarak barış için ortak çağrıda bulunacaklarını söyledi ve bunun COP tarihinde bir ilk olacağını belirtti. Kurum, önceki konferanslarda alınan kararların uygulanmadığını, Paris Anlaşması’nın 1,5 derece hedefinin gerçekleştirilebilirliğinin ise “açıkçası zor göründüğünü” ifade etti.
Bu nedenle Ankara, COP31’i “uygulama konferansı” olarak nitelendiriyor. Kurum, “20 Kasım’da Antalya’daki organizasyon sona erecek ancak Antalya’dan ayrılırken tüm dünya ‘Evet, Antalya’da bir şeyler değişti’ demeli” dedi. Türkiye ayrıca 6 Şubat depremlerinin ardından 11 ilde inşa edilen 455 bin konutla ilgili deneyimini sunacak. Bakanın açıklamasına göre konutlar afetlere dayanıklı, ısı yalıtımlı ve sıfır atık ilkesiyle inşa edildi; ayrıca kendi enerjilerini üretiyor.
Kurum tarafından yayımlanan videoda yaşlı bir çift, “COP31 herkesin dilinde ve dünya gündeminde” yazısının eşlik ettiği görüntülerde tarlaların arasından traktörle ilerliyor. Konferansın 9 Kasım’daki ilk gününde “yeşil bölge”de gıda, tarım ve sağlık konuları ele alınacak.
Fotoğraf: COP31 Türkiye. Video: Antalya polisi, Murat Kurum (X)