ABD Başkanı Donald Trump, Cumhuriyetçi Parti'nin ara seçimlerde aldığı ağır yenilgiye tek kelime bile kullanmadan tepki gösterdi: Truth Social'da üzerinde “VETO” yazan kırmızı bir şapka görseli paylaştı. Bu paylaşım, Demokratların kontrolündeki Kongre'nin çıkaracağı yasaları nasıl karşılamayı planladığına ilişkin bir mesaj niteliği taşıyor.
CNN, CBS, ABC ve NBC News'in tahminlerine göre Demokratlar her iki kanatta da çoğunluğu elde etti. Kongre'nin yeni üyeleri ocak ayında göreve başlayacak. Trump, başkanlık döneminin son iki yılını muhalif bir yasama organıyla çalışarak geçirecek.
“Daha iyi sonuç alacaklarını düşünmüştüm”
Trump, daha oy verme günü CBS News'e yaptığı açıklamada, Demokratların kazanması halinde veto yetkisini ve “muazzam yetkilerini” kullanacağını söylemişti. Ancak oyların sayıldığı gece Beyaz Saray'dan Fox News yayınına telefonla bağlandığında daha temkinliydi. Cumhuriyetçi adayların performansı sorulan Başkan, “Biraz şaşırdım. Daha iyi sonuç alacaklarını düşünmüştüm” yanıtını verdi.
Trump, The New York Times'a verdiği röportajda “Bu sonuçları kabul etmeye kesinlikle hazırım” dedi ve “Demokratlarla çalışacağız” diye ekledi. Yenilgiyi seçimlere kendisinin katılmamasına bağlayan Trump, Güney Carolina'da Darlin Graham'a ve Texas Başsavcısı Ken Paxton'a verdiği destekten pişman olmadığını söyledi; her ikisi de seçimi kaybetti.
Yenilginin boyutu
MS NOW'a göre Demokratlar, Cumhuriyetçilerin 53'e 47 çoğunluğa sahip olduğu Senato'da en az yedi sandalyeyi Cumhuriyetçilerden aldı ve 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi'nde en az 245 sandalye kazandı. Texas'ta Demokrat James Talarico, Senato koltuğu için yarışta Ken Paxton'ı yenerek Demokratların eyalet çapındaki seçimlerde 1994'ten beri süren yenilgi serisini sona erdirdi; Gina Hinojosa da Vali Greg Abbott'ı geride bıraktı. Maine'de Cumhuriyetçi Senatör Susan Collins, Troy Jackson'a yenildi; Ohio'da Sherrod Brown, Senatör Jon Husted'ı, Kansas'ta ise Adam Hamilton, Senatör Roger Marshall'ı mağlup etti.
Trump, gece boyunca Fox News yayınında oyların sayımının adayların kendilerinden daha önemli olduğunu düşündüğünü ima etti; ancak herhangi bir somut usulsüzlükten söz etmedi: “Oyları sayan insanlar adaylardan çok daha önemli.”
Birkaç saat sonra Başkan, telefonla bağlandığı kanalı sert biçimde eleştirdi. Trump, Truth Social'da Fox News'in New York'un eski Belediye Başkanı Bill de Blasio'yu yayına çıkarmasına tepki gösterdi ve kanalın Demokrat muhalefete sürekli yayın süresi vererek “bu kayıplardan sorumlu” olduğunu yazdı. Trump ayrıca “siyasi yorumcu” olacağını ve bazı adayların neden kazandığını, bazılarının ise neden kaybettiğini analiz edeceğini söyledi.
“Buraya nasıl geldik?”
CNN, aralarında bir düzineden fazla yardımcı, danışman ve Cumhuriyetçi siyasi stratejistin bulunduğu kişilere dayandırdığı haberinde, Trump'ın daha ekim ayında bir miting sırasında yakın bir çalışma arkadaşına özel olarak “Buraya nasıl geldik?” diye sorduğunu yazdı. Başkanın çevresi, başarısızlığın başlıca nedeni olarak şubatta başlatılan İran savaşını gösteriyor: Savaş, seçim hazırlıkları için ayrılan ayları sekteye uğrattı ve akaryakıt fiyatlarının yükselmesine yol açtı. Cumhuriyetçiler ayrıca hayat pahalılığı sorununun göz ardı edilmesini, zayıf adayları ve kampanyaya yapılan harcamaların gecikmesini eleştiriyor. Stratejistlerden biri, “Dürüst olmak gerekirse yalnızca bir kişi suçlu” sonucuna vardı.
Trump, yenilgi gecesinde bile ikinci döneminin başlıca dış politika hedeflerinden biri olan Grönland'ı gündeme getirdi: “Grönland Texas'ın üç katı büyüklüğünde ve onu aldık.”
Haritada mavi dalga
The New York Times'ın seçim bölgeleri temelindeki analizi, değişimin ne kadar geniş kapsamlı olduğunu ortaya koydu. Oy sayımının büyük ölçüde tamamlandığı bölgelerde sonuçlar ortalama 16 puan Demokratların lehine değişti; 2024'te ise değişim Cumhuriyetçilerin lehine beş puan olmuştu. Demokratların kaybettiği Tennessee ve Kentucky'de bile değişim onların lehine 18 puana ulaştı.
ABD medya kuruluşları konsorsiyumu için SSRS tarafından yapılan çıkış anketine göre seçmenlerin yüzde 70'i Kongre'nin Başkan üzerindeki denetimini artırmasını istiyor. Katılımcıların yarısı ise seçimleri Başkan'a duydukları memnuniyetsizliği ifade etme fırsatı olarak değerlendirdi. Temsilciler Meclisi'ni kazanan Demokratlar, yasa tasarılarını engelleyebilecek ve İran savaşı, göç politikası ile yolsuzluk suçlamaları hakkında soruşturmalar başlatabilecek. Senato ise yargıçların ve üst düzey yetkililerin atamalarını geciktirmelerine imkân verecek. 2025'te DOGE kurumunu yöneten Elon Musk da seçim sonuçlarına tepki verdi: “Uzaydaki veri merkezleri şu anda oldukça cazip görünüyor.”
Video: Fox News / sosyal medya. Görseller: Truth Social, The New York Times
