Paraguay'ın en büyük dijital bankası Ueno Bank'ın yaklaşık 3 milyon müşterisi, 3 Kasım sabahından bu yana ne para çekebiliyor ne bakiyelerini görebiliyor ne de kartlarıyla ödeme yapabiliyor. Bu sayı, ülkenin yetişkin nüfusunun yaklaşık yüzde 60'ına karşılık geliyor. Paraguay Merkez Bankası (BCP), Ueno hakkında zorunlu bankacılık çözümleme süreci başlattı: şubeler kapatıldı, mobil uygulama ile banka ve kredi kartları devre dışı bırakıldı. Yetkililerin sigortalı mevduatları ödemek için yasaya göre 15 takvim gününe kadar süresi bulunuyor.
BCP Yönetim Kurulu, mevduat garantisine ilişkin 2334/03 sayılı yasa uyarınca kararı 2 Kasım Pazartesi günü oy birliğiyle aldı. Bankanın sermaye yeterlilik oranı yüzde 5,56'ya geriledi; bu oran, zorunlu yüzde 12'lik asgari seviyenin yarısından daha az. Denetimler, kredi risklerinin zayıf değerlendirilmesi, kredilerin onaylanması sırasında çelişkili mali bilgiler sunulması ve hissedarlarla bağlantılı şirketlerle gerçekleştirilen işlemler tespit etti. Merkez Bankası, kontrol hissesi Grupo Vázquez'e ait olan yapıya aşırı kredi kullandırılması konusunda bankayı daha haziran ayında uyarmıştı. Ueno, çöküşünden yalnızca birkaç gün önce 100 milyon dolarlık sermaye artırımı planını açıklamıştı.
Gözaltılar ve Merkez Bankası başkanının istifası
Savcılık, bankanın kurucusu Federico Miguel Vázquez Villasanti ile başkanı Juan Manuel Gustale Cardoni'nin de aralarında bulunduğu sekiz yöneticiyi gözaltına aldı. Merkez Bankası'nın açıklamasına göre şüpheliler, güveni kötüye kullanma (lesión de confianza) ve diğer suçlarla itham ediliyor. Mahkeme, U Paraguay, U Holdings ve Grupo Vázquez yöneticileri ile holdinglerine ait 70 milyon dolar ve 1,62 trilyon guaraninin tedbiren bloke edilmesine karar verdi.

Salı günü BCP Başkanı Carlos Carvallo, Cumhurbaşkanı Santiago Peña'nın talebi üzerine istifa etti. Carvallo, 2021-2023 yıllarında bankanın bünyesinden doğduğu Financiera Ueno'ya başkanlık etmişti. Carvallo, “Merkez Bankası'nın görevini yerine getirebilmesi için sükunete ihtiyacı var.” dedi. Düzenleyici kurumun başına geçici olarak Liana Caballero getirildi.
Muhalefet azil çağrısı yaptı
Skandal, Cumhurbaşkanı'nın kendisini de etkiledi. Peña, şirketten ayrıldığı 2025 yılına kadar Ueno Holding'in hissedarıydı; ayrıca Nisan 2025'te hiçbir zaman bankanın kendisinde hissedar veya yatırımcı olmadığını söylemişti. Cumhurbaşkanı şu anda yaşananları genel bir krizden ziyade tek bir bankanın sorunu olarak nitelendiriyor ve Mevduat Garanti Fonu'ndan yapılacak ödemeleri hızlandıracak bir yasa sözü veriyor. Muhalefet, Peña ile Cumhurbaşkanı Yardımcısı Pedro Alliana'nın azledilmesini istiyor. Senatör Rafael Filizzola'ya göre tasarı hazırlanıyor. Ancak iktidardaki Colorado Partisi parlamentoda büyük çoğunluğa sahip.

Fon, kişi başına 228,3 milyon guaraniye, yani yaklaşık 38 bin dolara kadar olan mevduatları garanti ediyor; bu limit müşterilerin yaklaşık yüzde 97'si için yeterli. Yaklaşık 87 bin büyük mevduat sahibi, limitin üzerindeki tutarı geri alamayabilir. Kamu kaynakları da risk altında: IPS emeklilik kurumunun yaklaşık 380 milyon doları Ueno'da bulunuyor. 3 Kasım akşamı memnuniyetsiz müşteriler Asunción'da, Ulusal Kahramanlar Panteonu ve Cumhurbaşkanı'nın Mburuvicha-Róga konutu çevresinde sokağa çıktı.
Protestocular birikimlerinin iade edilmesini, bazıları ise Cumhurbaşkanı'nın istifa etmesini talep ediyor. Merkez Bankası ise bunun tüm finansal sistemde istikrarsızlığa işaret etmeyen “izole bir vaka” olduğunu savunuyor.
Kapak fotoğrafı: Açık kaynaklar. Metindeki kaynaklar: AFP, Reuters. Video: Sosyal medya. La Nación, EFE, Latin Times, Asunción Times ve ABC Color'un haberlerinden derlenmiştir