ABD Başkanı Donald Trump, Ankara'da gerçekleşen NATO zirvesinde Türkiye'ye yönelik yaptırımların geleceğine ilişkin önemli bir açıklama yaptı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde bir araya gelen Trump, 'Yaptırımları kaldırabileceğimizi söyleyebilirim.' dedi.
Trump, Türkiye'nin askeri gücüne de atıfta bulunarak, 'Türkiye, (Cumhurbaşkanı Erdoğan) liderliğinizde askeri açıdan çok güçlü ülke haline geldi.' ifadelerini kullandı.
ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) kapsamındaki yaptırımlar, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemlerini alması nedeniyle 7 Nisan 2021 tarihinde yürürlüğe girdi. Bu yaptırımların gündeme gelmesi yaklaşık 3 yıl süren bir sürecin sonucuydu.
CAATSA yasası ilk olarak ABD Kongresi tarafından 2017 yılında onaylanmıştı. Türkiye'nin S-400 alımı, ilk kez 2018 savunma bütçesine ilişkin Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası'nda (NDAA) gündeme getirildi ve Savunma Bakanlığı'ndan konuyla ilgili bir rapor istendi.
Savunma Bakanlığı, Kasım 2018'de Kongre'ye sunduğu raporda, Türkiye'nin S-400 alımının kesin olduğunu ve bunun ABD-Türkiye ilişkileri ile Türkiye'nin NATO'daki rolüne olumsuz etkisinin kaçınılmaz olacağını kaydetti. Buna karşılık Kongre, 2019 yılı savunma bütçesine ilişkin NDAA yasasında Türkiye'ye F-35 uçaklarının verilmesine kısıtlama getirdi.
2020 bütçesine ilişkin NDAA yasasında ise Türkiye'nin Temmuz 2019'da S-400 sistemlerini teslim alması, CAATSA kapsamındaki Rus savunma ve istihbarat sektörü ile yapılan 'önemli mali işlem' olarak tanımlandı. Bu yasada Başkan'dan, 180 gün içinde Türkiye'ye CAATSA yaptırımlarından en az beşini uygulaması talep edildi.
CAATSA yasası kapsamında ABD Dışişleri Bakanlığı, 27 Ekim 2017'de yaptırım kapsamına alınan Rus savunma ve istihbarat şirketlerinin bir listesini yayımladı. S-400 sistemlerini üreten Almaz-Antey Hava ve Uzay Savunma Şirketi bu listede ikinci sırada yer aldı.
Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımları, sözlü olarak 2017'den beri dile getirilse de, ilk kez Aralık 2019'da yasalaşan 2020 Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası'nda resmi olarak yer aldı.
