Ukrayna Cumhurbaşkanı Vladimir Zelenskiy, Amerikalı tarafına Rusya ile kış boyunca ateşkes yapılması konusunda anlaşmayı ve bu süreçte Ukrayna’nın seçim düzenleyebilmesini önerdiğini söyledi. Zelenskiy bu açıklamayı, Alman hiciv programı “ZDF Magazin Royale”in sunucusu Jan Böhmermann’a verdiği röportajda yaptı. Görüşme Berlin’de kaydedildi ve DWDL’nin haberine göre Zelenskiy’in ABD’deki ara seçimlerin ardından verdiği ilk röportaj oldu. Röportajın tamamı 4 Kasım akşamı ZDF’nin yayın platformu ve YouTube’da yayımlandı; program 6 Kasım Cuma günü televizyon kanalında yayınlanacak.
Zelenskiy bu bölümde şöyle konuştu: “Amerikalılara şunu söyledim: Ruslarla kış boyunca ateşkes yapılması konusunda anlaşabilirsiniz. Bu sırada seçim de düzenleyebilirdik; eğer ABD’de hepiniz beni değiştirmek istiyorsanız. Bugünden sonra bu durum değişebilir, ancak o zaman bunun kesinlikle mümkün olacağını düşünüyordum. Yani bir şans var. Bir şans vardı.” Avusturya merkezli eXXpress’in haberine göre Zelenskiy, kış ateşkesinin insanların elektrik ve suya erişimini sürdürmesini sağlayacağını açıkladı.
Zelenskiy daha önce de seçim konusunu ateşkesle ilişkilendirmişti. 11 Ekim’de ABC kanalına verdiği röportajda, Rusya’nın 60 gün süreyle tam ateşkesi kabul etmesi halinde Ukrayna’nın cumhurbaşkanlığı seçimi düzenleyeceğini söyledi. Böhmermann ile görüşmesinde ayrıca savaşın sona ermesinin ve düzenli bir geçiş döneminin ardından seçime hazır olduğunu belirterek, “Görevine sarılan biri gibi görünmek istemiyorum” dedi.
“Yüzde 100 adaletsiz”
Böhmermann, Ukrayna’da sıkıyönetim koşullarında seçim yapılmadığını Zelenskiy’e hatırlattı. Zelenskiy, oylamaya öncelikle askerlerin karşı çıktığını söyledi.
Zelenskiy, “Askerler seçim yapılmasına karşı çıkıyor çünkü oy kullanma imkânları yok. Milyonlarca insan siperlerde ve onlar için oy kullanma sürecini teknik olarak organize edemiyoruz. Askerler oy kullanamıyorken seçim yapmak adil değil. Bu yüzde 100 adaletsiz” dedi. Zelenskiy ayrıca güvenlik sorunlarına, yurt dışında bulunan milyonlarca Ukraynalıya ve Kiev’in kontrolünde olmayan bölgelerde yaşayan kişilere değindi. “Seçimler her zaman toplumu böler” ifadelerini kullandı.
Ukrayna Cumhurbaşkanı, internet üzerinden oylama yapılmasını da dışlamadı. “Çevrim içi seçimi değerlendirebiliriz. Bu mümkün, ancak parlamentonun çözüm bulması gerekir” dedi.
Ukrayna’da sıkıyönetim 24 Şubat 2022’den bu yana yürürlükte ve Ukrayna yasaları bu dönemde seçim yapılmasını yasaklıyor. Yüksek Rada, 26 Ekim’de sıkıyönetim ile genel seferberliği bir kez daha 90 gün uzattı; uzatma 31 Ekim’den 29 Ocak 2027’ye kadar geçerli olacak. 2019’da seçilen Zelenskiy’in beş yıllık görev süresi Mayıs 2024’te sona erdi. Kiev, cumhurbaşkanının yeni seçilen devlet başkanı göreve başlayana kadar yetkilerini kullanmaya devam edeceğini belirten anayasaya atıfta bulunuyor.
Kremlin’in tutumu
Moskova, Ukrayna Cumhurbaşkanı’nın meşruiyetini defalarca sorguladı. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, 2 Temmuz 2026’da “Devlet Başkanı Putin’in, Zelenskiy’in meşruiyetinin hukuk açısından ciddi bir soru işareti taşıdığı yönündeki sözlerini hatırlamakta fayda var” dedi. Putin de çözüm sürecine ilişkin nihai belgeleri, Ukrayna anayasası açısından meşru olan makamların imzalaması gerektiğini birçok kez söyledi.
Kremlin, Zelenskiy’in seçim düzenlenmesi amacıyla 60 günlük ateşkes önerisini reddetti. Peskov, 12 Ekim’de “Onların 60 günlük ateşkese seçimler için değil, güçlerini toparlamak için ihtiyacı var” dedi. Bununla birlikte Peskov, Kiev’in gerçekten oylama yapmaya karar vermesi halinde Putin’in seçim günü Ukrayna’ya saldırı düzenlenmemesi yönünde talimat vermeye hazır olduğunu belirtti. Moskova’nın ateşkes değil, “gelecek birçok nesil için kalıcı barış” istediğini vurguladı. Kremlin, ZDF röportajında Zelenskiy’in yaptığı yeni açıklamalara yayın tarihi itibarıyla tepki vermedi.
Taurus ve fırlatma rampaları
Zelenskiy aynı röportajda Alman Taurus seyir füzeleri konusuna da dönerek Berlin’in bu konudaki yaklaşımının yanlış olduğunu söyledi.
Zelenskiy, “Fırlatma rampalarını imha etmeliyiz. Bu nedenle Taurus füzeleri sipariş etmek ve bunları test etmek istedik. Bu her iki taraf için de iyi olurdu” dedi. eXXpress’e göre burada sivil altyapıdan veya enerji tesislerinden değil, balistik füzelerin fırlatma rampalarından söz ediliyordu. Zelenskiy, “Biz böyle bir şey yapmıyoruz” ifadelerini kullandı. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, mart ayında Federal Meclis’te yaptığı konuşmada, Ukrayna’nın uzun menzilli silahlarının Almanya’nın gönderebileceği görece az sayıdaki Taurus füzesinden “çok daha etkili” olduğunu söylemişti.
Böhmermann, Zelenskiy’e ailesi hakkında da sorular yöneltti. Zelenskiy, “Çocuklarım şu anda önceliğim değil, ancak gelecekte ailem önceliğim olacak. Ukrayna ve tüm Ukrayna halkı için çalışıyorum” yanıtını verdi. Zelenskiy aynı röportajın daha önceki bölümünde Elon Musk ve Vladimir Putin hakkında da konuşarak Rusya Devlet Başkanı’nın dünyanın en zengin kişisi olabileceğini öne sürdü.
Video: ZDF Magazin Royale / sosyal medya. Fotoğraf: Dati Bendo / Avrupa Birliği, 2026 (CC BY 4.0)
