Sberbank Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Stanislav Kuznetsov, bankanın 2026’nın başından bu yana müşterilerini hedef alan dolandırıcılık girişimleri nedeniyle yaklaşık 220 milyar rublelik kaybı önlediğini söyledi. Kuznetsov, Sberbank’ın dolandırıcılıkla mücadele sisteminin etkinliğinin yüzde 99,99’a ulaştığını belirtti.
Rusya’da dolandırıcıların 2026’nın ilk yarısında yaklaşık 3,7 trilyon ruble çalmaya çalıştığını açıklayan Kuznetsov, gerçekleşen kaybın 15 milyar rublenin altında kaldığını ifade etti. Fiili kaybın hedeflenen toplam tutarın yaklaşık yüzde 0,4’üne denk geldiğini belirten Kuznetsov, girişimlerin sayısı azalırken saldırıların daha karmaşık hale geldiğini kaydetti.
Uzaktan dolandırıcılık geriledi
Kuznetsov, Rusya İçişleri Bakanlığı verilerine göre uzaktan dolandırıcılık vakalarının 2026’nın ilk çeyreğinde yüzde 22,7 azaldığını söyledi. Aynı dönemde bu suçların yol açtığı zararın yüzde 19 gerilediğini aktaran Kuznetsov, Sberbank değerlendirmesinde dolandırıcıların toplam faaliyetinin yıllık bazda yüzde 30 düştüğünü belirtti.
Buna karşın başarılı saldırılardan elde edilen ortalama miktarın yükseldiğini ifade eden Kuznetsov, vatandaşların her para kaybını bankalara veya polise bildirmediğini söyledi. Bu nedenle gerçek tablonun resmi istatistiklere bütünüyle yansımayabileceğini kaydetti.
Kripto para üzerinden para çıkışına önlem
Kuznetsov, çalınan paraların kripto para kullanılarak yurt dışına çıkarılmasının engellenmesi gerektiğini belirtti. Rusya’da dijital varlıklar ve dijital haklara ilişkin yasanın kabul edildiğini hatırlatan Sberbank yöneticisi, yasanın temel hükümlerinin 1 Eylül’de yürürlüğe girdiğini söyledi.
Yasanın kripto para piyasasındaki risklerin yönetilmesi için bir sistem oluşturmasını beklediğini ifade eden Kuznetsov, kolluk kuvvetlerinin yasa dışı faaliyet yürüttüğü belirtilen kripto para borsalarına operasyonlar düzenlediğini aktardı.
Yapay zekâ saldırıların yapısını değiştirdi
Kuznetsov’a göre geleneksel telefon dolandırıcılığının yerini, yapay zekâ kullanılan çok aşamalı ve kişiye özel saldırılar almaya başladı. Bu saldırılarda mağdur hakkında önce veri toplanıyor, ardından farklı kurumların adına peş peşe aramalar yapılıyor; kimlik avı mesajlarının yanı sıra gerçek kişilere benzeyen sahte görüntü ve seslerden de yararlanılıyor.
Bazı alanlarda kimlik avı siteleri ile mesajlarının sayısının 30 kattan fazla arttığını söyleyen Kuznetsov, saldırganların sağlık kuruluşu, yönetim şirketi, yönetici veya aile yakını gibi davranabildiğini belirtti. Yapay zekâ destekli sahte içeriklerin özellikle yüksek miktarda para alınması beklenen hedefli saldırılarda kullanıldığını aktardı.
Rusya’da yapay zekâyla oluşturulan sahte içeriklerin sayısının son bir buçuk yılda 26 kat arttığı, bu yöntemle bağlantılı dolandırıcılık zararının 2026’da 2 milyar rubleyi aştığı ifade edildi. En yaygın yöntemlerden birinin, yöneticinin sahte görüntüsü veya sesi kullanılarak çalışanlara mesaj gönderilmesi olduğu belirtildi.
Dolandırıcıların hedefinde tüm yaş grupları var
Çocuklar, yaşlılar, işçiler, akademisyenler, kırsal bölgelerde yaşayanlar ve büyükşehir sakinleri dolandırıcılık saldırılarının hedefi olabiliyor. Kuznetsov, saldırganların dönemsel gelişmelerden, emekli maaşı artışlarından, eğitim yılının başlamasından ve sosyal medya hesaplarından topladıkları bilgilerden yararlandığını söyledi.
Yaşlılara emekli maaşının yeniden hesaplanması veya özel ödeme yapılması vaadiyle ulaşılırken yetişkinler sahte yönetici mesajları ve kurumsal kimlik avı yöntemleriyle hedef alınıyor. Çocuklar ve gençler ise oyun sohbetleri, arkadaşlık uygulamaları ve kolay kazanç vaatleri üzerinden dolandırılabiliyor.
Sahte iş ilanları para transferlerine uzanıyor
Deneyim şartı aramadan basit görevler karşılığında yüksek maaş vaat edilmesi, sahte iş ilanlarının başlıca işaretleri arasında gösterildi. İş arayanların şirketi, çalışan yorumlarını ve piyasadaki ortalama maaşları araştırması; eğitim, veri tabanı veya başka gerekçelerle para isteyen ilanlara karşı temkinli olması gerektiği belirtildi.
Banka kartının ya da mesajlaşma hesabının kiralanmasını veya satılmasını teklif edenler ile para transferi ve nakit çekme karşılığında çalışma önerisinde bulunanların dolandırıcı olabileceği ifade edildi. Başka kişilerden gelen parayı farklı hesaplara aktarmak veya nakit çekip taşımak, cezai sorumluluk doğurabilecek dolandırıcılık zincirlerine katılım anlamına gelebilir.
Dolandırıcılık zincirine dahil olduğunu fark eden kişilerin üçüncü kişilerin talimatlarını uygulamayı bırakması, iletişimi kesmesi, yazışmaları saklaması ve bankaya ya da kolluk kuvvetlerine başvurması gerektiği belirtildi. Yanlış transfer gerekçesiyle paranın başka bir hesaba gönderilmesi istenebileceği için iadelerin yalnızca paranın geldiği hesaba ve aynı miktarda yapılması gerektiği kaydedildi.
Kredi ve telefon dolandırıcılığına karşı dikkat çağrısı
Sahte kredi aracılarının, kredi geçmişinden bağımsız olarak kesin onay sözü verip ücret talep edebildiği belirtildi. Kredi kararının yalnızca banka tarafından verildiğini hatırlatan Kuznetsov, aracılara ödeme yapmadan önce sözleşmelerin dikkatle incelenmesi gerektiğini söyledi.
Kuznetsov, dolandırıcıyla yapılan bir görüşmede yalnızca "evet" denmesinin tek başına banka hesabından para çekilmesini sağlamayacağını açıkladı. Buna karşılık "güvenli hesap", SMS kodu, kart bilgileri, para transferi ve ceza tehdidi ifadelerinin dolandırıcılık şüphesi oluşturabileceğini belirtti.
Kişinin kendisinin başlatmadığı ve para talebiyle sonuçlanan görüşmelerde acele edilmemesi, iletişimin sonlandırılması ve durumun başka bir kanaldan doğrulanması gerektiği vurgulandı.
