Rusya'nın Ukrayna enerji sistemine yönelik bir dizi saldırısının ardından Kiev'de birkaç gündür acil elektrik kesintileri uygulanıyor. Kiev Şehir Askeri İdaresi, Ukrayna Ulusal Enerji Şirketi Ukrenergo'nun talimatı üzerine 5 Kasım Perşembe günü başkentin Svyatoşınskiy, Şevçenkivskiy ve Podilskiy ilçelerinin bazı bölümlerinde elektriğin kesildiğini DTEK'e dayandırarak duyurdu. Acil kesintiler sırasında planlı kesinti programları geçerli olmuyor.
Acil kesintiler Kiev, Jitomir, Çernigiv ve Çerkası bölgelerinde de uygulanıyor. Ukrenergo, süre belirtmeden, “Enerji sistemindeki durum istikrara kavuştuktan sonra acil kesintiler kaldırılacak” açıklamasını yaptı. DTEK ise tüketicileri değişiklikler hakkında Telegram kanalından hızlı biçimde bilgilendireceğini bildirdi.
Ukrinform ajansının görüntülerinde Kiev'in karanlığa gömülen konut bölgeleri ve caddeleri yer aldı: akşam gökyüzü önündeki yüksek binaların siluetleri, tarihi merkez, yaya köprüsü ve aydınlatılmayan parklar. Yayalar ışıklandırılmamış kaldırımlarda ilerlerken yalnızca araç farları ve az sayıdaki pencere ışık saçtı.
Elektrik kesintileri kent hizmetlerini de etkiledi. 5 Kasım günü, “harici enerji merkezlerinden kaynaklanan ciddi gerilim dalgalanmaları” nedeniyle metronun kırmızı hattı durduruldu; seferler yaklaşık 40 dakika sonra dokuz dakikalık aralıklarla yeniden başlatıldı. Kyivvodokanal tesislerinin enerjisiz kalması nedeniyle kentin tüm ilçelerinde su hizmeti geçici olarak kesildi. Bir gün önce kent sakinleri, elektriğin uzun süre kesik olmasını protesto etmek için birkaç yolu trafiğe kapattı.
Zelenskiy: Şebeke saldırıları ve hazırlık düzeyi
Vladimir Zelenskiy, TSN'ye verdiği röportajda Kiev'i enerji sistemi açısından en zor bölge olarak nitelendirdi. Zelenskiy'e göre durumu iki faktör belirliyor: Rusya'nın saldırılarının yoğunluğu ve kentin hazırlık düzeyi. Üretim kapasitesi yeterli olsa bile, hasar gören şebekeler nedeniyle elektrik başkente her zaman ulaştırılamıyor. Zelenskiy, Rus askerlerinin Ukrayna'daki birçok üretim tesisinin korunduğunu bildikleri için öncelikle şebekeleri hedef aldığını söyledi.
Başkan, kent sakinlerinin yolu kapatması hakkında da konuştu. Bunun ardından içişleri bakanını aradığını ve hasar gören enerji tesisinde yeterli sayıda kişinin çalışmadığının ortaya çıktığını belirtti. Zelenskiy, “Onarım işleri baştan savma yapılamaz” dedi ve polislerin tesise elektrik teknisyenleri götürdüğünü, ardından elektriğin yeniden verildiğini söyledi. Kyivvodokanal yönetimini de eleştiren Zelenskiy, “Su idaresinin yönetimini değiştirmek gerekiyorsa değiştirsinler. Hazır olduğumuzu ve 7 gün 24 saat çalışacağımızı söylemek yetmez” ifadelerini kullandı.
Zelenskiy, 4 Kasım'da hükümete ve kolluk kuvvetlerine, mülkiyet biçimine bakılmaksızın elektrik, ısı ve su tedarikçileri dahil onarımlarda geri kalan şirketleri denetleme talimatı verdi. Yenileme çalışmalarındaki gecikmeyi tekrarlanan saldırılar ve sürekli hava saldırısı alarmıyla açıkladı. 5 Kasım'da Madrid'de düzenlenen İbero-Amerikan Zirvesi'nde konuşan Zelenskiy, “Ukrayna'daki her enerji santrali saldırılardan şu ya da bu şekilde zarar gördü” dedi ve müttefiklerinden Ukrayna enerji şebekesiyle uyumlu ekipmanı mümkün olan en kısa sürede göndermelerini istedi.
“Planlama ufku bir gün”
Ukrenergo, 3 Kasım'da Ukrayna enerji sektörüne yönelik Rusya'nın en kapsamlı saldırılarından birinin düzenlendiğini bildirdi. Enerji Bakanlığına göre saldırılar 10 bölgedeki enerji santrallerini, trafo merkezlerini ve termik santralleri hedef aldı. DTEK ise üç termik santrale onlarca füze ve insansız hava aracıyla saldırı düzenlendiğini açıkladı. Kiev Belediye Başkanı Vitaliy Kliçko, Kiev bölgesel enerji düğümünün tesislerinin zarar gördüğünü bildirdi; 5 Kasım'da da saldırıların bu yoğunlukta sürmesi halinde kilit enerji tesislerinin onarımı, işletilmesi ve hatta varlığının “büyük soru işareti” altında olduğunu yazdı.

Ukrayna parlamentosu Verkhovna Rada'nın ilgili komitesinin Birinci Başkan Yardımcısı Aleksey Kuçerenko, Telegraf gazetesine yaptığı açıklamada, “Kiev çevresindeki, Kiev halkasındaki tüm kilit trafo merkezleri istisnasız olarak çok ciddi hasar gördü” dedi. Kuçerenko, “Enerji çalışanlarının şu anda planlama ufku bir gün” diyerek planlı programların ve acil kesintilerin süreceği uyarısında bulundu.
Rusya Savunma Bakanlığının açıklaması
Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna'nın enerji sektörüne yönelik saldırıları Ukrayna Silahlı Kuvvetlerinin çıkarları doğrultusunda kullanılan tesislere yönelik saldırılar olarak tanımlıyor. Bakanlık 4 Kasım'da Kiev ve Jitomir bölgelerinde iki elektrik trafo merkezinin insansız hava araçlarıyla vurulduğunu bildirdi. 5 Kasım tarihli bilançoda “Ukrayna Silahlı Kuvvetleri tarafından kullanılan enerji tesisleri ve ulaşım altyapısının” yanı sıra 145 bölgede mühimmat depoları ve geçici konuşlanma noktalarının vurulduğu belirtildi. Bakanlık ayrıca Dnipropetrovsk bölgesindeki 330 kilovoltluk elektrik trafo merkezine ve Harkiv'deki TETs-2 termik santralinin üretim binasına değindi.
Ukrenergo ve DTEK, Kiev'in olağan elektrik kesintisi programlarına ne zaman dönebileceğine ilişkin henüz tarih vermedi.
Video: Ukrinform / sosyal medya. Fotoğraf: Bektour; Ukrayna Devlet Acil Durumlar Servisi / Wikimedia Commons (CC BY 4.0), arşiv